w sprawie zabójstwa obywatela Polski w Strefie Gazy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 30-04-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 474 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie zabójstwa obywatela Polski w Strefie Gazy, uprzejmie informuję, co następuje.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych zareagowało natychmiast na informacje o uderzeniu rakietowym na pojazdy organizacji humanitarnej World Central Kitchen (WCK), w którym 1.04 br. zginął polski obywatel, pan Damian Soból.
Minister Radosław Sikorski rozmawiał telefonicznie o tragicznym zdarzeniu ze swoim izraelskim odpowiednikiem tego samego dnia, w którym pojawiła się informacja o śmierci Polaka. Minister Israel Katz zapewnił, że strona izraelska przeprowadzi wnikliwe i transparentne dochodzenie. Minister przeprowadził również rozmowę telefoniczną z szefem WCK José Andrésem, podczas której podkreślił dążenie Polski do pełnego wyjaśnienia okolicznościach tego zdarzenia. Zaznaczył, że muszą zostać wyciągnięte konsekwencje wobec osób odpowiedzialnych, a rodzinom ofiar należą się przeprosiny i odszkodowanie.
3.04 szefowie misji dyplomatycznych Polski, Australii, Kanady i Wielkiej Brytanii w Tel Awiwie przeprowadzili rozmowę z dyrektor polityczną Ministerstwa Spraw Zagranicznych Izraela ws. ataku na konwój. Strona polska wskazała na odpowiedzialność Izraela za dramatyczną i cały czas pogarszającą się sytuację humanitarną w Strefie Gazy. Ponadto powtórzyła oczekiwanie przeprowadzenia w sposób przejrzysty niezależnego dochodzenia, prowadzącego do rozliczenia z odpowiedzialności.
Z uwagi na to, że w ocenie polskich władz reakcja strony izraelskiej w kolejnych dniach była niewystarczająca, a zapowiadane wyniki dochodzenia nie zostały przedstawione, do MSZ zaproszony został Ambasador Izraela w Warszawie.
4.04 w godzinach wieczornych przedstawiciele Ambasady RP w Tel Awiwe wzięli udział w briefingu zorganizowanym przez Siły Obronne Izraela (IDF), dla szefów placówek i attaché obrony wybranych państw, dotyczącym wstępnych wyników prowadzonego przez IDF dochodzenia. Przedstawione na nim wnioski nie były w naszym odbiorze wystarczające.
Podczas spotkania 5.04 w MSZ Sekretarz Stanu Andrzej Szejna przekazał Ambasadorowi notę protestacyjną, w której podkreślono oczekiwania Polski:
W czasie spotkania Ambasador Izraela przeprosił za atak na pojazdy World Central Kitchen i wskazał, że Siły Obronne Izraela (IDF) przekazały wstępne wyniki prowadzonego dochodzenia, z których wynika, że atak na pojazdy pomocowe był poważnym błędem spowodowanym złą identyfikacją, błędami w podejmowaniu decyzji i działaniem sprzecznym ze standardowymi procedurami operacyjnymi IDF.
Tego samego dnia IDF podjęło również decyzje o wyciągnięciu konsekwencji służbowych wobec osób, które miały wpływ na realizacje ataku. W ich wyniku m.in. swoje stanowiska stracili szef sztabu oraz dowódca brygady, której struktury przeprowadziły ostrzał. Ponadto naganę otrzymali dowódca brygady oraz dowódca 162. dywizji, upomnienie otrzymał dowódca Frontu Południowego.
Sekretarz Stanu Andrzej Szejna w czasie rozmowy z Ambasadorem wskazał, że wyjaśnienia przedstawione przez stronę izraelską nie są wystarczające i oczekujemy pełnej współpracy izraelskich organów dochodzeniowych z polską prokuraturą. Polska wciąż oczekuje na decyzję strony izraelskiej, która ma zapaść szybko, dotyczącą przeprowadzenia karnego postępowania wobec osób odpowiedzialnych za atak. Gdy takowa zapadnie MSZ podejmie adekwatną reakcję.
Szereg podejmowanych w tej sprawie przez MSZ działań dotyczył również bezpośredniego wsparcia rodziny naszego rodaka, z którą Konsul RP w Kairze pozostawał w bezpośrednim kontakcie. Należy podkreślić, że szybkie przetransportowanie ciała zmarłego, wydanie potrzebnych dokumentów i sprawne załatwienie wszelkich innych formalności związanych z transportem ciała do Polski odbyło się dzięki zaangażowaniu i skutecznemu działaniu polskich konsulów i dyplomatów w Tel Awiwie, Kairze i Ramallah, a także ich bardzo dobrej współpracy z władzami Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Egiptu oraz placówkami państw, których obywatele również zginęli w ataku IDF.
Odnosząc się do dalszych działań, pragnę zaznaczyć, że MSZ jest w kontakcie z Ministerstwem Sprawiedliwości w kwestii międzynarodowych aspektów prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Przemyślu śledztwa dot. śmierci obywatela RP.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu