7 kadencja, 35 posiedzenie, 2 dzień (07-03-2013)
10 punkt porządku dziennego:
Poselski wniosek o wyrażenie wotum nieufności Radzie Ministrów kierowanej przez prezesa Rady Ministrów pana Donalda Tuska i wybranie pana Piotra Tadeusza Glińskiego na prezesa Rady Ministrów (druk nr 1096).
Prezes Rady Ministrów Donald Tusk:
Dziękuję bardzo.
Pani Marszałek! Szanowne Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Przez wiele miesięcy tego serialu pt. ˝Rząd techniczny i konstruktywne wotum nieufności˝ wielu obserwatorów, komentatorów uznawało to przedsięwzięcie za niepoważne. Chcę powiedzieć, że uważam ten projekt, włącznie z wystąpieniem prezesa Kaczyńskiego, za rzecz bardzo poważną. Poważną nie dlatego, że sami uczestnicy tego projektu poważnie traktowali swoją misję, o czym w puencie parę słów powiem. Raczej dlatego, że to przedsięwzięcie polityczne jest kolejną, ale szczególnie dobitną i - można powiedzieć - przewrotną ilustracją tego, o co naprawdę chodzi prezesowi Jarosławowi Kaczyńskiemu w dniu, w którym zgłasza wniosek o konstruktywne wotum nieufności.
(Głos z sali: O uczciwą Polskę.)
Można by także sądzić, słuchając wystąpienia prezesa Kaczyńskiego, że jest bardzo przejęty tymi sprawami, o których przez tak długi czas dzisiaj w Sejmie mówił. Chcę powiedzieć, że jeśli dobrze pamiętam, to jest to merytoryczne wystąpienie prezesa Kaczyńskiego w Sejmie chyba pierwsze od prawie roku, mimo że właśnie tutaj miały miejsce debaty na temat bezrobocia, bezpieczeństwa energetycznego, bezpieczeństwa Polski, Euro, pieniędzy europejskich, ochrony zdrowia etc. Właściwie każdy temat, który został dzisiaj poruszony przez mojego przedmówcę, był tutaj w Sejmie rozpatrywany, czasami w atmosferze gorących sporów, w atmosferze czasami głęboko merytorycznej. Prezes Kaczyński nie występował w tych sprawach, z reguły nie było go w tym czasie na sali.
Dlaczego o tym mówię? Nie chodzi o wyzłośliwianie się. Chodzi o to, że trudno dzisiaj uwierzyć, aby wystąpienie prezesa Kaczyńskiego było wynikiem rzeczywistego zaangażowania, rzeczywistej troski o to, jak zmienić te kłopoty, w jakich Polska żyje.
(Głos z sali: Po co te insynuacje?)
Zaraz postaram się precyzyjnie to udokumentować.
Dzisiaj warto zastanowić się w mojej ocenie nie nad tym, co tak naprawdę prezes Kaczyński powiedział. Co do każdego wypowiedzianego zdania otrzyma Wysoka Izba i opinia publiczna odpowiedź. Nie będę, bo kosztowałoby to co najmniej tyle samo czasu, prostował wszystkich niedomówień, nieścisłości i zwykłych kłamstw, jakie w wystąpieniu prezesa Kaczyńskiego się znalazły. Kilka pojawiło się pod koniec wystąpienia i miały one szczególnie, powiedziałbym, drastyczny charakter. Kilka można starać się zidentyfikować tak od razu, ad hoc, bez żadnego wysiłku.
Ceny gazu panu nie odpowiadają, panie prezesie Kaczyński? Tam siedzi poseł Jasiński. Może pan wreszcie wstanie i chociaż raz pokaże pan oblicze ministra, który dobrowolnie zrezygnował ze zniżek na gaz. (Oklaski) Wskutek pańskiej decyzji Polska płaciła najwyższe ceny gazu w Europie. Niech więc pan wstanie, ponieważ Polacy już nie pamiętają pańskiej decyzji i pańskiego działania. Działania poprzedniego mojego rządu i działania tego rządu, jeśli chodzi o kwestię ceny gazu, to są działania na rzecz obniżenia ceny gazu i są to skuteczne działania, a autor najdroższego gazu w Europie siedzi tam. Pański kolega. (Oklaski)
To będą tylko dwie, trzy ilustracje tego, jak gęsto kłamstwami utkane było to wystąpienie, moim zdaniem świadomie, ponieważ o co innego chodzi w tym wystąpieniu niż o prawdę. Takim klasycznym przykładem jest teza o pakiecie klimatyczno-energetycznym. Pan jest ostatnią osobą, panie prezesie Kaczyński, która powinna zabierać publicznie głos w sprawie tego, kto odpowiada za to, że Polska mogła paść ofiarą fatalnych zapisów w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Mam wrażenie, że część posłów wie, o czym mówię. To polityk najbliższy panu, co publicznie potwierdził, zdecydował się na taką wersję pakietu klimatyczno-energetycznego, która rzeczywiście byłaby dla Polski zabójcza. Cała aktywność poprzedniego rządu Platformy Obywatelskiej i PSL w sprawie pakietu klimatyczno-energetycznego polegała na tym, aby zredukować negatywne skutki decyzji poprzedniego prezydenta. Mówię o tym dlatego, ponieważ od czasu do czasu usiłuje pan wprowadzić opinię publiczną w błąd, jeżeli chodzi o ten temat, a chodziło o dziesiątki miliardów złotych, mówiliśmy nawet o 60 mld zł, które Polska mogła stracić przez tę bardzo nieostrożną decyzję.
Wspomina pan też jeden z bardzo charakterystycznych przykładów, czyli kwestię środków europejskich, sugerując, że pańska postawa mogłaby sprzyjać większej ilości pieniędzy dla Polski. Z nadzwyczajną konsekwencją, niezrozumiałą dla mnie i chyba niezrozumiałą dla nikogo, kto śledził te sprawy z uwagą, wspierał pan tego premiera w Europie, który robił dokładnie wszystko, aby do Polski trafiło jak najmniej pieniędzy, a nie jak najwięcej. Większość wysiłków polskiej delegacji, kiedy dyskutowaliśmy o pieniądzach dla Polski, polegała na tym, aby korygować i ograniczać wpływy tych polityków europejskich, których pan wspierał, a którzy postulowali tylko jedną rzecz: jak najmniejszy budżet w Europie, jak najmniej pieniędzy na wspólny budżet. Dzięki Bogu ta akcja, która moim zdaniem była wyrazem niekompetencji, bo mam nadzieję, że nie złej woli, spotkała się ze skuteczną akcją polskiej delegacji, która wykazała się naprawdę bardzo wysokimi kompetencjami. (Oklaski)
Tak jak obiecałem, nie będę prostował każdej nieścisłości i każdego kłamstwa, ponieważ zajęłoby to mniej więcej tyle czasu, ile zajął nam pan prezes. Ale oczywiście moi ministrowie są już zobowiązani, żeby przygotować, co na pewno zajmie nam kilkadziesiąt godzin, nie więcej, pełną i precyzyjną informację o tym, co zawiera wystąpienie prezesa Kaczyńskiego i ile ma wspólnego z prawdą.
Natomiast chcę podkreślić, że jestem poważnie przejęty tą sytuacją, jaką zafundował nam prezes PiS i PiS, ponieważ ona de facto dotyka samej istoty demokracji. Ktoś mógłby sądzić, ktoś naiwny mógłby sądzić, że tak przejęty dzisiaj kandydat na ojca narodu, pełen troski, mówiący tak długo o polskich problemach, rzeczywiście zajmuje Polakom czas, ponieważ ma na to receptę. Pomijam fakt, że w tym długim wystąpieniu pojawiło się wyłącznie klasyczne narzekanie, do którego już zdążyliśmy się przyzwyczaić, nad Polską taką, jaka ona jest. Wiemy o tym, że pan prezes Kaczyński nie kocha tej Polski, którą mamy. Zresztą czasami z wzajemnością, jak pan zauważył. (Oklaski)
(Głos z sali: Ale nisko pan upadł.)
