8. kadencja, 11. posiedzenie, 3. dzień (11-02-2016)

17. punkt porządku dziennego:

Raport Rady Ministrów o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 r. wraz z Raportem o pomocy de minimis w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 roku (druk nr 180) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki i Rozwoju (druk 208).

Poseł Mirosława Nykiel:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Gospodarki i Rozwoju mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym dokumencie: raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 r. wraz z raportem o pomocy de minimis w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 r., zawartym w druku nr 180.

    Omawiany raport wpłynął do Sejmu 31 grudnia 2015 r. i Sejm skierował go do prac do Komisji Gospodarki i Rozwoju, która na posiedzeniu w dniu 27 stycznia rozpatrzyła przedstawiony dokument i wnosi, aby Wysoki Sejm przedstawiony raport raczył przyjąć.

    Wysoki Sejmie! Na podstawie art. 31 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy publicznej prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem monitorującym pomoc publiczną w Polsce, z wyłączeniem pomocy publicznej w rolnictwie i transporcie. Prezes UOKiK-u na podstawie zgromadzonych sprawozdań i informacji przesłanych przez podmioty udzielające pomocy opracowuje w porozumieniu z ministrem właściwym ds. finansów publicznych i przedstawia Radzie Ministrów sprawozdanie zawierające wynik monitorowania pomocy publicznej w danym roku. Raport, który omawiamy, jest wypełnieniem tegoż obowiązku i zawiera wyniki tegoż monitorowania za rok 2014, a w szczególności przedstawia dane dotyczące wartości, form i przeznaczenia pomocy publicznej, a także skutków udzielanej pomocy w sferze konkurencji, z wyjątkiem rolnictwa - za to odpowiada minister rolnictwa.

    Zgodnie z przepisami raport nie zawiera pomocy de minimis, gdyż ta pomoc nie wpływa na konkurencyjność państw unijnych, a informacja o tej pomocy została przygotowana przez prezesa UOKiK-u i znajduje się w raporcie o pomocy de minimis za rok 2014. Z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności udzielanego wsparcia ze środków unijnych i ich zgodności z przepisami o pomocy publicznej do całkowitej wartości udzielanej pomocy publicznej wliczono środki unijne finansujące programy pomocowe lub udzielane jako pomoc indywidualna.

    Wysoka Izbo! Rolą prezesa UOKiK-u jest monitorowanie i aktywne uczestnictwo w procesach legislacyjnych w odniesieniu do aktów prawnych dotyczących pomocy publicznej, wydawanie opinii o zgodności udzielanej pomocy z przepisami unijnymi, zgłaszanie Komisji Europejskiej projektów i programów pomocowych i uzyskiwanie jej akceptacji, gromadzenie i przetwarzanie danych na temat pomocy publicznej, opracowywanie raportów i informowanie o tym Komisji Europejskiej i Rady Ministrów oraz zgłaszanie organom udzielającym pomocy nieprawidłowości w wykorzystywaniu i udzielaniu pomocy publicznej.

    Podsumowując, prezes UOKiK-u nie posiada kompetencji projektowania, inicjowania instrumentów polityki gospodarczej wspierających określone grupy przedsiębiorców - to tylko monitorowanie i przedstawianie danych, tak jak wcześniej już powiedziałam. Prezes UOKiK-u monitoruje te działania, gromadzi, przetwarza i analizuje dla potrzeb organów instytucji wdrażających pomoc publiczną, pomaga podejmować decyzje o kontynuacji udzielanej pomocy bądź jej zaniechaniu.

    Przedstawiony raport grupuje pomoc publiczną wedle następujących grup: pomoc horyzontalna, sektorowa, regionalna i udzielana z innego tytułu. W 2014 r. 686 podmiotów udzieliło pomocy 46 tys. beneficjentów w 287 tys. przypadków, a wartość przypadająca na jednego beneficjenta wynosiła 549 tys. zł. Ogólnie wartość pomocy publicznej w roku 2014 wynosiła 25 262,8 mln zł, tj. 1,46% produktu krajowego brutto. Należy podkreślić, że w latach 2011-2014 ogólna wartość pomocy wykazuje tendencję rosnącą.

    W porównaniu z rokiem poprzednim pomoc wzrosła o 15% i była najwyższa z uwagi na rozpoczęcie udzielania pomocy przez Ministerstwo Środowiska spółkom energetycznym w formie przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych oraz znaczny wzrost pomocy w transporcie spółkom komunikacji miejskiej.

    Omawiany raport wskazuje, że wg rodzajów największej pomocy horyzontalnej udzielono w 2014 r. - 8574,6 mln zł, tj. 40% ogólnej pomocy - na trzy cele: na ochronę środowiska, na zatrudnienie i restrukturyzację. Udział pomocy horyzontalnej do 2013 r. wzrósł o 17% i wynosił 45%. Odnotować należy spadek pomocy horyzontalnej na szkolenia o 314,5 mln zł. Wartość pomocy regionalnej udzielonej w 2014 r. wynosiła 8190,9 mln zł, tj. 40% ogólnej wartości udzielanej pomocy, i spadła o ponad 10% w porównaniu z rokiem 2013. Natomiast pomoc sektorowa w 2014 r. wynosiła 1429 mln zł i spadła o 50% w porównaniu z rokiem poprzednim. Związane to było z faktem, że nie zaliczono do niej pomocy udzielanej podmiotom działającym w sektorze wytwarzania energii, bo ta pomoc jest zaliczona do pomocy horyzontalnej.

    Należy zauważyć, że w poszczególnych rodzajach pomocy publicznej na przestrzeni ostatnich lat dominuje pomoc regionalna, z wyjątkiem roku 2014. Wysoka wartość pomocy regionalnej związana jest z utrzymywaniem się, z możliwością korzystania ze zwolnień z podatku dochodowego przez przedsiębiorstwa prowadzące działania gospodarcze na terenie specjalnych stref ekonomicznych. W 2014 r. wynosiła 2861 mln zł. Największymi dysponentami pomocy publicznej w 2014 r. byli: Ministerstwo Środowiska, prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, organy podatkowe, PARP oraz marszałkowie wojewódzcy. Łącznie wartość udzielanej pomocy przez te organy wynosiła 14 mld zł, czyli 70% ogólnej wartości pomocy.

    Wysoka Izbo! Liderami pomocy publicznej spośród województw były trzy województwa: mazowieckie, łódzkie i śląskie. Wysoka pomoc wynikała z faktu usytuowania siedzib firm w dużych miastach, co nie wyklucza, że ta możliwość prowadzenia działalności, wspierania jej pomocą publiczną występowała także w innych województwach.

    Wysoka Izbo! Pomijając wiele cyfr i faktów związanych z pomocą publiczną, które zawarte są w omówionym raporcie, pragnę podkreślić, że nie uwzględniają one pomocy de minimis, która kierowana jest głównie do małych i średnich przedsiębiorstw. Prezes UOKiK dla całkowitego zobrazowania poziomu wsparcia ze środków państwowych, publicznych przedstawił dodatkową pomoc de minimis w przedstawionym dokumencie. I tak wedle wielkości przedsiębiorstw z uwzględnieniem pomocy de minimis duże przedsiębiorstwa otrzymały ponad 12 mld, średnie - ponad 3 mld, małe - 3400 mln, mikroprzedsiębiorstwa - 6961 mln, w tym pomoc de minimis wynosiła ok. 6961 mln, czyli ponad 26%, a pomoc publiczna - 19 354 mln.

    Wysoka Izbo! Przechodząc do konkluzji, pragnę podkreślić, że po przedstawieniu raportu, analizie skutków płynących z tej pomocy na konkurencyjność, po przeprowadzonej dyskusji na posiedzeniu Komisji Gospodarki i Rozwoju w jej imieniu rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie przedstawionego dokumentu. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia