7 kadencja, 7 posiedzenie, 1 dzień (27-01-2012)

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jestem przekonany, że panie i panowie posłowie nie mają żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o możliwość uczestniczenia w dyskusjach i debatach w Sejmie na poziomie komisji i nie mają żadnego problemu...

    (Głos z sali: Mamy ograniczenia.)

    ...z dostępem do materiałów, które są publiczne i jawne, tak jak w przypadku ACTA. Komuś bardzo zależy na tym, aby wmówić opinii publicznej, że nad umową ACTA debatowało się w sposób tajny, chociaż w samym Parlamencie Europejskim rezolucji na temat ACTA, trybu postępowania, treści było kilka.

    Jeśli chodzi o wielomiesięczne przygotowania do ACTA, które były tutaj przed chwilą przywołane jako jeden z dowodów na to, że pracuje się nad czymś w sposób tajny, to być może nie wszyscy, ze względu na brak czasu albo brak zainteresowania, zdecydowali się na uczestniczenie w konsultacjach, w rozmowach na ten temat, ale o żadnej tajności nie może być mowy. Pomijam już fakt, że w dobie obecnej utrzymać coś w tajności w ogóle graniczy z cudem, ale na pewno nie można utrzymywać w tajemnicy czegoś, co jest wywieszone na stronach internetowych od wielu miesięcy i podlega publicznej debacie, publicznym konsultacjom, w przypadku ACTA - z kilkudziesięcioma organizacjami i instytucjami nierządowymi. To tyle, jeśli chodzi o nietrafne porównanie.

    Co do sytuacji z paktem fiskalnym, miałem okazję występować w tej Izbie, z tej mównicy i informować o tym, w jaki sposób oceniamy propozycje paktu fiskalnego po poprzednim szczycie, wiedząc, że rozstrzygnięcia będą na szczycie następnym. Co do zasady nic się nie zmieniło i znamy opinie - przed chwilą poseł Iwiński podkreślił to jeszcze raz - podstawowych sił politycznych w Polsce, w tym klubów parlamentarnych, na temat paktu fiskalnego. Dla niektórych, jeśli dobrze rozumiem, uczestniczenie w pakcie fiskalnym jest czymś jak najbardziej pożądanym, nawet niezależnie od warunków, jakie nam zostaną postawione, inni uważają, że pewne warunki powinny być postawione. Publicznie wielokrotnie mówiliśmy o tym, jakie powinny być warunki, żeby Polska uczestniczyła w pakcie fiskalnym, zaraz je powtórzę, bo to jest jedno zdanie, a z punktu widzenia prawicowej opozycji samo podpisanie paktu fiskalnego jest groźne, bo obawia się, że to może uszczuplić suwerenność. To wszystko zostało wypowiedziane dziesiątki i setki razy, także w tej Izbie. Jeśli sytuacja jest dynamiczna, to ona jest tak czy inaczej dynamiczna przed każdym szczytem do momentu zakończenia ostatniego spotkania na szczycie europejskim. Nikt z moich partnerów w Europie, przywoływana tu pani kanclerz, premierzy, prezydenci, którzy uczestniczą w Radzie Europejskiej, nie przerywa spotkania na szczycie w Brukseli, nie wraca do swojego kraju i w permanentny sposób nie konsultuje stanu rzeczy ze swoim parlamentem, bo to jest fizycznie, technicznie niemożliwe.

    (Poseł Tadeusz Iwiński: Ale informuje po i przed.)

    Tak jest. Odnoszę wrażenie, że informacja przed tym szczytem 30, który jest szczytem nadzwyczajnym po to, żeby skonkludować to, o czym rozmawialiśmy na poprzednim szczycie, aby podsumować kolejne wersje różnych zapisów, które do tej pory są i będą jeszcze w poniedziałek formułowane jako ostateczne wersje kompromisu. Ci z państwa, którzy ze względu na swoje funkcje mieli w przeszłości okazję uczestniczyć w tych procedurach, dobrze wiedzą, że jedzie się do Brukseli z pewnym założeniem, a tam na końcu dokonuje się różnych manewrów, żeby uzyskać coś, co uznajemy za kompromis do zaakceptowania.

    Chcę państwa poinformować jeszcze raz jednym zdaniem - wystarczy jedno zdanie na tle tego, co powiedziałem tutaj w dziesiątkach i setkach zdań kilkanaście dni temu - że wczoraj zebrała się Rada Ministrów i upoważniła mnie do podjęcia decyzji o ewentualnym podpisaniu paktu fiskalnego. Jeśli ostateczna wersja paktu fiskalnego w tej części, która opisuje sposób procedowania, a więc głównie poziom uczestnictwa państw spoza strefy euro w pakcie fiskalnym i w spotkaniach grupy euro, zostanie uznana za wystarczająco bezpieczną, to znaczy jeśli obecność Polski i innych państw spoza strefy euro będzie przez nas oceniona jako gwarantująca wpływ na proces podejmowania decyzji, to w naszej ocenie, i mówię tu, wiem, w imieniu większości parlamentarnej, a nie całego parlamentu, uznajemy, że warto podpisać pakt fiskalny, że korzyści polityczne dla Polski są zdecydowanie większe niż ewentualne straty. O tym bilansie także mówiliśmy w tej Izbie.

