w sprawie ochotniczych jednostek poszukiwawczych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 15-05-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie numer 434 Pana Posła Piotra Kandyby w sprawie ochotniczych jednostek poszukiwawczych, uprzejmie przedstawiam co następuje.
Zgodnie z przepisami art. 14 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji[1] działania poszukiwawcze należą do ustawowych zadań Policji. Metody i formy wykonywania ww. zadań zostały określone w zarządzeniu nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich[2]. Z § 12 ust. 1 pkt 12 i ust. 2 oraz § 13 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 przedmiotowego zarządzenia wynika, że w przypadku uzyskania informacji o zaginięciu osoby kwalifikującej się do poziomu I-II poszukiwań[3] Policja – w zależności od okoliczności zdarzenia i efektów podjętych działań – do prowadzonych poszukiwań można wykorzystać siły i środki pozapolicyjne, np.: Państwową Straż Pożarną, ochotnicze straże pożarne, Straż Graniczną, straże miejskie, straże gminne, grupy poszukiwawczo-ratownicze, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Ponadto, na podstawie odrębnych umów i porozumień zawieranych z właściwymi miejscowo jednostkami organizacyjnymi Policji, do prowadzonych akcji poszukiwawczych są włączane ochotnicze jednostki poszukiwawcze.
Należy zauważyć, że Policja, w ramach prowadzenia poszukiwań osób zaginionych w terenie niezurbanizowanym, korzysta z pomocy podmiotów i organizacji zrzeszonych w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (ksrg). W świetle art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej[4] ksrg jest integralną częścią organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, która w celu ratowania życia, zdrowia, mienia lub środowiska obejmuje prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń. Przedmiotowy system skupia jednostki ochrony przeciwpożarowej, inne służby, inspekcje, straże, instytucje oraz podmioty, które dobrowolnie w drodze umowy cywilnoprawnej zgodziły się współdziałać w akcjach ratowniczych.
Ponadto, na podstawie porozumienia w sprawie współdziałania Państwowej Straży Pożarnej i Policji zawartego 30 grudnia 2019 r. pomiędzy Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej a Komendantem Głównym Policji, ww. służby zobowiązały się do zapewnienia sprawnego i skutecznego współdziałania w zakresie wykonywania zadań ustawowych. Dotychczasowe doświadczenia we współpracy pomiędzy Policją a Państwową Strażą Pożarną, pokazują, że przywołany powyżej rodzaj współdziałania jest najbardziej efektywny i wydajny oraz pozwala na wykorzystanie wyspecjalizowanych ratowników w sposób uporządkowany.
Należy również zwrócić uwagę, że policjanci wykonujący czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe w celu poszukiwania osób, które na skutek wystąpienia zdarzenia uniemożliwiającego ustalenie miejsca ich pobytu, należy odnaleźć w celu zapewnienia ochrony ich życia, zdrowia lub wolności m.in. mają prawo żądać niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, jak również mogą zwracać się o niezbędną pomoc do innych przedsiębiorców i organizacji społecznych, a w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa[5].
W ocenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawione powyżej uwarunkowania prawne i organizacyjne stanowią wystarczającą podstawę do zaangażowania potencjału ochotniczych jednostek poszukiwawczych do udziału w akcjach poszukiwawczych.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 145.
[2] Dz. Urz. KGP poz. 77, z późn. zm.
[3] Poziom I poszukiwań dotyczy osoby, której zaginięcie jest związane z realnym, bezpośrednim występowaniem zagrożenia dla jej życia, zdrowia lub wolności, dla którego ratowania wymagane jest bezpośrednie i natychmiastowe podjęcie czynności poszukiwawczych z zaangażowaniem znacznych sił i środków ze strony Policji.
Poziom II poszukiwań dotyczy osoby, której zaginięcie jest związane z uzasadnionym podejrzeniem wystąpienia ryzyka zagrożenia dla jej życia, zdrowia lub wolności.
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 275.
[5] Art. 15 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o Policji.