Jednak to, co jest jakby istotą tego przedsięwzięcia, to nie to narzekanie, do którego już jesteśmy przyzwyczajeni, i taka niechęć, czasami przybierająca bardzo drastyczne formy, do Polski, którą nie rządzi Jarosław Kaczyński. Istotą problemu jest kolejna próba nałożenia maski i przekonania, że tak naprawdę przejęty Polską Jarosław Kaczyński przygotował receptę polityczną. W pańskim wystąpieniu przede wszystkim mieliśmy do czynienia z krytyką całego pięciolecia, a nawet sięgał pan głębiej do historii. Tu uwaga na marginesie, tak na przyszłość byłbym ostrożny w strofowaniu posłów i zarzucaniu im, że nie znają historii. Pan patrzył przed chwilą na panią poseł Kidawę-Błońską i jej otoczenie, mówiąc, że o Grabskim należałoby coś przeczytać, zanim coś się powie. Tutaj siedzi prawnuczka premiera Grabskiego. Warto byłoby, żeby pan coś poczytał na temat historii Grabskiego, wtedy byłby pan bardziej powściągliwy w typu, powiem szczerze, impertynencjach. (Oklaski)
(Poseł Jadwiga Wiśniewska: Manipulacja.)
Wracając do sprawy, dzisiaj tak naprawdę dyskusja nie jest o tym, jakie Jarosław Kaczyński ma recepty na naprawę Polski, nie tym zajmował się w ostatnich latach, tylko jaką ma receptę na wytworzenie poczucia niestabilności i bałaganu, ponieważ nie zajął się ani przez moment receptami, jak naprawić to, co w Polsce szwankuje, a przestawił pozorną receptę, jak zmienić rząd. Chcę przypomnieć, że idea konstruktywnego wotum nieufności jest ideą, która służy sytuacji, w której dotychczasowy rząd traci poparcie większości. Istota konstruktywnego wotum nieufności polega na tym, że oto większość w parlamencie uznaje, że jest gotowa poprzeć kogoś, kto będąc ponadpartyjnym, międzypartyjnym, obok partii politycznych kandydatem, gwarantuje ustabilizowanie sytuacji w kraju i w parlamencie. Otóż dzisiaj w Polsce jest dokładnie odwrotnie. Wiele rzeczy Polakom w codziennym życiu się nie podoba, nikt tego nie wie tak dobrze jak ja. Nikt tego nie wie tak dobrze jak ja, bo od kilku lat, dzień w dzień, jestem na tych sprawach skupiony przez 20 godzin na dobę. Natomiast istota pańskiego pomysłu i czas, który mu dzisiaj poświęcamy, to jest czas, który poświęcamy próbie destabilizacji sytuacji politycznej w Polsce, a nie stabilizacji. (Oklaski) Czy pojawiły się jakiekolwiek przesłanki, czy są jakiekolwiek sygnały, które pokazują, że wyniki wyborów sprzed niespełna półtora roku są wynikami nieważnymi? Czy stało się coś w kalendarzu politycznym, bo pan dzisiaj zajmuje się wyłącznie polityką, czy w tych miesiącach, które minęły od wyborów, bo mam nadzieję, że nie kwestionuje pan decyzji wyborców, co każe sądzić, że parlament jest zdestabilizowany, rząd utracił większość i trzeba szukać tą metodą rządu technicznego? Przypominam, że oprócz werdyktu wyborów raptem cztery miesiące temu, po wygłoszeniu tzw. drugiego exposé, z zadaniami ambitnymi, trudnymi i wymagającymi poczucia, że ma się większość w parlamencie, zwróciłem się o wotum zaufania do tej Izby. Cztery miesiące temu. I rząd uzyskał to wotum zaufania. Jakie macie sygnały w związku z tym, które każą wam wierzyć w to, że szukacie politycznej recepty dla Polski? Twierdzę i na końcu przedstawię też dowód w tej kwestii, że nie wierzycie w powagę tego przedsięwzięcia, bo to przedsięwzięcie nie jest celem samym w sobie. Tak jak o tym już wielokrotnie wspominałem z tej mównicy, dziś i w przeszłości, problem PiS i prezesa Kaczyńskiego to jest problem polityka i formacji politycznej, którzy nie akceptują Polski wtedy, kiedy nie wygrywają wyborów. (Oklaski) To jest problem polityka, który uważa, że demokracja jest szanowana w jego kraju tylko wtedy, kiedy daje mu zwycięstwo. Ponieważ to się dzieje bardzo rzadko, w związku z tym pan prezes permanentnie kwestionuje polską demokrację. (Oklaski) Byłem zaskoczony, że powiedział to wprost, uznając, że rządzący dzisiaj w Polsce łamią reguły demokracji, ponieważ PiS nie rządzi w samorządach wojewódzkich. Na miłość Boga, w Polsce jest tak, że w samorządzie wojewódzkim, podobnie jak w parlamencie i rządzie, są ci ludzie, którzy są tam wysłani przez wyborców werdyktem wyborów. Panu Kaczyńskiemu bardzo nie podoba się sytuacja, w której, mimo że przegrał wybory, nie rządzi. Chcę panu powiedzieć, panie prezesie, że póki w tej Izbie siedzą ludzie, którzy, przynajmniej w swojej przygniatającej większości, kochają Polskę, rozumieją reguły demokracji i nie odwracają się od demokracji tylko dlatego, że dostali mniej głosów niż kiedyś, że póki ci ludzie stanowią większość, tego typu przedsięwzięcie, jak to dzisiejsze, nie uda się. I nie będzie, jak sądzę, miejsca na taką politykę, która polega wyłącznie na awanturze, destabilizacji i takiej politycznej prowokacji. (Oklaski)
Dzisiejsze wystąpienie, które poprzedzone było takim dość oryginalnym przedstawieniem z tą transmisją dźwiękową z iPada, przypomina mi pewne zdarzenie sprzed wielu lat w tej Izbie, akurat wtedy miałem okazję prowadzić obrady Sejmu, jeśli dobrze pamiętam, kiedy też z nagłośnieniem przychodzili posłowie i dewastowali reguły gry, jakie panują w tej Izbie. Absolutnie szanuję cierpliwość pani marszałek, rzeczywiście to trudna sytuacja, ale chcę powiedzieć, że także to wystąpienie co do formy pokazuje, że ma pan rzeczywiste problemy ze zrozumieniem, co to są reguły demokracji, i że wniosek o konstruktywne wotum nieufności, o którym pan wie i bohaterowie tego wniosku wiedzą, pozbawiony jest sensu. Służy wyłącznie tego typu spektaklom, które mają polską demokrację de facto upokorzyć. (Oklaski) Chcę powiedzieć, że wcale nie jest mi do śmiechu, bo narasta atmosfera pobłażliwości dla zdarzeń w Polsce, także dla tego typu przedsięwzięć. Czasami to jest ironia, czasami szyderstwo, czasami dowcip, czasami znużenie, rutyna, a ja chcę powiedzieć, że to są najgorsze okoliczności w sytuacji, kiedy pojawia się na scenie formacja i liderzy tej formacji, którzy chcą tak naprawdę demokrację wywrócić do góry nogami. Między innymi tego typu gra konstytucją, parlamentem, regułami, a kiedy nie pasują, omijanie tych reguł czy łamanie tych reguł, są dla samej demokracji w swojej istocie dość groźne.
Rozumiem, że z pańskiego punktu widzenia, skoro nie można wygrać wyborów, skoro nie można uzyskać zaufania innych klubów parlamentarnych po wyborach, ponieważ - być może to się zmieniło - nie słyszałem deklaracji pozostałych klubów opozycyjnych i jednej z partii koalicyjnych, bo to byłby wymóg zdobycia większości, które byłyby gotowe poprzeć to konstruktywne wotum nieufności. Czyli tak naprawdę proponuje pan wszystkim posłom, ale także obywatelom uczestniczenie w spektaklu, o którym pan wie najlepiej, że u swojej podstawy, w swoim źródle jest fałszem, jest politycznym kuglarstwem, jest maskaradą. To jest dlatego niebezpieczne, bo jesteście mistrzami świata w tym, aby mieszać znaczenie pojęć. Niezależnie od okoliczności, niezależnie od zdarzeń, jakie mają miejsce w Polsce, potraficie, powołując się na chrześcijańskie wartości, eliminować z życia publicznego takie wartości, jak miłość, nadzieja czy wiara. (Poruszenie na sali, oklaski)