    Jeśli dobrze rozumiem, a jestem pewien, że tak, ponieważ są to proste komunikaty, które płyną ze strony SLD i Ruchu Palikota z jednej strony oraz PiS i Solidarnej Polski z drugiej strony, dla państwa sam pakt fiskalny wydaje się nie do zaakceptowania. Mam inne zdanie w tej sprawie, podobnie jak większość rządowa. Dla państwa postępująca integracja europejska powinna być prawdopodobnie nawet szybsza niż ja sądzę, że powinna być. Tutaj też chyba nikt nie ma wątpliwości. Nie wykluczam, że decyzja, jaką podejmie polski rząd po poinformowaniu opinii publicznej, po stanowisku Rady Ministrów, po konsultacjach z prezydentem i po długiej dyskusji która się odbyła tu, w parlamencie, nie spotka się z entuzjazmem całej sali. Zgodnie z konstytucją na szczęście jest tak, że po wyborach mamy zawsze nowy rząd i to rząd prowadzi politykę zagraniczną, przynajmniej tak długo, jak dysponuje większością. (Oklaski)

    Jeśli będzie potrzebna ratyfikacja, nie wiemy przecież dzisiaj, jak będzie wyglądał ostateczny kształt i jakie będą konsekwencje prawne paktu fiskalnego, to niektórzy dzisiaj sądzą, że zapisy w pakcie fiskalnym absolutnie nie wymagają ratyfikacji w trybie 2/3.

    (Głos z sali: Skandal!)

    Mówię o głosach ekspertów, bo takiej decyzji nie ma. Okrzyki po prawej stronie nie podwyższą nam ani rangi, ani poziomu tej dyskusji. Niektórzy z prawej strony sali uważają, że będzie to wymagało takiej większości. O tym też będzie rozstrzygała, jak państwo wiecie, Wysoka Izba. Żadnych zagrożeń, żadnych tajemnic. Trochę niepotrzebnej agresji, a czasami nieporozumień ubranych w taki polityczny bełkot, zupełnie niepotrzebnie, nikt tu nie ma przecież niczego do ukrycia.

    Konkludując, jeśli ocenimy, że spotkania grupy euro, o jakich wspomina projekt paktu fiskalnego, będą spotkaniami, które w ocenie polskiego rządu będą prowadziły do dwóch formatów, z których jeden jest ważniejszy i de facto rozstrzyga o całej Unii Europejskiej, mówię o tym formacie, gdzie występuje tylko siedemnastka z grupy euro, jesteśmy zdecydowani nie podpisywać paktu fiskalnego. Jesteśmy gotowi pakt fiskalny podpisać ze wszystkimi tego konsekwencjami, które nie wydają się według wszystkich analiz jakoś szczególnie niepokojące. Jesteśmy gotowi podpisać, ale powiedziałbym, że ta zasada, że uczestniczy się w pakcie fiskalnym tylko wtedy, kiedy ma się również głos współrozstrzygający również o działaniach grupy euro, jest zasadą, w mojej ocenie, nie do przekroczenia. A więc podpisać, uznać, że integracja w zarządzaniu gospodarczym w Europie jest potrzebna, ochrona strefy euro jest także w naszym interesie, ale podpisać nie za wszelką cenę. Tą ceną, tą granicą jest skuteczne, jak sądzę, rozpoznanie - bo będziemy stale starali się skutecznie to rozpoznać - czy nasz poziom, poziom uczestnictwa Polski w spotkaniach w nowych formatach, jakie wynikają czy wynikną z paktu fiskalnego, jest wystarczający. I mogę tu podjąć zobowiązanie, że dyskusja w Brukseli musi pójść w stronę polskich postulatów. Jeśli miałoby się zakończyć na propozycji, jaką przygotował przewodniczący Rady Europejskiej na przedwczoraj, znanej propozycji, uznamy ją za niewystarczającą i nie podpiszemy paktu fiskalnego. Jeśli uzyskamy postęp i ocenimy, że ten postęp gwarantuje w wystarczającym stopniu polską możliwość współdecydowania o tym, co się dzieje także w grupie euro, podpiszemy. A później Wysoka Izba w odrębnym głosowaniu uzna, czy wymaga to ratyfikacji, czy nie. Proste, jasne, żadnych tajemnic. Mówiliśmy o tym wcześniej, będziemy mówili o tym dziś, będziemy o tym mówili w poniedziałek w Brukseli, także nie w sposób tajny, i wrócimy z tym podpisem do decyzji Wysokiej Izby. Naprawdę nie ma tutaj żadnych zagrożeń.

    A jeśli państwo w Wysokiej Izbie macie poczucie deficytu dyskusji przy wykorzystaniu różnych instytucji, w tym także możliwości spotkań u prezydenta w ramach formatów, które prezydent przygotował dla opozycji, ja także jestem do państwa dyspozycji. Dotychczasowa praktyka wskazuje bardzo wyraźnie, że największy klub opozycyjny nie jest zainteresowany współpracą taką, jaka opisana jest przez obyczaj i prawo, konstytucję w Polsce. Mówię to z przykrością, ubolewam nad tym. Wolałbym, powiem państwu szczerze w obecności liderów wszystkich formacji, móc spotkać się raz na miesiąc i poważnie porozmawiać także o takich sprawach. Do tej pory jedyną reakcją na tego typu nieśmiałe próby jest zawsze odmowa. I dobrze o tym wiecie. Mam nadzieję, że to się zmieni. Dziękuję. (Oklaski)


Powrót Przebieg posiedzenia