7 kadencja, 14 posiedzenie, 3 dzień (11-05-2012)
6 punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw.
Prezes Rady Ministrów Donald Tusk:
Pani Marszałek! Szanowne Panie i Panowie Posłowie! To jest finał tej części debaty na temat reformy emerytalnej, a precyzyjnie rzecz biorąc, zrównania wieku emerytalnego i podwyższenia tej bariery wieku emerytalnego, a więc nie ukrywamy, najbardziej bolesnego i wymagającego najwięcej odwagi fragmentu tego ustrojowego i cywilizacyjnego przedsięwzięcia, jakim jest zbudowanie względnie bezpiecznego systemu emerytalnego. Chcę to podkreślić, ponieważ ta debata, trwająca nie tak, jak niektórzy posłowie opozycji sugerują, trwająca lata całe, co za chwilę udokumentuję, domagała się finalizacji. Koalicja PO i PSL jest po to, aby wieloletnie debaty, a czasami puste gadaniny, zakończyć czynem. Od wielu lat w Polsce różni politycy wiedzieli i artykułowali ten pogląd, że w związku ze zmianami demograficznymi utrzymanie tego wieku, jaki w tej chwili mamy w Polsce, przechodzenia na emeryturę musi oznaczać dramatyczną alternatywę dla państwa polskiego w przyszłości, nie za rządów koalicji PO-PSL z premierami Tuskiem i Pawlakiem, prawdopodobnie nie mówimy nawet o przyszłości, w której ktokolwiek z państwa będzie miał szanse rządzić, bo wyprzedzająco proponujemy rozwiązania, które uchronią polskich emerytów i polskie państwo przed bardzo poważnym zagrożeniem w latach 30. i 40. XXI w. Problem polega na tym, że jeśli dziś nie znajdzie się odważny, który tę decyzję podejmie, jedno jest stuprocentowo pewne: Polska jako państwo i emeryci w tamtym czasie wpadną w bardzo poważne tarapaty. Ludzie przyzwoici i odpowiedzialni uczestniczący w tej debacie wiedzą, że mamy do wybrania zaledwie kilka modeli, jak przeciwdziałać temu złemu scenariuszowi. To jest ten, który my proponujemy, z pewnymi ochronami, niewystarczającymi, bo wiadomo, że taka operacja nigdy nie będzie wystarczająco bezpieczna i nie będzie dawała satysfakcji ludziom. Ona jest dotkliwa dla ludzi, wiedzieliśmy o tym od samego początku.
(Poseł Przemysław Wipler: A w kampanii wyborczej?)
Ale inne modele, inne propozycje, alternatywne dla podniesienia i zrównania wieku emerytalnego, są także dotkliwe, a w naszej ocenie gorsze i dla państwa, i dla dzisiejszych podatników, i przyszłych emerytów. Bo tą alternatywą dla podniesienia i zrównania wieku emerytalnego musiałoby być radykalne i trwałe podniesienie składki emerytalnej, jeśli te emerytury miałyby starczać już nawet ledwie na przeżycie.
(Poseł Bolesław Grzegorz Piecha: Za 300 zł.)
Nie możemy udawać, że nie wiemy, że wysokość emerytury w przyszłości będzie narażana na stałe obniżanie wraz z wydłużaniem się czasu życia każdego człowieka. Tu nie trzeba kończyć matematyki, żeby zrozumieć, że jeśli relacja czasu, w którym nie pracujemy, do czasu aktywności zawodowej pogarsza się, to wpływa to bezpośrednio i jednoznacznie na wysokość emerytury.
(Głos z sali: Powiedział pan to przed wyborami?)