Powołujecie się często na doświadczenie ˝Solidarności˝, a robicie od kilku lat wszystko, żeby tę obywatelską, ludzką solidarność w Polsce zamienić w nieustającą wojnę i podziały. Na uczelniach spotykamy coraz częściej ludzi w maskach, którzy rycząc, podskakując, krzyczą ˝wolność słowa˝, będąc zaprzeczeniem wolności słowa. (Oklaski) Mówiliście o potrzebie zakończenia wojny polsko-polskiej, nieustannie ją podsycając. Zapraszaliście na otwarte debaty z udziałem kandydata na premiera profesora Glińskiego, z góry zakładając i publicznie ogłaszając, że zaproszenia nie dostaną ci, którzy mogą być oponentami, ale nazywaliście to otwartymi debatami. Nazywacie technicznym, ponadpartyjnym, narodowym rządem przedsięwzięcie, które jest do bólu jednopartyjne. Nawet posłowie, którzy jeszcze niedawno byli z wami w jednym klubie, nie są w stanie zaakceptować tej stricte partyjnej imprezy, jaką jest to konstruktywne wotum nieufności. Wykorzystujecie do tego partyjnego triku ludzi, którzy są darzeni ogólnie szacunkiem, którzy zasłużyli się polskiej nauce i którzy też coraz częściej w ostatnich tygodniach dawali publicznie wyraz temu, że nie bardzo poważnie traktują całe to przedsięwzięcie. Ale powaga tego przedsięwzięcia tkwi nie w jego treści, tylko w tym, co ma tak naprawdę osłabić. Powaga tego przedsięwzięcia budzi niepokój, ponieważ jest kolejnym krokiem na drodze obrzydzania obywatelom demokracji takiej, jaka ona w Polsce jest. (Oklaski)
(Głos z sali: Tuskowej.)
Bo my wiemy i wy wiecie, że najtrudniejszą dla was drogą do władzy jest ta droga demokratyczna. Wy, składając na przykład ten wniosek, dajecie po raz kolejny dowód na to, że nie wierzycie, iż możecie dostać władzę, a istota polskości dla pana prezesa to jest władza w jego rękach. Nie wierzycie w to, że ta istota się wypełni drogą normalnych, demokratycznych wyborów, że się wypełni drogą perswazji, przekonania i zdobycia większości w parlamencie po wyborach. Dlatego ta maskarada, to nieustanne przebieranie się, to nazywanie bardzo niekonstruktywnego przedsięwzięcia konstruktywnym wotum nieufności, to mieszanie pojęć, to wszystko ma pokazać Polakom, że ta tradycyjna, ta normalna wersja demokracji: wygrał wybory - rządzi, nie sprawdza się, że trzeba szukać innej drogi do zdobycia władzy. Dlatego, moim zdaniem, tutaj nie ma się z czego śmiać, bo historia uczy, że ci, którzy nie potrafią korzystać z demokracji, to znaczy wykorzystywać reguł demokracji do wygrywania, do zdobywania władzy, zaczynają swoją drogę do władzy od ośmieszania i dezawuowania tych reguł, bo one pierw muszą być upodlone i zdegradowane, żeby na takich zgliszczach zbudować inną drogę dojścia do władzy. To jest istota dzisiejszego dnia, to jest problem, przed jakim dzisiaj stoimy. Na tej sali nikt nie wierzy, że to przedsięwzięcie jest poważne, ale na tej sali coraz więcej ludzi rozumie, że tego typu polityka, jaką proponują PiS i Jarosław Kaczyński, to jest naprawdę bardzo poważny problem. (Oklaski)
Ktoś może uznać, że moje słowa są zbyt krytyczne wobec tego przedsięwzięcia. Ktoś może uznać, że zbyt ostro oceniam wagę merytoryczną konstruktywnego wotum nieufności. Ktoś może uznać, że krzywdzę, lekceważąc ten pozór powagi, że krzywdzę jego uczestników, że formułuję oceny, które mogą być przykre dla tych, którzy zaangażowali się w projekt konstruktywnego wotum nieufności. Więc na zakończenie, żeby przeciąć wszelkie spekulacje w tej sprawie, przeczytam tę jednozdaniową opinię członka gabinetu profesora Glińskiego. Profesor Antoni Kamiński na pytanie, jakie są szanse na przyjęcie wotum nieufności dla rządu, odpowiedział bardzo jasno: Szanse są żadne. Z moich rozmów wynika, że również profesor Gliński nie traktuje możliwości objęcia funkcji premiera w sposób całkiem poważny. My bądźmy poważni w takim razie. Dziękuję. (Długotrwałe oklaski)
Przebieg posiedzenia