Odpowiedź na zapytanie nr 578

w sprawie fizycznego ataku na radnego Rady Powiatu w Gołdapi

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 19-07-2024

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie nr 578 Pana Posła Andrzeja Tomasza Zapałowskiego w sprawie fizycznego ataku na radnego Rady Powiatu w Gołdapi, w oparciu o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Na wstępie warto zaznaczyć, że Policja jako organ uprawniony w ramach prowadzonego dochodzenia realizuje cele postępowania karnego wymienione w art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego[1], którymi są m.in. ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony, wyjaśnienie okoliczności sprawy, jak również wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy.

Należy podkreślić, stosownie do art. 326 § 1 k.p.k., że postępowanie przygotowawcze nadzoruje prokurator w zakresie, w jakim go sam nie prowadzi. Natomiast stosownie do § 2 ww. przepisu prawa, prokurator jest obowiązany czuwać nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem całego nadzorowanego przez siebie postępowania.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez KGP, Komenda Powiatowa Policji w Gołdapi pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Olecku prowadziła postępowanie sprawdzające z zawiadomienia osoby wskazanej w wystąpieniu, o czyn z art. 157 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[2]. Czynności były prowadzone w terminach zgodnych z dyspozycją art. 307 § 1 k.p.k., który wskazuje, że postępowanie sprawdzające powinno zakończyć się w terminie 30 dni (termin instrukcyjny). W wyniku analizy zgromadzonego materiału, przedmiotowe postępowanie zostało zakończone 20 czerwca 2024 r. wydaniem przez Prokuraturę Rejonową w Olecku postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia, na podstawie art. 60 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., wobec braku interesu społecznego w objęciu ściganiem z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego.

W uzasadnieniu do ww. postanowienia prokurator wskazał m.in., że analiza sprawy prowadzi do stwierdzenia, iż zawiadamiający pozostaje w konflikcie sąsiedzkim z osobą wskazaną jako sprawca, a przedmiotowe zdarzenie nie ma związku z wykonywaniem przez zawiadamiającego mandatu radnego powiatu. W związku z powyższym przyjęto, że zdarzenie nie wyczerpało znamion czynów zabronionych spenalizowanych w rozdziale XXIX k.k., tj. między innymi art. 222 k.k., 223 k.k., 226 k.k., w których ustawodawca dla wypełnienia znamion czynów wymaga, aby nastąpiły one „podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”.

Odnosząc się do pytania Pana Posła dotyczącego środków zabezpieczających należy podkreślić, że zakaz zbliżania się do określonych osób jest środkiem karnym przewidzianym w art. 39 pkt 2b k.k., a więc jest to sankcja, którą stosuje sąd w przypadku wydania wyroku za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym zwłaszcza przemocy wobec osoby najbliższej. Z kolei środki zapobiegawcze (w tym tymczasowe aresztowanie, zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego) można stosować, zgodnie z art. 249 k.p.k., w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wyjątkowo także w celu zapobiegnięcia popełnieniu przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa. Przedmiotowe środki można stosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo. Jednocześnie w postępowaniu przygotowawczym można stosować środki zapobiegawcze tylko względem osoby, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów.

W postępowaniu prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w Gołdapi nie zaistniały ww. przesłanki zarówno w odniesieniu do środków zabezpieczających, jak i zapobiegawczych.

Nawiązując do zdarzenia w miejscowości Ściborki gm. Banie Mazurskie, zgodnie ze stanowiskiem KGP, uprzejmie informuję, że w Prokuraturze Rejonowej w Olecku pod sygn. akt 4031-0.Ds.859.2024 są prowadzone czynności sprawdzające w kierunku art. 157 § 2 k.k., tj. uszkodzenia ciała skutkującego rozstrojem zdrowia poniżej 7 dni. W związku z powyższym właściwym do przekazania informacji w przedmiotowej sprawie jest prokurator prowadzący przedmiotowe czynności. Natomiast do pozostałych zdarzeń wydano postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., wobec stwierdzenia braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie zaistnienie czynu zabronionego.

Nadmieniam, że Policja w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych wykonuje swoje czynności w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w tym k.p.k. Zgodnie z art. 305 § 3 k.p.k. postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu śledztwa wydaje prokurator albo Policja; postanowienie wydane przez Policję zatwierdza prokurator.

Należy również podkreślić, zgodnie z art. 94 § 1 k.p.k., że postanowienie powinno zawierać m.in. uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania. Przepis art. 325e § 1 k.p.k. wskazuje, że postanowienie o odmowie wszczęcia, postanowienie o umorzeniu dochodzenia oraz zawieszeniu dochodzenia nie wymaga uzasadnienia.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm., dalej – k.p.k.

[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm., dalej – k.k.