Problem polega na tym, że my z tej debaty, która trwa wiele lat, wyciągnęliśmy praktyczny wniosek i bierzemy na siebie ryzyko, proponując to rozwiązanie. Nie było na tej sali - i mówię o tym z przykrością - nikogo, kto kwestionując model, jaki zaproponowaliśmy, zaproponowałby model ekwiwalentny, to znaczy ratujący w przyszłości państwo przed bankructwem i emerytów przed głodowymi emeryturami, a więc na przykład zgłaszając projekt realistycznie równoważący te ryzyka, czyli radykalnego zwiększenia składki, którą musielibyśmy już dzisiaj podnieść. To jest oczywiście jakiś pomysł. (Oklaski) My uważamy, że nasz pomysł jest bezpieczniejszy dla ludzi i mniej dotkliwy.
Można by także założyć trzecią drogę, to znaczy bardzo wydatnego zwiększenia opodatkowania, i to na dziesiątki lat do przodu po to, aby państwo uczynić odpowiedzialnym za dopłacanie do niskich emerytur. Tego typu pomysły czasami się pojawiały w tej debacie. Ale rzecz charakterystyczna, posłanki i posłowie, którzy mówili tu np. o konieczności dopłacania do emerytur minimalnych, kiedy będą pobierane w charakterze emerytury częściowej, a więc żeby, kiedy będą rzeczywiście bardzo niskie, państwo dopłacało, przynajmniej do wysokości emerytury minimalnej - OK, to jest pomysł, który łatwo zgłosić, jeśli nie ma się odwagi powiedzieć: i w związku z tym podnieśmy na trwałe na dziesiątki lat podatki po to, żeby było z czego to zapłacić. (Oklaski) My uznajemy, że z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa i codziennego życia zwykłych ludzi każde z tych rozwiązań jest dotkliwe. To, które my zaproponowaliśmy, jest być może najbardziej ryzykowne politycznie, ale jednak najmniej dotkliwe dla ludzi, szczególnie dlatego, że bardzo rozciągając ten proces w czasie do 2040 r., zakładamy, że te najbardziej dotkliwe skutki, a więc radykalne wydłużenie pracy kobiet, zrealizują się w całości w roku 2040. Wszystkie dane, wszystkie prognozy, nie tej czy innej partii politycznej, tylko demografów, ekspertów od rynku pracy etc., wskazują, mówią o jednej rzeczy bezdyskusyjnie, że w sensie fizycznym, zdrowotnym - per saldo, oczywiście nie mówimy o konkretnych, pojedynczych przypadkach - generacja roku 2040-2050 będzie zdolna do dłuższej pracy.
Czy będą miejsca na rynku pracy? Nie ma takiego mądrego ani w Polsce, ani na świecie, który będzie wiedział, jaki będzie wskaźnik bezrobocia albo braku rąk do pracy w 2030 czy 2040 r. Te prognozy są z reguły obarczone dość dużą groźbą pomyłki, nawet w perspektywie roku, a co dopiero, gdy mówimy o perspektywie 20, 30 lat. Dlatego zdecydowaliśmy się na taką wersję reformy systemu emerytalnego, która nie bierze pod uwagę ryzykownych domniemań. Zdecydowaliśmy się wspólnie z ekspertami, bezpartyjnymi i bezinteresownymi, na to, że wszystkie zagrożenia i wszystkie szanse, co do których mamy dużą skalę pewności, że się zdarzą w 2030 r. i później, wymagają właśnie takiej reakcji. Dlatego się na nią zdecydowaliśmy.
Miałem nadzieję, że co do tej jednej sprawy zapanuje na tej sali konsensus. To znaczy że będziemy się spierać o narzędzia, o dojście do tego bezpiecznego systemu emerytalnego w sposób odpowiedzialny, ale nie będziemy kwestionować tego faktu, przykrego, jak się go wysławia, i dlatego mało kto ma odwagę to powiedzieć, ale jednak faktu społecznie bezdyskusyjnego. I ja się zgadzam generalnie z tym, że ludzie w Polsce przechodzą dzisiaj na emeryturę zbyt wcześnie. Czy państwo się z tym nie zgadzacie? No, powiedzcie, nie zgadzacie się z tym? Stąd wykrzyczeliście takie słowa: hańba, zdrada - także w czasie tej debaty? Że ja muszę nienawidzieć swojego narodu, jeśli proponuję... Czy wy naprawdę nie zgadzacie się z tymi sformułowaniami?
