Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 6148

w sprawie zachowania kształcenia w zawodzie ratownika medycznego i dietetyka na poziomie policealnym

   Szanowna Pani Marszałek! W związku z interpelacją złożoną w dniu 21 czerwca 2012 r. przez pana posła Eugeniusza Tomasza Grzeszczaka, znak: SPS-023-6148/12, dotyczącą wygaszania kształcenia w zawodach ratownik medyczny i dietetyk, przedkładam następujące wyjaśnienia.

   Uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) minister właściwy ds. oświaty i wychowania wprowadza zawody do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego na wniosek ministra właściwego w zakresie zawodu. Ministrem właściwym w zakresie zawodów ratownik medyczny i dietetyk jest minister właściwy do spraw zdrowia, który wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej z wnioskiem o wykreślenie powyższych zawodów z nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, z zastrzeżeniem, iż ostatni nabór do szkół policealnych kształcących w zawodzie ratownik medyczny i dietetyk powinien się odbyć w roku szkolnym 2012/2013. Wniosek ministra zdrowia został w pełni uwzględniony w projekcie rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego przekazanym do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. W toku uzgodnień międzyresortowych minister zdrowia podtrzymał swoje stanowisko odnośnie wygaszania kształcenia w zawodach ratownik medyczny i dietetyk w systemie oświaty. Wniosek ministra zdrowia jest dla ministra edukacji narodowej wiążący. Stosownie do powyższego wniosku w nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (określonej rozporządzeniem MEN z dnia 23 grudnia 2011 r., Dz. U. z dnia 3 stycznia 2012 r., poz. 7) został ujęty przepis § 3 stanowiący, iż na rok szkolny 2013/2014 nie prowadzi się rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy) szkół prowadzących kształcenie w zawodach ratownik medyczny i dietetyk. Kształcenie w tych zawodach prowadzi się do zakończenia cyklu kształcenia.

   Wniosek ministra zdrowia w sprawie wykreślenia z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego zawodów ratownik medyczny był uzasadniony przede wszystkim wprowadzeniem nowych rozwiązań organizacyjnych dotyczących konieczności kształcenia ratowników medycznych w systemie szkolnictwa wyższego na mocy uchylonej już ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 113, poz. 1207). Art. 30 cytowanej ustawy stanowił bowiem, iż zawód ratownika medycznego może wykonywać osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz uzyskała w kraju dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie ratownictwa medycznego bądź uzyskała za granicą dyplom uznany w kraju za równorzędny lub uzyskała tytuł ratownika medycznego na dotychczas obowiązujących zasadach w policealnych szkołach medycznych przed 30 września 2006 r.

   Ponadto, art. 43 ust. 2 cytowanej ustawy stanowił, iż od dnia 1 stycznia 2004 r. nie przeprowadza się naboru do policealnych szkół dla ratowników medycznych. Należy jednak zauważyć, iż w obowiązującym w tym czasie porządku prawnym nie istniał wyodrębniony kierunek studiów ratownictwo medyczne, a co za tym idzie - nie było wprowadzonych, obowiązujących w całej Polsce, standardów kształcenia dla tego kierunku. Zatem dopóki nie było mechanizmów prawnych umożliwiających zabezpieczenie właściwej jakości kształcenia w tym zawodzie w systemie szkolnictwa wyższego, zamknięcie kształcenia w szkołach policealnych nie było możliwe, pomimo licznych wystąpień przedstawicieli Polskiego Towarzystwa Medycyny Ratunkowej. W związku z powyższym, na mocy art. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2002 r. o świadczeniu usług ratownictwa medycznego (Dz. U. Nr 241, poz. 2073) wstrzymano wykonanie przepisu art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym i nie zamknięto kształcenia w szkołach policealnych. Minister zdrowia dokonywał jednak w kolejnych latach analizy rozwiązań dotyczących kształcenia w zawodzie ratownik medyczny. Zarządzeniem ministra zdrowia z dnia 9 czerwca 2004 r. został powołany zespół ekspertów do spraw opracowania jednolitych założeń systemowych kształcenia w zakresie ratownictwa medycznego. Efektem prac tego zespołu było wprowadzenie do wykazu kierunków studiów, określonego rozporządzeniem ministra nauki i szkolnictwa wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów (Dz. U. Nr 121, poz. 838, z późn. zm.), kierunku ratownictwo medyczne oraz opracowanie i wdrożenie dla tego kierunku standardów kształcenia. Eksperci merytoryczni uznali, iż minimum programowym, niezbędnym do przygotowania ratownika medycznego do realizacji zadań wynikających z nowego wdrażanego modelu ratownictwa medycznego w Polsce jest kształcenie na studiach wyższych w wymiarze co najmniej 3800 godz. Tymczasem zgodnie z ramowym planem nauczania dla szkoły policealnej, określonym w załączniku Nr 42 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 15, poz. 142, z późn. zm.) łączny wymiar godzin przeznaczonych na kształcenie w dwuletniej szkole policealnej dla młodzieży wynosi - łącznie z zajęciami wychowania fizycznego - 2016 godzin.

