8. kadencja, 11. posiedzenie, 1. dzień (09-02-2016)

4. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Łączności z Polakami za Granicą o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 80. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu (druki nr 193 i 209).

Poseł Mieczysław Kazimierz Baszko:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Dzisiaj przyjmujemy uchwałę w sprawie upamiętnienia 80. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu. To po odzyskaniu niepodległości, a w szczególności po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej w roku 1921 bardzo dużo Polaków zamieszkiwało i pozostawało poza granicami II Rzeczypospolitej, na terenach Związku Sowieckiego. Większość z nich znalazła się i mieszkała na terenach białoruskiej republiki sowieckiej i ukraińskiej republiki sowieckiej. Agresywna polityka komunizmu oraz sowietyzacja przez władze sowieckie. Polacy z narażeniem życia swojego i swoich rodzin zachowali polskie tradycje, język ojczysty oraz przywiązanie do wiary przodków.

    Decyzją Rady Komisarzy Ludowych Związku Sowieckiego 28 kwietnia 1936 r. podjęto decyzję o deportacji ponad 70 tys. Polaków do Kazachstanu. To był początek operacji antypolskiej prowadzonej przez NKWD. Następnie z rozkazu ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRR nr 00485 z dnia 11 sierpnia 1937 r. wydanego przez ówczesnego komisarza przeprowadzono w latach 1937-1938 dalszy mord na ludności polskiej oraz masowo deportowano m.in. do Kazachstanu i na Sybir.

    Na tym Sowieci nie poprzestali. Trzeba pamiętać o deportacjach, o wkroczeniu wojsk radzieckich w dniu 17 września 1939 r. Nastąpiła bardzo intensywna wywózka Polaków i nie tylko Polaków. Z Kresów Wschodnich w nieludzkich warunkach wywożono ich na niedolę w odległe rejony Kazachstanu, gdzie podczas transportu w bydlęcych wagonach umierali z wycieńczenia, a gdy dowieziono ich do celu, to porzucono w szczerym pustkowiu. Wielu z nich zmarło. W szczególności dotknęło to dzieci, to była największa tragedia. Trzeba dodać, że dotknęło to prawie każdego z nas, nasze rodziny czy znajomych, sąsiadów. Niedane im było wrócić do ojczyzny.

    Polskie Stronnictwo Ludowe oddaje hołd wszystkim zmarłym, represjonowanym i zesłanym na nieludzką ziemię przez władze sowieckie. Polskie Stronnictwo Ludowe jest za upamiętnieniem 80. rocznicy deportacji Polaków do Kazachstanu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia