Zapytanie nr 666

do ministra infrastruktury

w sprawie połączenia DK74 z S17 w miejscowości Jarosławiec

Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka

Data wpływu: 02-07-2024

Biłgoraj, 1.07.2024 r.

W imieniu zaniepokojonych mieszkańców miejscowości Jarosławiec, wnoszę o analizę sytuacji prac projektowych na odcinku łączącym DK74 z drogą S17 w miejscowości Jarosławiec w proponowanym kształcie (z rondem w pobliżu kościoła parafialnego) i bez zastosowania przepisów obowiązującego prawa.

Mieszkańcy nie mają wątpliwości w zakresie budowy S17 i popierają konieczność jej powstania. Nie godzą się natomiast na planowane jej włączenie do DK74 w wariantach proponowanych przez Budimex SA.

Sprawa dotyczy inwestycji: „Zaprojektowanie i budowa drogi ekspresowej S17 Piaski-Hrebenne, Odcinek nr 6: węzeł „Zamość Wschód” wraz z węzłem - węzeł „Zamość Południe” wraz z węzłem; dł. ok. 12,430 km” - zadanie wykonywane przez firmę Budimex SA.

Problem dotyczy połączenia DK74 z S17 w miejscowości Jarosławiec. Budimex w 2022 roku zaproponował dwa nowe warianty przebiegu drogi DK74, niezgodne z założeniami koncepcji oraz dokumentacją przetargową, a także umową zawartą pomiędzy inwestorem GDDKiA a Budimex SA, w tym przedmiotowy wariant Wl, dla którego zostało wszczęte przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Lublinie postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. „Rozbudowa drogi krajowej nr 74 na odcinku od ronda węzeł „Zamość Wschód” do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem wiaduktu z linią kolejową nr 72”.

Zdaniem mieszkańców przedmiotowy wariant nie powinien być procedowany. Na poparcie niniejszej tezy przedstawiają raz jeszcze argumenty wynikające z przepisów lub uchybień w ich stosowaniu.

W protokole z KOPI, na stronie 56, rozdział I punkt 15 Analiza wielokryterialna - odcinek realizacyjny 6 widnieje zapis, że „Po uwzględnieniu wyników poszczególnych analiz dla wariantowanych elementów koncepcji jako najkorzystniejsza jest kombinacja następujących rozwiązań projektowych:

W związku z powyższym na dzień 31 maja 2021 roku rekomendowany był wariant 2 pozytywnie zaopiniowany przez wójta gminy Sitno.

Owszem lubelski oddział GDDKiA zarekomendował na potrzeby wyceny przyjąć rozwiązanie węzła „Zamość Wschód w wersji wariantu 2 połączonego z 3 (w zakresie bezkolizyjnego przejścia nad linią kolejową nr 69”, ale dopiero pismem O/LU.1-1.4111.5.33.2021.TE.3 z dnia 10 czerwca 2021, a więc po całkowitym zakończeniu 14-to letnich konsultacji społecznych. Ponadto należy zauważyć, że powyższy dokument nie dotyczy linii kolejowej nr 72, a linii kolejowej 69, a więc nie było żadnych informacji, a tym samym podstaw do wyboru przedmiotowego wariantu i konieczności budowy bezkolizyjnego przejazdu. Z ww. dokumentacji wynika, że koncepcja zakładała zaprojektowanie 2 wariantu węzła pozytywnie zaopiniowanego przez WG Sitno.

• Brak jest przepisów, które wskazywałyby konieczność budowy bezkolizyjnego przejazdu nad linią kolejową nr 72.

Przedmiotowy przejazd kolejowo-drogowy powinien zostać zaliczony do kategorii D. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 20 października 2015 roku z późniejszymi zmianami wskazuje wprost, że przejazdy kolejowo-drogowe obejmujące skrzyżowania z drogami publicznymi, na których droga publiczna przecina nie więcej niż 2 tory główne oraz iloczyn ruchu jest mniejszy niż 60000, a ruch kolejowy jest prowadzony z prędkością nie większą niż 120 km/h powinny posiadać kat. D. Nie wskazuje natomiast obowiązku budowy bezkolizyjnego przejazdu kolejowo-drogowego.

• Procedowany obecnie wariant przebiegu drogi DK74 oraz jej dowiązania do S17 w rejonie węzła „Zamość Wschód” nie był znany na etapie koncepcji programowej i nie obejmują go wydane decyzje środowiskowe.

Budowa tego wariantu, nie była brana pod uwagę wcześniej, a tym samym nie była konsultowana i nie badano również jej wpływu na otoczenie i środowisko.

