w sprawie ustawy o obywatelstwie polskim w zakresie osób niemówiących (niepełnosprawnych lub chorych)
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 13-05-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na zapytanie numer 501 pana posła Dariusza Mateckiego w sprawie ustawy o obywatelstwie polskim w zakresie osób niemówiących (niepełnosprawnych lub chorych), uprzejmie informuję co następuje.
W art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim[1] ustawodawca wskazał jednoznacznie, że każdy cudzoziemiec ubiegający się o uznanie za obywatela polskiego jest obowiązany posiadać znajomość języka polskiego potwierdzoną urzędowym poświadczeniem, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim[2], na poziomie biegłości językowej co najmniej B1, świadectwem ukończenia szkoły w Rzeczypospolitej Polskiej (RP) lub świadectwem ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim. Wyjątek stanowią cudzoziemcy, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o obywatelstwie polskim, tj. małoletni cudzoziemcy, których jedno z rodziców posiada obywatelstwo polskie.
Wskazać przy tym należy, że urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego jako obcego, o którym mowa w art. 11a ustawy o języku polskim, na poziomie biegłości językowej co najmniej B1, wydaje Państwowa Komisja do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego[3]. Komisja jest zatem organem właściwym w zakresie dostosowania wymagań egzaminacyjnych dla osób o specjalnych potrzebach. Na stronie internetowej komisji zostały szczegółowo opisane warunki i forma przeprowadzania egzaminu certyfikatowego z języka polskiego jako obcego[4] dla grupy osób o specjalnych potrzebach. Ponadto, z informacji posiadanych przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) wynika, że komisja rozpatruje wnioski osób o różnych potrzebach, zainteresowanych uzyskaniem certyfikatu znajomości języka polskiego jako obcego w celu uzyskania obywatelstwa polskiego w drodze uznania za obywatela polskiego.
W tym miejscu należy wskazać, że brak ustawowej znajomości języka polskiego – wymaganej na mocy przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim – nie ogranicza cudzoziemcowi możliwości ubiegania się o nabycie obywatelstwa polskiego w innym trybie. Zgodnie bowiem z art. 18 ww. ustawy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może nadać cudzoziemcowi obywatelstwo polskie. Nadanie obywatelstwa polskiego przez prezydenta RP nie jest ograniczone żadnymi warunkami. Powyższy tryb uzyskania obywatelstwa polskiego jest wyłączną prerogatywą prezydenta RP i został uregulowany w rozdziale 3 ustawy o obywatelstwie polskim[5].
Jednocześnie pragnę poinformować, że obecnie w MSWiA nie są prowadzone prace nad nowelizacją przepisu ustawy o obywatelstwie polskim, wskazanego w zapytaniu pana posła, w kierunku zwolnienia z omawianego wymogu cudzoziemców o specjalnych potrzebach.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. 2023 poz. 1989.
[2] Dz. U. 2021 poz. 672 z późn. zm.
[3] Dalej Komisja.
[4] Kandydaci o specjalnych potrzebach | certyfikatpolski.pl
[5] Art. 19–29 szczegółowo opisują procedurę nadania cudzoziemcowi obywatelstwa przez Prezydenta RP.