(Głos z sali: Nie zgadzamy się.)
Nie zgadzacie się. Prawo i Sprawiedliwość nie zgadza się z tym sformułowaniem. To ja jeszcze raz je przeczytam: ˝Zgadzam się generalnie z tym, że w Polsce ludzie przechodzą na emeryturę zbyt wcześnie˝ - powiedział prezydent Lech Kaczyński 7 listopada 2008 r. Nie zgadzacie się z tym? (Oklaski) I dodał, że: ˝Należy dążyć do tego, aby ludzie przechodzili na emeryturę później, chociaż zdaję sobie sprawę, że jest to mało popularne˝. (Oklaski) Czy teraz PiS zgadza się z tą tezą? Czy wtedy ona była dowodem odpowiedzialności, dalekowzroczności, a dzisiaj, kiedy ją realizujemy, jest zdradą, hańbą? (Oklaski) Co się z wami, ludzie, stało na miłość Boga, że potraficie takimi słowami oceniać propozycje, jednym ze źródeł których jest także ta opinia, to zdanie?
Ja wiem, że nie ma powodu, żebyście państwo czuli się odpowiedzialni za wszystkie słowa z przeszłości swoich liderów, ale jest też 8 listopada 2008 r. i jest prezes Jarosław Kaczyński. Cytuję za PAP, za depeszą z tego dnia: Jarosław Kaczyński podkreślił, że jeżeli chodzi o sprawę wieku emerytalnego, PiS uważa, że granica tego wieku jest w Polsce zbyt niska. (Wesołość na sali, oklaski) Co więcej, zacytuję dalej wypowiedź prezesa Kaczyńskiego; dopiero zobaczycie, co naprawdę się zmieniło, nie w Polsce, tylko w szefie Prawa i Sprawiedliwości. Wówczas, w 2008 r., prezes Kaczyński dodał, a rządziła koalicja PO-PSL: Tutaj się całkowicie zgadzamy z obecnym rządem, robiliśmy to samo. To były decyzje dotyczące emerytur pomostowych, to był dalszy ciąg tezy Jarosława Kaczyńskiego, że ludzie w Polsce przechodzą na emeryturę zbyt wcześnie. (Oklaski) Ja przypominam te słowa nie po to, żeby komuś dokuczać, przypominam te słowa, ponieważ państwo użyliście, jak zawsze w ostatnich miesiącach, najcięższych epitetów pod adresem tych, którzy wychodzą z tego samego założenia: że bezpieczeństwo Polski i polskich emerytów w przyszłości wymaga takiej trudnej decyzji i wynika z takiej samej diagnozy. I że przyszłość Polski tak naprawdę zależy też od tego, czy znajdą się dziś i w przyszłości na tej sali ludzie na tyle odpowiedzialni, że nienawiść nie zaślepi im oczu w taki sposób, żeby najbardziej brutalnymi okrzykami kwestionować de facto tezy i słowa swoich liderów z przeszłości. (Oklaski)
Co do dyskusji, ja pozwoliłem sobie zabrać głos na koniec, ponieważ, wybaczcie, państwo, możecie zresztą to ocenić, sięgając do stenogramu dzisiejszego spotkania, pytania ze strony posłanek i posłów opozycji dzisiaj były raczej coraz bardziej radykalnymi deklaracjami niechęci wobec naszego rządu. Rozumiem, że opozycja ma potrzebę wewnętrzną nieustannie się obnosić ze swoimi negatywnymi emocjami, ale bardzo trudno odpowiadać na deklaracje, jakie padały dzisiaj z tej mównicy. Wszystkie wątpliwości merytoryczne staraliśmy się skutecznie wyjaśniać; rozumiem, że nie przekonaliśmy opozycji do wielu czy większości naszych argumentów. Chcę powiedzieć, że my z kolei naprawdę wysłuchaliśmy bardzo wielu argumentów ze strony związków zawodowych, także dzisiaj protestujących pod Sejmem, ze strony posłanek i posłów opozycji, choćby zgłoszonych w czasie moich spotkań klubowych ze wszystkimi klubami opozycji. Tak, ten projekt zawiera również te propozycje, które łagodzą wymiar tej reformy, czynią ją racjonalną i bezpieczną. My w przeciwieństwie do was słuchaliśmy, co macie do powiedzenia w tej sprawie.
Osobiście jestem bardzo dotknięty słowami pani poseł Łybackiej, ponieważ znam jej powściągliwość - nie ma jej na sali, zdaje się, ale...
(Poseł Ryszard Kalisz: Złożyliśmy propozycje, panie premierze.)
...wygłosiła tutaj słowa skierowane, adresowanie do mnie. Było dużo o honorze i o moich deklaracjach w czasie spotkania z celnikami. I kilka osób reprezentujących opozycję tę kwestię podobnie poruszało, i dzisiaj, i w czasie poprzedniej debaty na temat służb mundurowych, emerytur, w kontekście celników. Ja mam przy sobie i mogę udostępnić każdemu zainteresowanemu stenogram, słowo w słowo, co powiedziałem celnikom na tym spotkaniu. I trzeba albo nie wiedzieć, albo mieć złą wolę i posługiwać się, co niestety jest coraz częstszą metodą polityczną, oszczerstwem, które, wielokrotnie powtarzane, zamienia się w publicznie funkcjonującą opinię. Ale oczywiście pani poseł Łybackiej dam ten stenogram kończący się w dodatku słowami, w których nie ma tak naprawdę nic o możliwym włączeniu celników do tego systemu emerytalnego. Była deklaracja z mojej strony, że będziemy szukali takich sposobów, aby celnicy, pracując obok strażników granicznych na tej samej granicy, jakby w podobnych warunkach, nie czuli się poszkodowani, żeby status materialny celnika nie był gorszy od statusu ludzi, którzy wykonują w jakimś sensie podobną pracę w podobnych warunkach. I ta deklaracja była opatrzona puentą: to nie jest proste zadanie rozmawiać o wyrównywaniu tego statusu, ale będziemy nad tym serio się zastanawiać. (Poruszenie na sali) Nie nad włączeniem do systemu służb mundurowych, tylko nad zrównaniem tego statusu. Przejrzałem także bardzo dokładnie umowę, jaką podpisaliśmy z celnikami w roku 2008. Nie ma tam literalnie nic na temat tego typu zapowiedzi. Rozumiem, że celnicy przy tej okazji chcieliby uzyskać akceptację dla postulatu, który zgłaszają od pewnego czasu. Ministerstwo Finansów odpowiedzialne za służby celne będzie rozmawiało z celnikami na temat statusu materialnego tej służby, chociaż nie ukrywam, że nie jesteśmy zwolennikami poszerzania pakietu tych grup mundurowych, które miałyby uczestniczyć w systemie zaopatrzeniowym, jaki mają dzisiaj strażacy, policjanci, wojskowi i nieliczne inne jeszcze grupy mundurowe.
Chcę podkreślić, że zadaniem tej reformy było także naprawienie wyraźnej nierównowagi i wypaczeń w praktycznym wymiarze tego systemu emerytalnego dla służb mundurowych, który był opisany już na setki i tysiące sposobów i jest powszechnie znany w Polsce. To sytuacja, w której trzydziestokilkuletni emeryci z niezłym uposażeniem podejmują pracę i obok na stanowisku mają koleżankę czy kolegę w dramatycznie gorszej sytuacji. Są na tej sali ludzie, nie będę wytykał palcem, nie jestem zazdrosny (Wesołość na sali), którzy stali się symbolem tego niezdrowego układu.
Chcę też podkreślić, że długo dyskutowaliśmy z mundurowymi i uznaliśmy, że są szczególne powody, które każą wybrać model zaopatrzeniowy. I na to się zdecydowaliśmy. Ale pytam obecnych na tej sali, szczególnie lewicę, bo ma tutaj najwięcej na sumieniu, jeśli chodzi o tę nierównowagę pomiędzy mundurowymi a cywilami. O SLD myślę, tak, tak. Pan Janusz Palikot wtedy był radykalną prawicą, tak że nie mogę tego (Wesołość na sali) epitetu czy tej definicji wobec pana posła użyć. Czy waszym zdaniem ten system, którego symbolem stał się ten młodociany emeryt z dużym wyposażeniem, jest właściwy, czy chcecie utrzymać ten system, czy uważacie go za sprawiedliwy? Czy zgadzacie się z nami, że także ze względu na oczywisty postulat społecznej przyzwoitości i sprawiedliwości trzeba szukać pewnego zrównania? Tutaj z mównicy padło wiele słów, z których mogłoby wynikać, że pozycja przyszłego emeryta ze służb mundurowych jest dramatycznie zła. Pokażcie mi w Polsce jednego człowieka, który nie chciałby się zamienić, a jest cywilem, wejść w system emerytalny, jaki mają służby mundurowe. To, co my proponujemy, jest nadal systemem zaopatrzeniowym wyraźnie uatrakcyjniającym służbę w służbach mundurowych w porównaniu z innymi zawodami. A przecież także z tej mównicy nieraz państwo wymieniacie dziesiątki profesji równie ryzykownych, równie trudnych, a może i cięższych w takiej codziennej udręce. Nie można zawracać kijem Wisły. Czy chcecie wrócić do problemu, który rozstrzygnęliśmy, także zgodnie z intencją ówczesnego prezydenta Lecha Kaczyńskiego, kiedy była dyskusja o pomostowych?
(Poseł Krystyna Pawłowicz: Tak.)
Czy mamy wrócić do tamtego czasu, mamy znowu rozpocząć licytację, która skończy się tym, że każdy zawód znajdzie prawdziwe uzasadnienie, że jego praca jest ciężka i wyjątkowa? A więc na końcu zbudujemy znowu bardzo skomplikowany, bardzo niesprawiedliwy system, gdzie każdy wywalczy sobie jakiś zestaw przywilejów, tak jak było w przeszłości, tak jak premier Miller i jego koleżanki i koledzy z poprzednich ekip właśnie ustępowali przed twardymi żądaniami i potęgowali to wrażenie, że system emerytalny składa się z gigantycznej ilości podsystemów, gdzie każdy ma tyle, ile sobie wywalczył, na ile postraszył polityków. My to teraz staramy się konsekwentnie prostować.
(Poseł Ryszard Kalisz: A KRUS?)
Dobrze wiecie, że prace nad KRUS-em... A więc już w tych ustawach pojawiły się działania, które będą zrównywały także dotychczasowych beneficjentów KRUS-u, chociaż każdy, kto zna się na rzeczy, wie, że słowa ˝beneficjent˝ i ˝KRUS˝ to właściwie oksymoron. To znaczy to nie jest system, który ma jakąś dużą grupę beneficjentów. To jest, naszym zdaniem, zły system i będziemy go zmieniać. Ale to nie jest tak, że dzisiaj polski rolnik - tak rozumiem okrzyk pana posła Kalisza - jest jakoś szczególnie faworyzowany dlatego, że jest w KRUS-ie. Znam wiele powodów, żeby sądzić, że zmiana tego systemu, udochodowienie wsi i upowszechnienie także na wsi systemów, jakie obowiązują normalnych podatników, będzie w efekcie z korzyścią dla polskiego rolnika. I nad tym razem z PSL-em pracujemy i pierwsze tego efekty są w tych ustawach. (Oklaski)
Chcę jeszcze raz jednoznacznie podkreślić: nie rozumiem posła Zielińskiego i nikt nie może zrozumieć tych słów, jeśli je poważnie potraktować, na temat tego, że naruszamy prawa nabyte, zmieniając system emerytalny w służbach mundurowych, pewne części tego systemu.