• Na etapie powstawania koncepcji programowej podjęto decyzję o włączeniu części zakresu zadania pn. „Rozbudowa drogi krajowej nr 74 na odcinku Zamość-Miączyn do zakresu przedsięwzięcia pn. „Budowa drogi ekspresowej S17 Piaski-Hrebenne, odc. realizacyjny nr 6: węzeł „Zamość Wschód” wraz z węzłem - węzeł „Zamość Południe” wraz z węzłem”, w związku z czym ww. przedsięwzięcie należy uznać za mogące znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym znacząco wpływać na środowisko (§ 2 ust. 1, pkt 31 autostrady i drogi ekspresowe).

W związku z powyższym istnieją zdecydowane przesłanki do nałożenia na wykonawcę obowiązku przygotowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i przygotowania inwentaryzacji środowiskowej zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Z 2019 r. poz. 1839) oraz art. 63 ust. 1b ustawy z dnia. 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 nr 199 poz. 1227).

• Pismem z dnia 18 sierpnia 2023 roku, otrzymanym w przedmiotowej sprawie z Departamentu Dróg Publicznych Ministerstwa Infrastruktury mieszkańcy Jarosławca zostali poinformowani, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy drogi krajowej DK74 na odcinku od ronda przy węźle Zamość Wschód do włączenia w istniejący przebieg drogi krajowej 74 po rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego trafił do RDOS w Lublinie, który przeprowadzi stosowne postępowanie administracyjne. Jak pisze zastępca dyrektora w ww. Departamencie Ministerstwa Infrastruktury - Pani Agnieszka Krupa: „Prowadząc postępowanie, organ ten będzie zobligowany do przeprowadzenia formalnych konsultacji społecznych”.

• Na obszarze planowanej inwestycji żyją zagrożone wyginięciem zwierzęta, co potwierdza zlecona przez mieszkańców ekspertyza. Planowana inwestycja jako integralna część budowy drogi SI7, obwarowanej obowiązkiem przeprowadzenia pełnego postępowania związanego z oceną oddziaływania na środowisko została poprowadzona uproszczoną ścieżką z wykorzystaniem KIP - wykonanej w wyjątkowo pobieżnym zakresie, nie dającym żadnych podstaw do wnioskowania o rzeczywistym wpływie planowanej inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym również środowisko człowieka. Przy badaniu wpływu na środowisko należy wziąć pod uwagę, iż w zasięgu planowanej inwestycji występują ptaki szponiaste i sowy (wymienione w ekspertyzie), których obszary żerowiskowe (często kluczowe dla istnienia stanowiska rozrodczego, niezależnie od dystansu od źródeł antropopresji) znajdują się w interesującym mieszkańców Jarosławca miejscu. Występuje tu także chomik europejski - gatunek poważnie zagrożony wyginięciem w Polsce.

• W odniesieniu do kwestii geologicznych i stosunków wodnych inwestycja w sposób znaczący będzie oddziaływać na budynek kościoła. Parafia w Jarosławcu jest w posiadaniu opracowania z lipca 2015 roku - Dokumentacja badań podłoża gruntowego i opinia geotechniczna opracowana dla kościoła p.w. Najświętszego Serca Jezusowego w miejscowości Jarosławiec, gm. Sitno - opracowanie sporządzone przez uprawnionego geologa. Pojawia się w nim m.in.: zalecenie ochrony gruntów przed zawilgoceniem. Z wykonanej analizy badań podłoża gruntowego i powstałej opinii geologicznej wynika, że występujące gleby to pyły i gliny pylaste - grunty mało i średnio spoiste wrażliwe na działanie wody. Zawilgocenie powoduje utratę ich właściwości pierwotnych fizyczno-mechanicznych pod wpływem drgań. Propozycja nasypu od strony zachodniej, ronda oraz podwyższenia terenu od strony północnej będzie powodować zaleganie wody oraz możliwość negatywnego oddziaływania na fundamenty, ściany oraz cały budynek kościoła.

Wyremontowany niedawno budynek kościoła nie może być zagrożony ze względu na proponowany wybór wariantu 1 z budową ronda przy kościele i nasypu nad linią kolejową.

W związku z przekazanymi do inwestora, wykonawcy oraz RDOŚ w Lublinie powyższych informacji zawartych w punktach 3-7 niniejszego pisma oraz przekazaniem ekspertyzy przyrodniczej niezrozumiały jest dla nas fakt, że do tej pory RDOŚ w Lublinie nie rozpoczął konsultacji społecznych oraz nie nałożył obowiązku wykonania oddziaływania na środowisko. Brak przygotowania raportu jest naszym zdaniem podstawą do zaskarżenia wydanej bez raportu oddziaływania na środowisko decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla nowo projektowanego odcinka drogi łączącej S17 z DK74.

• Kolejnym szczególnie istotnym aspektem jest fakt skrócenia minimalnej odległości między skrzyżowaniami w Jarosławcu przy budowie przedmiotowego odcinka DK74.

Minimalna odległość między skrzyżowaniami (na drogach zamiejskich) w ciągu drogi krajowej nr 74, która posiada klasę techniczną GP wynosi standardowo 2000 mb. Powyższe określają "WR-D-31-1 Wytyczne projektowania skrzyżowań drogowych. Część 1: Wymagania podstawowe" dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury, które stanowią uzupełnienie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 roku w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 roku poz. 1518). Droga powiatowa nr 3246L relacji Sitno-Łabuńki posiada klasę techniczną Z na terenie gm. Sitno, natomiast na terenie gm. Łabunie klasę G.

Pomiędzy proponowanym przez Budimex SA rondem a skrzyżowaniem DK74 z drogą powiatową 3246L relacji Sitno-Łabuńki (w kierunku Łabuniek) jest około 280 m, a ok. 100 m dalej znajduje się kolejne skrzyżowanie DK74 z ww. drogą powiatową w kierunku Sitna. Planowane rondo na ww. odcinku drogi będzie 3 skrzyżowaniem na odcinku ok. 280 m.

Kolejnym planowanym odstępstwem od prawa dla planowanej inwestycji jest przesłanie do wójta gminy Sitno prośby o wydanie opinii do wniosku w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych z dnia 6.12.2023 r. nr L.dz.PR-905/22-391/TT-ZD5 - wójt gminy Simo nie zaopiniował pozytywnie wniosku. Wniosek dotyczy skrzyżowania obecnej DK74 z droga gminą nr 116590L, zlokalizowanego ok. 172 m w kierunku Zamościa od planowanego ronda. Będzie czwarte skrzyżowanie na odcinku ok. 550 m.

Dziwi fakt, że odstępstwo od stosowania przepisów dot. odległości między skrzyżowaniami jest stosowane w miejscu, gdy na tym krótkim odcinku znajdują się dwa wjazdy na DK74 z drogi powiatowej od strony Sima i Łabuń, szkoła, dwa sklepy, parkingi i kościół. Wyjazd spod kościoła znajdował się będzie bezpośrednio przed samym rondem.

• Przedmiotowy wariant drogi nie został naszym zdaniem pozytywie zaopiniowany przez wójta gminy Sitno, ponieważ:

1. Wójt gminy Sitno pismem z dnia 25.02.2021 r. pozytywnie zaopiniował wariant 2 przedstawionego zbiorczego planu sytuacyjnego odcinka realizowanego nr 6 węzeł „Zamość Wschód”, który nie ingerował w zabudowę mieszkalną m. Jarosławiec.

2. Przedmiotowy wariant zaproponowany przez Budimex SA pod koniec 2022 r. został zaopiniowany pozytywnie, ale z uwagami, które nie zostały spełnione, a następnie Rada Gminy Sitno podjęła uchwałę wyrażającą wyraźny sprzeciw wobec przedmiotowego wariantu drogi (uchwała nr LI/364/2023 w sprawie wyrażenia sprzeciwu wobec przebiegu przedstawionych wariantów trasy drogi ekspresowej S17 Piaski-Hrebenne, odcinek 6 węzeł "Zamość Wschód" wraz z węzłem - węzeł "Zamość Południe" przez miejscowość Jarosławiec gmina Sitno, w części dotyczącej DK74).

Proponowane warianty przedmiotowej inwestycji są dla mieszkańców całkowicie nieakceptowalne, a odstępstwa od przepisów stosowane przez podmioty biorące udział w procesie planowania i projektowania drogi są całkowicie niezrozumiałe. Nie spoczniemy i podejmiemy wszelkie kroki, aby wyjaśnić kto i dlaczego podejmuje decyzje o nie stosowaniu przepisów prawa.

Zgodnie z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy przeprowadzone zostały rzetelne konsultacje społeczne dot. projektowanego odcinka?

2. Czy wykonany został przez wykonawcę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko?

3. Czy przygotowana została inwentaryzacja środowiskowa zgodnie z obowiązującymi przepisami?

4. Czy zbadany został wpływ odstępstwa od zachowania odległości między skrzyżowaniami na środowisko i mieszkańców?

5. Czy zbadany został wpływ inwestycji na budynki i budowle w tym kościół parafialny, położone w bliskiej odległości od inwestycji (ew. pęknięcia, zalania, hałas, smog)?

6. Czy odległości pasa drogowego od nieruchomości są zgodne z przepisami na całym planowanym odcinku?

Z poważaniem

Małgorzata Gromadzka