8. kadencja, 1. posiedzenie, 4. dzień (18-11-2015)

10. punkt porządku dziennego:

Przedstawienie przez prezesa Rady Ministrów programu działania Rady Ministrów z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania.

Poseł Janusz Cichoń:

    Szanowna Pani Premier! Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dzisiaj pani premier mówiła o konieczności przeprowadzenia audytu. Pan prezes Kaczyński mówił o faktach, na których powinniśmy się opierać i które powinny być podstawą podejmowania decyzji, także w wymiarze politycznym. Wobec tego parę słów na temat sytuacji gospodarczej Polski, opierając się na faktach.

    Warto zauważyć, że Polska gospodarka w ciągu ostatnich siedmiu, praktycznie ośmiu lat wykazywała się najwyższym tempem wzrostu. Jeśli przyjmiemy do porównań skumulowane tempo wzrostu gospodarczego w latach 2008-2014, to Polska jest tutaj zdecydowanym liderem - ponad 24% wzrostu. W tym samym czasie wzrost inwestycji, o których mówiła także pani premier, wskazując na ich istotną rolę w stymulowaniu rozwoju, skumulowany wzrost, wyniósł prawie 26% - 25,9%, i to jest pierwsze miejsce w Unii Europejskiej, przy czym jeszcze tylko cztery kraje zanotowały wzrost inwestycji w porównaniu z rokiem 2007. Wzrost konsumpcji prywatnej w analizowanym okresie wyniósł 21,9%, podczas gdy w Unii Europejskiej - 0,6%, i to też był najlepszy wynik wśród wszystkich krajów europejskich.

    W rankingu oceniającym jakość życia - świeżym, z 2015 r. - w którym uwzględniono 149 państw na świecie, Polska zajęła 31. pozycję. Jesteśmy notowani wyżej niż Słowacja i Litwa, ale też trzeba przyznać, że niżej niż Estonia, Czechy czy Słowenia. W niedawno opublikowanym rankingu Doing Business Polska ma 25. miejsce, to jest najwyższe miejsce w historii.

    Ta poprawa sytuacji gospodarczej znalazła swoje odzwierciedlenie w sytuacji na rynku pracy i warto zauważyć, że w latach 2008-2014 przyrost liczby pracujących był jednym z najwyższych w Unii Europejskiej, pod tym względem wyprzedziły nas tylko Niemcy i Wielka Brytania. Dzięki temu wzrostowi zatrudnienia dzisiaj zatrudnienie jest rekordowe. Nigdy od 1989 r. tak wysokie ono nie było. Spada także stopa bezrobocia. Trzeci rok z rzędu ta stopa bezrobocia w Polsce jest niższa niż przeciętnie w Unii Europejskiej. W 2007 r. byliśmy na ostatnim miejscu - stopa bezrobocia w Polsce była najwyższa w Unii Europejskiej.

    Kolejny element, który warto pokazać, to jest nierównowaga zewnętrzna, która jest dzisiaj na najniższym poziomie od połowy lat 90. Wynika to głównie z poprawy salda obrotów towarowych. Spada bezrobocie, już to mówiłem, w dalszym ciągu nie tak szybko, jak byśmy chcieli, zwłaszcza jeśli chodzi o stopę bezrobocia wśród osób młodych, bo ta akurat pozostaje na wysokim poziomie, ale już w ostatnim roku stopa bezrobocia wśród młodych była w Polsce niższa niż przeciętna europejska, bo wyniosła 18,9% przy 20%, jeśli chodzi o stopę bezrobocia średnio w Unii Europejskiej. Do tego dochodzi wzrost siły nabywczej. Twarde dane makroekonomiczne w gruncie rzeczy wskazują na to, że Polacy nie dostrzegają tych zmian, warto pewnie jednak wobec tego głośno o tym mówić. Przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej wzrosło w okresie 2008-2014 w ujęciu realnym o 17%, a przeciętna emerytura o 26%. W ostatnich latach za przeciętną, średnią płacę brutto można było kupić 215 l mleka więcej, 626 kg cukru czy 86 l benzyny więcej niż w roku 2007.

    Warto też zwrócić uwagę, że polskie finanse publiczne są naprawdę w dobrej kondycji. Tutaj operowanie długiem publicznym w wymiarze nominalnym wyraźnie jest nadużyciem. Warto zwrócić uwagę, że miarą, jaką się tutaj posługujemy, jest odniesienie tego długu do PKB. W Polsce to jest nieznacznie powyżej 50%, w Unii Europejskiej - blisko 80%. To bardzo wyraźna różnica i ten dług Polski w relacji do PKB jest daleko od progu konstytucyjnego, także od limitów europejskich. Deficyt poniżej 3% to gigantyczny sukces ostatnich lat, procedura nadmiernego deficytu została uchylona w czerwcu tego roku.

    (Poseł Marek Suski: Bo żeście OFE uchylili.)

    Wprowadziliśmy OFE. Warto wyprostować także pogląd, który tutaj był prezentowany, że to prywatne pieniądze. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie wskazuje, że były to środki publiczne. One niewątpliwie nie były bez znaczenia dla kształtowania się i długu, i deficytu. To oczywiste. Ale dzisiejszy stan finansów publicznych możemy uznać za dobry i stabilny, zapewniający nam pewną swobodę ruchu, jeśli chodzi o kształtowanie wydatków, a mamy regułę wydatkową - to także sukces poprzedniego rządu - która trzyma te wydatki publiczne w ryzach i zapewnia nam tę stabilizację finansów publicznych w dłuższym okresie.

    Teraz parę słów odnośnie do tego, co usłyszeliśmy, jeśli chodzi o exposé i konsekwencje w kategoriach ekonomicznych. Po pierwsze, kwota wolna to jest łączny ubytek dochodów rzędu 20 mld, przy czym nie bierzecie państwo pod uwagę ubytku dochodów po stronie samorządów, które trzeba będzie zrekompensować, to jest 8,7 mld zł, i 2,4 mld zł, jeśli chodzi o NFZ. To mniej środków na Narodowy Fundusz Zdrowia, wobec tego mniej na służbę zdrowia, a nie ochronę zdrowia, jak chciał pan poseł Latos. Do tego 500 zł na każde dziecko, to jest 24-26 mld, tutaj kwestia tego progu dochodowego może mieć istotne znaczenie. Przywrócenie poprzedniego wieku emerytalnego w pierwszym roku od razu na starcie to ok. 8 mld, ale skutki będą odłożone w czasie: w roku 2020 to już 50 mld, a w 2030 r. - 250 mld. Skumulowane skutki do roku 2040 to ponad 500 mld. Do tego dokładamy drobne rzeczy, takie jak darmowe leki dla seniora - to 2-3 mld, ale tak naprawdę może być trzy razy więcej, w zależności od tego, jak wprowadzimy wykonanie tego, bo tutaj będą możliwe nadużycia. Gabinety lekarskie w szkołach to 3 mld, wyrównanie dopłat bezpośrednich do poziomu niemieckiego to kilkanaście miliardów złotych.

    Po drugiej stronie mamy dochody, które - jak państwo zakładacie - będą wynikać głównie z uszczelnienia systemu podatkowego. Warto tu zwrócić uwagę, że to jest proces długotrwały, on trwa. W ostatnich latach podjęliśmy wiele przedsięwzięć, aby ten system podatkowy uszczelnić.

    (Poseł Grzegorz Długi: No chyba żart...)

    Natomiast warto zwrócić uwagę na to, że efekty pojawiają się dopiero w dłuższym okresie, po dłuższym czasie. Jednocześnie w związku z tymi rozwiązaniami, które państwo proponujecie, mówiąc o uszczelnieniu, tak naprawdę wprowadzacie czy proponujecie rozwiązania, które będą sprzyjać oszustwom podatkowym. Tak jest, jeśli chodzi o powszechny kasowy VAT czy kwartalne rozliczenie podatku.

    Tak czy tak, nie będę się dłużej znęcał nad tymi propozycjami, jeśli chodzi o dochody. Jeśli chodzi o wprowadzenie podatku od sklepów wielkopowierzchniowych, hipermarketów - 250 m to już hipermarket, to generalnie ciekawostka - to ten podatek dotknie większość także polskich przedsiębiorców, handlowców. Oni ten podatek przerzucą, bo to jest podatek klasyczny, przerzucalny, w przód bądź w tył, zapłacą to konsumenci albo dostawcy, którzy i tak już ledwo piszczą, polscy dostawcy, nawiasem mówiąc.

    Jeśli chodzi o podatek bankowy, no to formuła jest podobna. Ktoś za to zapłaci. To jest droższy dostęp do kapitału, ale to jest także obciążenie banków, które już dzisiaj płacą opłatę bankową, która jest źródłem finansowania chociażby restrukturyzacji SKOK-ów. Jakkolwiek na to patrzeć, to się nie bilansuje i to grozi niestety destabilizacją finansów publicznych. To, co jakiś czas temu pan prezes proponował i obiecywał polskim emerytom, czyli wyjazdy do Egiptu, może oznaczać w praktyce emeryturę w Grecji, tyle że bez konieczności wyjazdu, bo Grecja do nas zapuka. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia