do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie realizacji postulatów samorządowych dotyczących Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz ustrojowych warunków funkcjonowania samorządu
Zgłaszający: Elżbieta Anna Polak
Data wpływu: 09-10-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z zapytaniem dotyczącym działań ministra spraw wewnętrznych i administracji w zakresie realizacji postulatów samorządowych odnoszących się do wzmocnienia pozycji ustrojowej jednostek samorządu terytorialnego, zwiększenia ich wpływu na proces stanowienia prawa oraz zapewnienia mieszkańcom realnego wpływu na funkcjonowanie wspólnot lokalnych.
Jednym z istotnych postulatów samorządowych jest wzmocnienie roli Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) w procesie legislacyjnym poprzez ustawowe zagwarantowanie stronie samorządowej prawa do wyrażania wiążącego sprzeciwu wobec projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących funkcjonowania samorządu. Postulat ten obejmuje również wprowadzenie obowiązku opiniowania przez Komisję wszystkich projektów aktów prawnych dotyczących spraw samorządowych, w tym projektów poselskich, oraz zapewnienie, aby projekty, które nie uzyskały pozytywnej opinii strony samorządowej, nie były kierowane do dalszych prac legislacyjnych.
Kolejnym zagadnieniem jest wzmocnienie konstytucyjnej pozycji powiatów i województw poprzez uzupełnienie rozdziału VII Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o przepisy odnoszące się bezpośrednio do tych szczebli samorządu terytorialnego. Wśród postulatów znajduje się również przywrócenie mieszkańcom swobody wyboru wójtów, burmistrzów i prezydentów miast poprzez zniesienie ograniczenia liczby kadencji tych organów. Istotnym kierunkiem zmian jest ponadto umożliwienie oddolnego tworzenia związków metropolitalnych integrujących duże ośrodki miejskie z sąsiadującymi gminami, przy jednoczesnym zapewnieniu dodatkowych dochodów, w tym zwiększenia udziału w podatku PIT o 5%, z przeznaczeniem między innymi na rozwój transportu międzygminnego.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania
1. Jaki jest stan realizacji wskazanych postulatów samorządowych?
2. Czy prowadzone są prace legislacyjne dotyczące wymienionych zagadnień? Jeśli tak, na jakim są etapie?
3. Jakie są przyczyny niepodjęcia lub niezakończenia prac nad postulatami niezrealizowanymi oraz czy określono terminy dalszych działań?