   Jednocześnie z uwagi na fakt, iż zarówno liczba szkół wyższych, prowadzących kształcenie na kierunku ratownictwo medyczne, jak i limity przyjęć na studia pierwszego stopnia kierunku ratownictwo medyczne wykazują tendencję wzrostową, minister zdrowia uznał, że zamknięcie kształcenia w zawodzie ratownik medyczny w szkołach policealnych nie spowoduje negatywnych skutków dla systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. W roku akademickim 2007/2008 16 szkół wyższych (11 uczelni medycznych i 5 uczelni nadzorowanych przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego) posiadało limit 1563 miejsc - w roku akademickim 2010/2011 liczba uczelni kształcących na kierunku ratownictwo medyczne wzrosła do 38, a limit przyjęć wynosił 5102 miejsc.

   Ponadto z danych pozyskanych od wojewodów, a przekazanych przez ministra zdrowia wynika, iż w systemie Państwowego Ratownictwa Medycznego brak jest zapotrzebowania na dużą liczbę ratowników medycznych, prognozuje się jedynie niewielki wzrost osób zatrudnionych. Należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ratownik medyczny może udzielać świadczeń opieki zdrowotnej tylko w zakresie określonym w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu medycznych czynności ratunkowych, które mogą być podejmowane przez ratownika medycznego (Dz. U. z 2007 r. Nr 4, poz. 33, z późn. zm.), w warunkach pozaszpitalnych w ramach zespołu ratownictwa medycznego lub w szpitalnym oddziale ratunkowym.

   Minister zdrowia poinformował także, iż kwestia zamknięcia kształcenia w zawodzie ratownik medyczny na poziomie średnim była przedmiotem szerokich dyskusji podczas prac nad założeniami merytorycznymi zmian ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym w ramach prac powołanego w Ministerstwie Zdrowia, zarządzeniem ministra zdrowia z dnia 16 października 2008 r., zespołu ds. opracowania projektu nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Jednocześnie, wniosek w przedmiotowej sprawie został zgłoszony także przez Polską Radę Ratowników Medycznych. Mając na uwadze powyższe, minister zdrowia zwrócił się do ministra edukacji narodowej z wnioskiem o wykreślenie z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego zawodu ratownik medyczny, z zastrzeżeniem, że ostatnia rekrutacja kandydatów do klasy pierwszej na semestr pierwszy) szkół policealnych kształcących w tym zawodzie powinna się odbyć w roku szkolnym 2012/2013.

   W odniesieniu do kwestii dotyczącej zamknięcia kształcenia w zawodzie dietetyk w szkołach policealnych, uprzejmie informuję, iż kształcenie w tym zawodzie jest prowadzone w systemie szkolnictwa wyższego (na trzyletnich studiach licencjackich i dwuletnich uzupełniających studiach magisterskich na kierunku dietetyka). Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż z danych systemu informacji oświatowej (SIO) wynika, iż liczba szkół, zwłaszcza publicznych, kształcących w zawodzie dietetyk i liczba słuchaczy/absolwentów tych szkół sukcesywnie spada. W roku 2007 kształcenie w powyższym zawodzie było prowadzone w 24 szkołach policealnych (w tym 23 publicznych i jednej niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej). W roku 2011 w zawodzie dietetyk kształciło już tylko 13 publicznych szkół policealnych i 5 szkół policealnych niepublicznych o uprawnieniach szkoły publicznej. W roku 2007 szkoły te ukończyło 336 absolwentów, a w roku 2011 - 119 osób.

   Natomiast w systemie szkolnictwa wyższego liczba uczelni kształcących na kierunku dietetyka systematycznie wzrastała - w roku akademickim 2007/2008 wynosiła ona 13 (w tym 11 uczelni medycznych nadzorowanych przez ministra zdrowia i dwie uczelnie nadzorowane przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego), a limit przyjęć wynosił 860 miejsc. W roku akademickim 2010/2011 na kierunku dietetyka kształci 23 szkół wyższych, a limit przyjęć wynosi 3981 miejsc.

   Biorąc pod uwagę powyższe dane, minister zdrowia uznał, iż zamknięcie kształcenia w zawodzie dietetyk w szkołach policealnych nie spowoduje negatywnych skutków związanych z ograniczeniem dostępu do świadczeń w zakresie dietetyki poprzez zmniejszenie liczby dietetyków. Ponadto ideę zamknięcia kształcenia w zawodzie dietetyk w szkolnictwie policealnym poparło Polskie Towarzystwo Dietetyki.

   Przedkładając powyższe informacje i wyjaśnienia, uprzejmie proszę Panią Marszałek o ich przyjęcie.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Tadeusz Sławecki

   Warszawa, dnia 12 lipca 2012 r.