(Poseł Jarosław Zieliński: Nie, wszystko.)
Otóż jest dokładnie odwrotnie. Jeśli ja spotykam się z jakimiś zarzutami, to z tym, że ta zmiana jest jednak za łagodna, to znaczy nie dotyczy i nie będzie dotyczyła nikogo, kto jest w służbie. To znaczy wszyscy, którzy są dzisiaj w służbie i będą, zanim ta ustawa nie wejdzie w życie, zachowują wszystkie bez wyjątku elementy tego systemu emerytalnego. Tak wiele miesięcy temu umówiliśmy się ze służbami i tak jest. Jest jedna zmiana i ona dotyczy tych w przyszłości, zmiana wobec tego projektu, który przedkładaliśmy do konsultacji, o tym wspominał marszałek Dorn. Tak, nie przekonaliście nas. Powiem szczerze, że nie znam przekonującego argumentu, który by mówił, że mniej ryzykownym i bardziej sprawiedliwym byłby system naliczania emerytury z wybranych trzech najlepszych lat od tego, który my proponujemy w ostateczności, czyli średniej z lat dziesięciu. Nie wiem dlaczego, chyba... Mam wrażenie, że bardzo klarownie i z najlepszą wolą tłumaczyliśmy, że krótki okres wybrany przez uczestnika tego systemu może powodować, tak jak dzisiaj powoduje, zwyrodnienia polegające na tym, że ten krótki okres jest szczególnie nagradzany, żeby później emerytura była wyraźnie wysoka. I chodzi... Nikt nie żałuje im tych pieniędzy, tylko chodzi o to, że nie może być tak, że podtrzymamy system, w którym i tak człowiek wyraźnie krócej pracujący niż cywil będzie miał wyraźnie, ba, wielokrotnie wyższą emeryturę. Dlatego proponujemy te dziesięć lat. Nie zgadzacie się, rozumiem, ale nie znalazłem żadnego istotnego argumentu, który by mówił, że przewagę ma rozwiązanie: trzy lata.
Opinia, jaką wyraził minister Rostowski. On ma odwagę tę opinię wyrażać, także na posiedzeniu rządu. Jak wiecie, opinia ministra Rostowskiego miała charakter bardzo konkretnej propozycji, jaką złożył na posiedzeniu Rady Ministrów. Tak, minister Rostowski jest zwolennikiem upowszechnienia systemu emerytalnego tak szeroko, jak to tylko możliwe. Ale przegrała....
(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Niech się określi, skąd będzie brał emeryturę, z Polski czy z Anglii.)
Minister Rostowski nie przeforsował swojej koncepcji, był jedyny właściwie na posiedzeniu Rady Ministrów z tym głosem. Decyzja tego rządu jest jednoznaczna i w wypadku tego rządu ostateczna.
Panie marszałku Dorn, tak jest, ja w roku 2015, jeśli będę uczestnikiem kolejnych wyborów, będę gorąco namawiał Polaków, aby nie demolowali, wybierając nieodpowiedzialnych polityków, systemu emerytalnego i nie narażali Polski na takie przygody, takie zapaści, jakie mają dzisiaj niektóre kraje. (Oklaski)
Dlatego zgadzam się z takim... Uważam, że postępujemy odpowiedzialnie, rozciągając tę reformę w czasie, wmontowując do tego, do tej ustawy ten tak naprawdę kluczowy akapit, chociaż dzisiaj mało kogo interesujący, że po czterech latach i co każde cztery lata będzie robiony przegląd, którego celem będzie także wprowadzanie zmian, jeśli realia społeczne będą nas do tego przekonywały. To znaczy, że rzeczywiście za cztery lata większość Platforma-PSL albo jakaś inna większość będzie odpowiedzialna za rzetelne dokonanie tego przeglądu. Nie będzie musiała niczego wywracać do góry nogami, jeśli będzie odpowiedzialna, tylko zobaczy, jak pierwsze elementy tego systemu działają, czy ich obawy się potwierdziły, i będzie mogła korygować ten system. Jesteśmy gorącymi zwolennikami odrzucenia doktryny, szczególnie w tak wrażliwej sprawie, jaką jest emerytura Polaka. Nie ma żadnej doktryny, nie ma żadnej ideologii, są starania na bieżąco korygujące wady systemu, jeśli takie się pojawią. Bo systemy emerytalne mają to do siebie, że nie są doskonałe nigdzie na świecie. Dlatego ja będę miał odwagę, jeśli będę miał ten zaszczyt prowadzić kampanię wyborczą albo w niej uczestniczyć w imieniu Platformy Obywatelskiej, będę miał odwagę mówić Polakom: jesteśmy przekonani do tego, co zrobiliśmy, a za rok spotkamy się na przeglądzie i być może będziemy wprowadzali korekty.
(Głos z sali: Jeszcze wcześniej.)
To nie sztuka wygrać wybory, wspierając się cudzymi autorytetami. Możecie państwo krzyczeć: ˝Solidarność˝, ale i tak będziecie PiS-em. (Oklaski)
Pan, panie premierze Miller, może chodzić do namiotu ˝Solidarności˝ co tydzień, ale dla większości działaczy ˝Solidarności˝ i tak pan będzie komuną. (Oklaski)
I jak będziecie wybierani w roku 2015, to nie pomogą wam te okrzyki. Ludzie będą wiedzieli, że wybierają między Platformą, PSL-em, PiS-em i SLD, a nie między Kościołem, ˝Solidarnością˝ czy innymi organizacjami lub instytucjami życia publicznego, za które się chowacie, bo nie macie własnej odwagi zabrać głosu w tej sprawie. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
(Głos z sali: Co, zlikwidujecie Kościół?)
Bo nie jest odwagą pójść do wyborów z zapowiedzią, że obniży się podatki, obniży się wiek emerytalny, podwyższy się płace, nie wiem, jakie jeszcze rzeczy będziecie proponowali Polakom. My będziemy mieli odwagę powiedzieć, powtórzyć to, co dzisiaj mamy prawo powiedzieć, co dzisiaj mam prawo powiedzieć z tej mównicy: Polska przeszła przez te pięć dramatycznych dla całego świata lat bezpiecznie. (Oklaski) Polacy mogą być na nas źli i mają prawo być źli, także za to, że szykujemy tę reformę, która w odczuciu zwykłego człowieka będzie dotkliwa, wiem o tym.
(Poseł Arkadiusz Mularczyk: Dlaczego tego nie mówiłeś w kampanii wyborczej?)
Nie odczuwam najmniejszej radości z tego, że prawdopodobnie to drugie głosowanie emerytalne wygramy. To jest najbardziej gorzkie zwycięstwo, jakie w życiu uda mi się osiągnąć, zdaję sobie z tego sprawę. Ale też zdaję sobie sprawę z tego, że największą nagrodą dla każdego uczciwego i przyzwoitego polityka jest świadomość, że chroni swoją ojczyznę przed niebezpieczeństwem (Oklaski)
(Głosy z sali: Brawo!)
Tak jak ta koalicja, nie zawsze efektowna, czasami robiąca tak przykre i takie właściwie niezgodne też z naszymi wyobrażeniami i oczekiwaniami o dobrej polityce działania i decyzje. Zdajemy sobie z tego sprawę, ale wiemy, że żeby wrócić do tego nie urzędowego, tylko autentycznego optymizmu, także politycznego optymizmu, parę tych trudnych rzeczy trzeba było zrobić. Ochrona ojczyzny przed niebezpieczeństwem, czy to niebezpieczeństwo nazywa się kryzys, czy to niebezpieczeństwo nazywa się PiS...
(Poseł Marek Suski: Nazywa się PO.)
...czy SLD, to jest pierwszy obowiązek każdego odpowiedzialnego polityka w Polsce i my ten obowiązek wypełnimy. Dziękuję. (Część zebranych wstaje, długotrwałe oklaski)
Przebieg posiedzenia