8. kadencja, 11. posiedzenie, 2. dzień (10-02-2016)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie w sprawie 270. rocznicy urodzin Tadeusza Kościuszki

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 4 lutego br. obchodziliśmy 270. rocznicę urodzin Tadeusza Kościuszki - bohatera narodowego Polski oraz Stanów Zjednoczonych. Brał on udział w amerykańskiej wojnie o niepodległość oraz w polskich narodowowyzwoleńczych powstaniach.

    Tadeusz Kościuszko przyszedł na świat 4 lutego 1746 r. w Mereczowszczyźnie. Edukację rozpoczął w wieku 9 lat, wstępując do Kolegium Pijarów w Lubieszowie, następnie studiował w Warszawie w Korpusie Kadetów Szkoły Rycerskiej. W szkole tej, której celem było przygotowanie kadry oficerów, ludzi światłych, postępowych i dobrych obywateli, ukształtował on swoje poglądy na życie. W ramach stypendium studiował też sztuki piękne oraz inżynierię we Francji.

    Kościuszko powrócił do kraju 2 lata po pierwszym rozbiorze Polski. Nie znajdując zatrudnienia w wojsku, wyruszył za ocean, aby dołączyć do armii amerykańskiej, gdzie dostał posadę inżyniera wojskowego. W tym czasie budował umocnienia obronne, szańce pod Saratogą, a także twierdzę West Point. Wkrótce mianowano go pułkownikiem. W armii amerykańskiej służył pod dowództwem kilku generałów, każde swoje zadanie wykonując z dużym poświęceniem i wielokrotnie przyczyniając się do spektakularnych zwycięstw. W 1783 r. otrzymał stopień generała brygady oraz wynagrodzenie w postaci ziemi i nagrody pieniężnej.

    W roku następnym Tadeusz Kościuszko wrócił do Polski. Wkrótce wstąpił do służby wojskowej w stopniu generała majora. Po zawiązaniu konfederacji targowickiej i wkroczeniu armii rosyjskiej do Polski rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska, w której Kościuszko brał udział. Po przystąpieniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Targowicy Kościuszko podał się do dymisji i wyjechał z kraju.

    Tadeusz Kościuszko i inni działacze emigracyjni, pozostając na obczyźnie, przygotowywali strategię powstania narodowego. Uczestniczył on w przygotowaniu insurekcji i po jej wybuchu w 1794 r. objął przywództwo jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Jako wódz powstania ogłosił powszechną mobilizację i zaciąg do powstańczej armii. Uczestniczył w wielu bitwach, wśród których najbardziej znana jest bitwa pod Racławicami. W bitwie pod Maciejowicami 10 października 1794 r. Kościuszko został ranny i dostał się do niewoli carskiej. Wkrótce po tym insurekcja upadła.

    Po uwolnieniu przez cara Pawła I Romanowa Kościuszko przebywał w Stanach Zjednoczonych, a następnie w Paryżu. Ostatnie lata życia spędził w Solurze w Szwajcarii, gdzie zmarł 15 października 1817 r. Jego szczątki zostały sprowadzone do Polski i złożone w krypcie św. Leonarda Katedry Wawelskiej. Serce bohatera umieszczono w urnie na Zamku Królewskim w Warszawie.

    Od momentu śmierci Tadeusza Kościuszki Polacy odnosili się z coraz większym szacunkiem do tej postaci. Jest on jednym z najważniejszych bohaterów narodowych Polski oraz Stanów Zjednoczonych. Dla uczczenia jego pamięci w Krakowie wzniesiono kopiec jego imienia, pomniki Kościuszki można znaleźć w wielu amerykańskich miastach, na polu bitwy pod Saratogą oraz przed uczelnią wojskową w West Point. Znajdujący się w Filadelfii dom, w którym mieszkał bohater, mieści poświęcone mu muzeum. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia