8. kadencja, 11. posiedzenie, 1. dzień (09-02-2016)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 202 i 228).

Poseł Sprawozdawca Daniel Milewski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Opłaty sądowe w Polsce należą do najwyższych w Europie. W sprawach cywilnych, gdy chcemy walczyć o odszkodowanie czy niezapłaconą fakturę, musimy wnieść opłatę, najczęściej w wysokości 5% żądanej sumy. Maksymalnie opłata ta sięga nawet 100 tys. zł. Wysokie koszty sądowe stanowią istotne ograniczenie przysługującego każdemu z nas prawa do sądu.

    System opłat sądowych w sprawach cywilnych jest bardzo zróżnicowany. Opłaty te pełnią nie tylko funkcję fiskalną, ale również pozafiskalną. Wysokość opłat w poszczególnych kategoriach spraw jest środkiem polityki państwa w zakresie oddziaływania na podmioty, które zamierzają inicjować postępowanie sądowe. Niskie opłaty oraz ustawowe zwolnienia od opłat w niektórych sprawach świadczą o preferencyjnym traktowaniu tych spraw, np. spraw z zakresu prawa pracy albo spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Na taką szczególną ochronę zasługują konsumenci dochodzący roszczeń wynikających z czynności bankowych. Naprzeciw temu wyzwaniu wychodzi rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który został po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu skierowany przez marszałka do pierwszego czytania w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

    Konsumenci w celu zaspokojenia ważnych potrzeb życiowych, np. zakupu mieszkania czy samochodu, muszą korzystać ze środków pieniężnych oferowanych przez banki, często ich bieżące dochody nie pozwalają bowiem na poczynienie oszczędności wystarczających na zaspokojenie tych potrzeb. To samo należy odnieść do producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rodzinne, którzy w niektórych sytuacjach zmuszeni są korzystać z usług banków, aby zapewnić ciągłość działalności gospodarstwa rolnego. Zmiana zaproponowana w omawianym projekcie ustawy ma na celu zwiększenie ochrony konsumentów i producentów rolnych prowadzących gospodarstwa rodzinne dochodzących roszczeń wynikających z czynności bankowych, takich jak np. udzielanie kredytów, przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie oraz prowadzenie rachunków tych wkładów czy prowadzenie innych rachunków bankowych. Katalog tych czynności zawarty jest w Prawie bankowym. W sporze między konsumentem a bankiem występuje poważna różnica co do sytuacji ekonomicznej stron. Konsument znajduje się w mniej dogodnej pozycji. Konieczność uiszczenia stosunkowo wysokiej opłaty sądowej oraz niepewność co do uzyskania i ewentualnego zakresu zwolnienia od tej opłaty stanowi poważny czynnik, który może zniechęcać te podmioty do dochodzenia przysługujących im roszczeń.

    Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka w dniu dzisiejszym przeprowadziła pierwsze czytanie, a następnie rozpatrzyła projekt omawianej ustawy. W trakcie prac w komisji zgłoszona została jedna poprawka o charakterze legislacyjnym oraz uwagi redakcyjne. Zarówno poprawka, jak i uwagi zostały przez komisję przyjęte. Przyjęta poprawka ma na celu dostosowanie pojęcia osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo rodzinne do przepisów innych ustaw już obowiązujących w systemie prawa.

    Komisja wnosi o przyjęcie przez wysoki Sejm projektu ustawy. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia