8. kadencja, 11. posiedzenie, 1. dzień (09-02-2016)
2. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (druk nr 216).
Poseł Urszula Rusecka:
Panie Marszałku! Pani Premier! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, projektu potocznie zwanego ˝Rodzina 500+˝.
Wysoka Izbo! Projekt ten jest wyjątkowy i przełomowy. Ale nie dlatego że jest to sztandarowy projekt Prawa i Sprawiedliwości. Po raz pierwszy w ciągu ostatnich 25 lat historii państwo polskie jednoznacznie i z niezwykłą determinacją wskazuje na wartość, jaką jest wychowywanie dzieci. Polityka rodzinna w Polsce traktowana była do tej pory niestety jako kosztowne obciążenie budżetu, a nie obszar inwestycji o strategicznym znaczeniu dla państwa, mimo że prognozy demograficzne dla naszego kraju należą do najbardziej pesymistycznych na świecie. Wspomniała o tym w swoim wystąpieniu pani minister. Przypomnę: w 2014 r. Polska pod względem współczynnika dzietności znalazła się na 216. miejscu na 224 kraje świata.
(Poseł Grzegorz Długi: 500 zł to zmieni...)
Ignorowano inwestycje w wychowanie kolejnych pokoleń. Dlatego projekt Prawa i Sprawiedliwości jest swoistym odrabianiem zaległej lekcji, której wcześniej nie zaliczyła, a nawet nie podeszła do jej zaliczenia, poprzednia ekipa rządząca, co więcej - nie było nawet takiej woli i pomysłu. (Oklaski)
(Poseł Władysław Kosiniak-Kamysz: Eee, pani poseł.)
Rozwiązania takie jak becikowe...
(Poseł Władysław Kosiniak-Kamysz: To wasze?)
...ulgi w podatku, roczny urlop macierzyński są bardzo ważne, ale mają charakter doraźnej akcji i nie poprawiają sytuacji w znaczący i zauważalny sposób. (Poruszenie na sali)
(Głos z sali: Niech pani nie kłamie przynajmniej z mównicy.)
Poprzednicy przedstawiali...
(Głos z sali: Kłamie z tej mównicy...)
...politykę rodzinną jako priorytet, ale nie traktowali jej całościowo.
(Poseł Magdalena Kochan: Nieprawda.)
Brak kompleksowości w planowaniu działań państwa na rzecz rodziny doprowadził do niezwykle ciekawej sytuacji - do 2012 r. wspieranie rodziny było jednym z trzech zadań priorytetowych wskazanych w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa, w 2013 r. usunięto je z listy zadań priorytetowych, notabene w roku 2013 ogłoszonym Rokiem Rodziny. Proszę państwa, oburzacie się, ale to nie są słowa polityków. To jest cytat z raportu Najwyższej Izby Kontroli (Oklaski), która oceniła państwa politykę prorodzinną.
Projekt 500+ jest wyjątkowy ze względu na swój prodemograficzny charakter. Państwo polskie wspierać będzie rodziny wychowujące dzieci w zdecydowany sposób. Taka pomoc w istotny sposób może wpłynąć na decyzje rodziców, mogących się do tej pory obawiać, czy kolejne dziecko w rodzinie nie będzie obarczone zbyt wielkim ryzykiem braku możliwości zapewnienia mu niezbędnych warunków rozwoju. Będzie wspierać samodzielność finansową, a przez to podmiotowość polskich rodzin. Projekt ustawy jest inwestycją w polskie rodziny, a tym samym w przyszłość silnego, samodzielnego, innowacyjnego polskiego społeczeństwa.
Program ma też niezwykle ważny wymiar zapobiegania ubóstwu w rodzinach z dziećmi, do tej pory najbardziej na to ubóstwo narażonych. Rodziny w trudniejszej sytuacji materialnej będą otrzymywać pomoc również na pierwsze dziecko w rodzinie, także w sytuacji gdy jest to jedyne dziecko. Należy podkreślić, że nowe świadczenie nie zastępuje dotychczasowych rozwiązań w zakresie pomocy rodzinom najuboższym, ale uzupełnia je. Jest więc dla nich realną, znaczącą zmianą możliwości zapewnienia dzieciom warunków rozwoju, nieskazującą ich na wegetowanie w zamkniętym kręgu ubóstwa. Taki efekt zapewnia również kryterium dochodowe wyższe niż stosowane dotychczas w zakresie pomocy rodzinom w polskim systemie zabezpieczenia społecznego.
Po raz pierwszy też możemy powiedzieć, że polskie rozwiązania nie oznaczają dla polskich rodzin pomocy bardzo niskiej w porównaniu z tą, którą znamy, w innych, bogatych krajach Unii Europejskiej. Jak wspominała tu już pani minister, dla przykładu we Francji wynosi ona 130 euro na drugie dziecko, w Irlandii - 270 euro...
(Poseł Magdalena Kochan: A na pierwsze?)
...w Niemczech - 184 euro, w Szwecji - 114 euro. Podaję te dane, by zwrócić państwa uwagę na fakt, że świadczenia tego typu wprowadzane w Polsce nie są żadnym ewenementem.
Wysoka Izbo! Musimy wszyscy tutaj zasiadający zdać sobie sprawę z jednego faktu - rodzina jest największym dobrem i stanowi fundament społeczeństwa. Proponowany projekt ustawy nie jest czymś, co powinno być traktowane jako zupełne novum. To, co jest proponowane, sprawi, że polskie rodziny będzie po prostu stać na utrzymanie swoich dzieci bez martwienia się każdego dnia o ich przyszłość. Jest to naszą powinnością wobec polskich rodzin, powinno to nastąpić już dawno, a nie nastąpiło przez kolejne lata poprzednich rządów.
Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Zgodnie z proponowanym projektem ustawy o świadczeniach wychowawczych w momencie przyjęcia przez Wysoką Izbę tego projektu uprawnionych do tego świadczenia w 2016 r. będzie ponad 2700 tys. rodzin. Chcemy, by za kilka lat tych rodzin było dużo więcej, bo - jak już wspomniałam - rodzina jest najważniejsza. Myślę, że wszyscy państwo, którzy tutaj zasiadacie, nie negujecie trudnej sytuacji demograficznej w Polsce, z jaką mamy do czynienia od 1989 r. Ponadto wraz z postępującym cały czas spadkiem demograficznym powiększa się liczba osób żyjących w ubóstwie ekonomicznym. To właśnie rozwiązanie tych dwóch poważnych problemów, których nie możemy i nie mamy prawa bagatelizować, ma na celu ustawa o pomocy państwa dla rodzin wychowujących dzieci.
Szanowni Państwo! Świadczenia z ustawy 500+ nie należy traktować jako pełnego pokrycia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny posiadającej dzieci lub jako zasiłku społecznego, ale jedynie jako częściowe pokrycie wydatków związanych z zaspokajaniem potrzeb życiowych i wychowywaniem dzieci. Każdy, kto wychowywał dzieci, zdaje sobie sprawę, że dzieci to przede wszystkim potężna, największa w życiu każdej rodziny inwestycja, ale także wydatek finansowy dla rodzin. Wykształcenie, przygotowanie dzieci do życia wiąże się z ogromnym obciążeniem finansowym dla osób, u których pozostają one na utrzymaniu, szczególnie w rodzinach wieloosobowych. Rozwiązanie z programu ˝Rodzina 500+˝ to rozwiązanie niezbędne, które umożliwi istotne zmniejszenie bądź - w niektórych przypadkach - nawet eliminację tego obciążenia. To dobra zmiana, która pozwoli zmniejszyć istniejące obecnie ograniczenia ekonomiczne, w szczególności wśród ludzi młodych, którzy chcą zdecydować się na posiadanie potomstwa, ale boją się, że najzwyczajniej w świecie nie będą w stanie zapewnić mu odpowiednich warunków do życia i rozwoju osobistego.
Szanowni Państwo! Na tej sali kilkakrotnie podnoszony był argument dotyczący dużego obciążenia budżetu takim świadczeniem. Pozwolę sobie jeszcze raz przypomnieć słowa pani premier Beaty Szydło: Dziecko w rodzinie to inwestycja, nie koszt. A w sytuacji, w której się znajdujemy, jako Wysoka Izba jesteśmy odpowiedzialni za stworzenie odpowiednich warunków i wprowadzenie takiego świadczenia właśnie po to, by w Polsce młodzi ludzie chcieli inwestować - inwestować w rodzinę, we własne dzieci, w budowanie silnej Polski.
Zdajemy sobie sprawę, że ten projekt to dopiero początek spójnej i strategicznej polityki prorodzinnej Prawa i Sprawiedliwości. Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione aspekty, klub Prawa i Sprawiedliwości w pełni popiera przedstawiony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia