Odpowiedź na zapytanie nr 685

w sprawie programu współpracy Ministerstwa Edukacji Narodowej z organizacjami pozarządowymi

Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka

Warszawa, 05-08-2024

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na zapytanie Pana Tadeusza Tomaszewskiego, Posła na Sejm RP w sprawie programu współpracy Ministerstwa Edukacji Narodowej z organizacjami pozarządowymi.

Szanowny Panie Pośle,

uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej, zarządzeniem Ministra Edukacji z dnia 26 marca 2024 r. (Dz. Urz. poz. 29) przyjęty został Program współpracy Ministra Edukacji z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na lata 2024–2026.

Głównym celem programu jest budowa partnerstwa między administracją rządową a organizacjami pozarządowymi, czemu służyć ma wspieranie organizacji pozarządowych w realizacji ważnych celów oświatowych i społecznych.

Program obejmuje zagadnienia wynikające z zakresu działu administracji rządowej – oświata i wychowanie obejmującego sprawy:

  1. kształcenia, nauczania, wychowania, kultury fizycznej dzieci i młodzieży, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych do kompetencji innych organów administracji publicznej;
  2. organizacji dziecięcych i młodzieżowych, w tym systemu dofinansowania zadań państwa realizowanych przez te organizacje;
  3. udzielania pomocy materialnej dzieciom i młodzieży;
  4. międzynarodowej współpracy dzieci i młodzieży.

Podmiotami współpracującymi z organizacjami pozarządowymi w ramach programu są również jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Edukacji lub przez niego nadzorowane.

W programie wyróżniono dwie podstawowe formy współpracy z organizacjami pozarządowymi:

  1. współpraca finansowa - realizowana w formie powierzania wykonania zadań publicznych wraz z udzielaniem dotacji na finansowanie ich realizacji lub wspierania wykonania zadań publicznych wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji;
  2. współpraca niefinansowa - realizowana w formie obejmowania przez Ministra patronatem honorowym przedsięwzięć prowadzonych przez organizacje pozarządowe lub udziału Ministra w komitecie honorowym takich przedsięwzięć; zapraszania przedstawicieli organizacji pozarządowych do współpracy w powoływanych przez Ministra zespołach eksperckich i zespołach roboczych o charakterze doradczym i opiniującym oraz konsultowania projektów aktów normatywnych z organizacjami pozarządowymi.

W roku 2024 na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe zostały przyznane środki w wysokości 10.706.809 zł:

  1. 6.241.123 zł – na realizację zadania „Organizacja i przeprowadzenie olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych w latach szkolnych 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025”.
  2. 1.555.108 zł - na organizację 14 olimpiad tematycznych w ramach realizacji zadania publicznego pn.: „Organizacja i przeprowadzenie turniejów i olimpiad tematycznych związanych z wybraną dziedziną wiedzy w latach szkolnych 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025”.
  3. 800.000 zł – na realizację zadania „Program wspierania rozwoju uczniów wybitnie uzdolnionych”.
  4. 858.238 zł - w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2022-2024 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Pozytywna szkoła - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej. Moduł I. Platforma do diagnozy. Podejmowanie trafnych, opartych na podstawach naukowych działań wychowawczo-profilaktycznych w szkołach i placówkach z zakresu ochrony zdrowia psychicznego uczniów, rodziców i nauczycieli, budowanie pozytywnego klimatu szkoły lub placówki, przeciwdziałanie zachowaniom ryzykownym.
  5. 616.218 zł – na realizację zadania „Dobry Temat 2022”, w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2022-2024 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Pozytywna szkoła - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej. Moduł II. Promocja i profilaktyka zdrowia psychicznego. Realizacja w szkołach i placówkach programów promocji zdrowia psychicznego, programów profilaktyki uniwersalnej, selektywnej lub wskazującej, opartych na podstawach naukowych oraz przygotowanie nauczycieli szkół i placówek do ich wdrażania i kontynuacji.
  6. 399.800 zł – na realizację zadania „Działaj, rozmawiaj! – wsparcie rówieśnicze na rzecz dobrostanu psychicznego”, w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2023-2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Wolontariat na rzecz wsparcia rówieśniczego w ochronie zdrowia psychicznego dzieci i uczniów.
  7. 236.322 zł – na realizację zadania „Bądź Unplugged”, w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2022-2024 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Pozytywna szkoła - realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej. Moduł II. Promocja i profilaktyka zdrowia psychicznego. Realizacja w szkołach i placówkach programów promocji zdrowia psychicznego, programów profilaktyki uniwersalnej, selektywnej lub wskazującej, opartych na podstawach naukowych oraz przygotowanie nauczycieli szkół i placówek do ich wdrażania i kontynuacji.

Ponadto, w roku 2024 Minister Edukacji realizuje cztery przedsięwzięcia oraz programy, w których podmiotami uprawnionymi do udziału są m.in. organizacje pozarządowe:

  1. Przedsięwzięcie pn. "Podróże z klasą" - kwota przeznaczona na realizację: 80.000.000 zł.
  2. Program pn. "Kto Ty jesteś? Polak mały" - kwota przeznaczona na realizację: 10.000.000 zł.
  3. Przedsięwzięcie pn. "Wsparcie uczniów polskiego pochodzenia z Białorusi uczęszczających do szkół ponadpodstawowych w Polsce" - kwota przewidziana na realizację: 4.095.530 zł (w okresie od 22 października 2021 r. do 31 grudnia 2025 r.).
  4. Przedsięwzięcie pn. „Program wsparcia psychologicznego ZHP” - kwota przeznaczona na realizację: 1.000.000 zł.

Jeszcze w 2024 r. Minister Edukacji planuje ogłosić, na podstawie art. 14 ust. 1 w związku z art. 13 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, otwarty konkurs ofert na realizację zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. „Realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej”, w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025, cel operacyjny 3. Promocja zdrowia psychicznego. Na realizację ww. konkursu w 2024 r. w budżecie Ministra Edukacji w cz. 30 - Oświata i wychowanie pozostaje do rozdysponowania kwota w wysokości 3.014.422 zł, jako dotacja, zgodnie z umowami zawartymi po rozstrzygniętym konkursie. W 2025 r. na realizację nowego konkursu zostanie przeznaczona kwota w wysokości 4.625.000 zł.

Dodatkowo, w roku 2024 planowane było przeprowadzenie pięciu konkursów ofert na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe:

  1. 2.000.000 zł - na organizowanie w kraju i za granicą doskonalenia zawodowego nauczycieli prowadzących nauczanie języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim za granicą.
  2. 1.500.000 zł - na współpracę szkół oraz organizacji społecznych zarejestrowanych za granicą ze szkołami w Polsce.
  3. 500.000 zł - na zadanie pt. „Międzynarodowa wymiana młodzieży”.
  4. 485.000 zł – na organizowanie kolonii i innych form letniego wypoczynku dzieci i młodzieży polonijnej.
  5. 400.000 zł - na zadanie pt. „Wspieranie inicjatyw edukacyjnych w szkolnym środowisku wielokulturowym”).

Ze względu na konieczność realizacji priorytetowych zadań związanych z przygotowaniami do sprawowania przewodnictwa w Radzie UE oraz bieżące zaangażowanie na rzecz zapewnienia odpowiednich rozwiązań prawnych oraz wsparcia dla dzieci i młodzieży – uchodźców z Ukrainy, Minister Edukacji podjął decyzję o nieprzeprowadzaniu ww. pięciu konkursów ofert na realizację zadań publicznych.

W roku 2025 Minister Edukacji, na podstawie dotychczas zawartych umów na realizację zadania publicznego, planuje przekazać podmiotom o statusie organizacji pozarządowych:

  1. 4.468.236 zł – na realizację zadania „Organizacja i przeprowadzenie olimpiad przedmiotowych i interdyscyplinarnych w latach szkolnych 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025”.
  2. 800.000 zł – na realizację zadania „Program wspierania rozwoju uczniów wybitnie uzdolnionych”.
  3. 760.900 zł – na organizację 14 olimpiad tematycznych w ramach realizacji zadania publicznego pn.: „Organizacja i przeprowadzenie turniejów i olimpiad tematycznych związanych z wybraną dziedziną wiedzy w latach szkolnych 2022/2023, 2023/2024, 2024/2025”.
  4. 500.000 zł - na realizację zadania „Działaj, rozmawiaj! – wsparcie rówieśnicze na rzecz dobrostanu psychicznego”, w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2023-2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Wolontariat na rzecz wsparcia rówieśniczego w ochronie zdrowia psychicznego dzieci i uczniów.

Ponadto, w roku 2025 Minister Edukacji ogłosi kolejny konkurs na organizację i przeprowadzenie olimpiad w latach szkolnych 2025/2026, 2026/2027, 2027/2028. W przypadku tego konkursu, wysokość przyznanych środków finansowych będzie uzależniona od limitów przyznanych przez Ministerstwo Finansów oraz liczby podmiotów, które przystąpią do konkursu i otrzymają wsparcie finansowe.

Mając na uwadze zasadę roczności budżetu państwa należy pamiętać, że przekazanie środków finansowych w roku 2025 przez Ministra Edukacji na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe uzależnione będzie od wysokości środków publicznych otrzymanych na realizację zadań w budżecie dysponenta części budżetowej 30 – Oświata i wychowanie. W przypadku otrzymania środków finansowych w roku 2025 niższych niż planowane, wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację zadań przez organizacje pozarządowe może ulec zmianie

Ponadto uprzejmie informuję, że w trakcie roku 2024 organizacje pozarządowe nie złożyły do Ministerstwa Edukacji Narodowej, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, wniosków w sprawie realizacji zadań publicznych z własnej inicjatywy.

Z wyrazami szacunku

Barbara Nowacka
Minister Edukacji