8. kadencja, 11. posiedzenie, 2. dzień (10-02-2016)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Zbigniew Babalski:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Główne nieprawidłowości, które miały miejsce w województwie zachodniopomorskim, dotyczyły sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Polegały one w szczególności na przystępowaniu do udziału w przetargach ograniczonych osób co prawda spełniających kryteria rolnika indywidualnego, lecz mogących w rzeczywistości działać na rzecz osób trzecich. W dniu 17 listopada 2015 r. minister rolnictwa i rozwoju wsi polecił ówczesnemu prezesowi Agencji Nieruchomości Rolnych wstrzymanie dokonywania wszelkich czynności wynikających z zadań Agencji Nieruchomości Rolnych - tym ministrem, przypomnę, był i jest obecnie minister Krzysztof Jurgiel - w szczególności dotyczących wszczynania i prowadzenia przetargów. Podstawową formą zagospodarowania nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest zatem obecnie dzierżawa. Regulacje zawarte w projekcie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw zmierzają do wzmocnienia ochrony ziemi rolniczej w Polsce przed jej spekulacyjnym wykupem przez osoby krajowe i zagraniczne, tym samym powinny też zapobiec powstawaniu nieprawidłowości w gospodarowaniu nieruchomościami zasobu.

    W zakresie zmian w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa przewiduje się, że po upływie 5-letniego okresu wstrzymania sprzedaży wszystkich nieruchomości rolnych Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w pierwszej kolejności zbywane będą w drodze przetargu ograniczonego, a więc uwzględniającego przede wszystkim zapisy ustawy, które będą określać, kto w pierwszej kolejności będzie mógł nabywać tę ziemię. Celem projektowanej regulacji jest wsparcie gospodarstw rodzinnych.

    W projekcie ustawy uwzględniono również rozwiązania przyjęte po protestach rolników w województwie zachodniopomorskim. Rozwiązania te polegają na wprowadzeniu sankcji finansowych za niedotrzymanie przez nabywcę w okresie 10 lat złożonego w umowie sprzedaży zobowiązania np. do osobistego prowadzenia działalności rolniczej na gruncie nabytym z zasobu, a także wprowadzają zakaz obciążenia hipoteką nieruchomości nabytych z zasobu bez zgody Agencji Nieruchomości Rolnych. Ponadto stosownie do zaleceń Najwyższej Izby Kontroli w projekcie ustawy określono przypadki, w których Agencja Nieruchomości Rolnych będzie mogła wyrażać zgodę na cesję umowy dzierżawy.

    Należy wyraźnie zaznaczyć, że zawarte w projektowanej ustawie rozwiązania utrudnią albo wręcz zlikwidują proces fikcyjnej transakcji na tzw. słupy, nie będzie bowiem możliwe nabycie nieruchomości od tzw. słupa przez osobę niebędącą rolnikiem i niezamierzającą prowadzić działalności rolniczej na nabytych gruntach. Działania mające na celu - o co pan szczegółowo pyta, panie pośle, wraz z grupą posłów - wyeliminowanie pojawiających nieprawidłowości zostały podjęte również przez prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych.

    Zgodnie z zapewnieniem prezesa agencji:

    Po pierwsze, wszystkie prace w zakresie wyeliminowania nieprawidłowości odbywać się będą przy współudziale rad społecznych powołanych w ostatnich tygodniach przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz z udziałem przedstawicieli wojewódzkich izb rolniczych.

    Po drugie, dyrektorzy oddziałów terenowych, w tym również nowo powołany dyrektor Oddziału Terenowego w Szczecinie Agencji Nieruchomości Rolnych, zostali zobowiązani do bieżącego reagowania na pojawiające się sygnały i wątpliwości w zakresie bezstronności członków komisji przetargowych i analizowania ich.

    Po trzecie, w przypadku pojawienia się informacji o nieprawidłowym przebiegu przetargu dyrektorzy mają niezwłocznie poinformować o tym prezesa agencji oraz właściwe organy. Mam na myśli Policję czy też prokuraturę.

    Po czwarte, w przypadku transakcji, których sposób finansowania może budzić uzasadnione wątpliwości, kierowane będą wnioski do generalnego inspektora informacji finansowej.

    Po piąte, komórki organizacyjne Biura Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych na bieżąco prowadzą postępowania kontrolne i wyjaśniające, wynikające ze skarg, a wnioskodawcy informowani są o wynikach tych postępowań oraz działaniach Agencji Nieruchomości Rolnych w tym zakresie. Po skończonych postępowaniach kontrolnych do dyrektorów oddziałów terenowych kierowane są stosowne wnioski i zalecenia.

    Po szóste, wszyscy pracownicy Agencji Nieruchomości Rolnych - powtarzam: wszyscy - zobowiązani zostali do składania oświadczeń o ewentualnych przypadkach nabywania nieruchomości rolnych Skarbu Państwa zarówno przez nich, jak i przez członków ich rodzin.

    Po siódme, podjęto działania zmierzające do zmian w regulaminie pracy w zakresie zobowiązania wszystkich pracowników do bieżącego składania stosownych oświadczeń w celu zapobieżenia występowaniu sytuacji konfliktu interesów. Dziękuję bardzo, panie marszałku. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia