8. kadencja, 11. posiedzenie, 3. dzień (11-02-2016)
17. punkt porządku dziennego:
Raport Rady Ministrów o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 r. wraz z Raportem o pomocy de minimis w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2014 roku (druk nr 180) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki i Rozwoju (druk 208).
Poseł Ewa Malik:
Pani Marszałek! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić opinię o rządowym raporcie o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w roku 2014 wraz z raportem o pomocy de minimis w Polsce udzielonej przedsiębiorcom również w 2014 r.
Szanowni Państwo! Co roku rząd ma obowiązek przedstawić raport z wykonania środków pomocy publicznej i pomocy de minimis. Aktualnie mamy nieco opóźniony ten raport, ale stało się tak z uwagi na wybory odbywające się w międzyczasie, na jesieni. Jednakże rząd przesłał do Komisji Gospodarki i Rozwoju właśnie ten dokument, do którego w tej chwili mam przyjemność pokrótce się odnieść, do zawartych w nim ustaleń. Chcę powiedzieć, że po akceptacji Rada Ministrów przesłała niezwłocznie do naszej komisji tenże raport. Z prezentacji tego raportu przez przedstawicielkę UOKiK wynikają następujące wnioski i ustalenia.
Otóż na całą pomoc państwa udzieloną w Polsce składa się pomoc publiczna oraz pomoc de minimis. Jeżeli chodzi o pomoc de minimis, to są to stosunkowo niewielkie kwoty, jednakże pomoc ta nie powinna przekraczać równowartości 200 tys. euro naliczanej na jednego przedsiębiorcę w ciągu 3 lat. Żeby też całościowo spojrzeć na pomoc udzieloną przedsiębiorcom przez państwo, przedstawicielka UOKiK czy też sam urząd od kilku lat opracowują raport na temat pomocy publicznej łącznie z raportem o pomocy de minimis. Obydwa raporty są sporządzane w oparciu o uporządkowane i posegregowane dane pochodzące ze sprawozdań podmiotów, które udzielają pomocy.
W roku 2014 ok. 700 podmiotów udzieliło pomocy publicznej, a pomoc ta trafiła do ok. 45 tys. przedsiębiorców. Jeżeli chodzi o pomoc de minimis, to udzieliło jej ok. 4 tys. podmiotów i trafiła ona do 287 tys. przedsiębiorców. Łącznie dało to nam kwotę 745 tys. przypadków wsparcia ze strony państwa.
Jeśli chodzi o tę właśnie małą pomoc, de minimis, to w 2014 r. udzielono jej w wysokości 6,8 mld zł. Pomoc ta stanowiła ok. 0,4% polskiego PKB. Najwięcej z tej pomocy, niemalże 25% całości, udzielono na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeżeli chodzi o pomoc publiczną tę większą, to ona w 2014 r. wyniosła ok. 25,3 mld zł, co stanowi 1,46% naszego PKB.
Wzrost pomocy o 15% jest efektem zaistnienia dwóch okoliczności. Po pierwsze, w roku 2014 minister środowiska rozpoczął udzielanie spółkom energetycznym pomocy publicznej w formie bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. Była to w sumie bardzo znacząca pomoc, bo zamknęła się ona w kwocie 3,9 mld zł. Druga okoliczność z tym związana to znaczna kwota pomocy, jaka została udzielona w sektorze transportu spółkom komunikacji miejskiej. W tym przypadku pomoc była rekompensatą za realizację usług publicznych.
Proszę państwa, w roku 2014 wartość pomocy po wyłączeniu pomocy w transporcie wynosiła czy też wyniosła 19,4 mld zł. Najczęściej stosowaną formą pomocy są dotacje, stanowią one 80% wartości pomocy ogółem.
Rozróżniamy trzy rodzaje pomocy: pomoc horyzontalną, pomoc regionalną i pomoc sektorową. Najwięcej udzielono pomocy horyzontalnej, czyli takiej, która jest skierowana na cele niezwiązane ani z konkretnym sektorem i jego potrzebami, ani też z konkretnym regionem. Tego rodzaju pomoc zamknęła się w kwocie 8,6 mld zł, co stanowiło 44% pomocy ogółem. Największe pozycje w ramach pomocy horyzontalnej przypadły na pomoc w ramach programu uprawnień do bezpłatnej emisji gazów cieplarnianych, o czym już wspominałam. Kwota tej pomocy, 3,9 mld zł, została zakwalifikowana jako pomoc na ochronę środowiska. Kolejna wysoka pozycja w tym rankingu podmiotów, które najwięcej uzyskały, to jest pomoc w wysokości 3,1 mld zł z przeznaczeniem na zatrudnienie.
Na pomoc regionalną przeznaczono 8,2 mld zł, co stanowiło 42% pomocy ogółem - pomoc regionalna to 8,2 mld zł i 42% pomocy ogółem. W 2014 r. wyniosła... Jeśli chodzi o pomoc, która jest dedykowana niektórym branżom, a takie rzeczywiście tu będę wymieniać, branże, które zostały objęte znacząco tą pomocą, to w 2014 r. wyniosła ona 1,4 mld zł. Najwięcej tej pomocy sektorowej trafiło do sektora energetyki.
Jeśli chodzi o podmioty, które udzielały pomocy, to tutaj największej pomocy udzielił minister środowiska w formie bezpłatnych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, a na drugim miejscu znalazł się prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Natomiast na trzecim miejscu plasują się organy podatkowe z kwotą pomocy w wysokości 2,9 mld zł. Ta pomoc miała przede wszystkim kształt ulg podatkowych dla przedsiębiorców działających w specjalnych strefach ekonomicznych. Także bardzo dużej pomocy udzielił pan prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. W tym wypadku była to kwota 2,6 mld zł. Warto także, myślę, jeszcze wspomnieć o pomocy, której udzielają marszałkowie województw, bo jest to też znacząca kwota w tym wykazie. W roku 2014 marszałkowie województw przeznaczyli na pomoc publiczną 1,6 mld zł.
Proszę państwa, jeszcze może parę słów o beneficjentach tej pomocy. Są to duże przedsiębiorstwa, które otrzymały łącznie 62% ogólnej wartości pomocy publicznej, a reszta, tzn. małe i średnie firmy, w tym wypadku to pomoc stanowiąca ok. 38%. Tak że myślę, że należy tu zaznaczyć, że mali i średni przedsiębiorcy korzystają z pomocy publicznej w mniejszym zakresie, natomiast w dużo większym zakresie sięgają do pomocy de minimis. Dlatego jeżeli spojrzeć na alokację środków pomocy publicznej pomiędzy grupami przedsiębiorców, to łatwo można stwierdzić, że ona się zmienia, że jeżeli doliczymy tę pomoc de minimis, którą otrzymują mali i średni przedsiębiorcy, wówczas te proporcje się zmieniają na korzyść małych i średnich przedsiębiorstw. I tak można powiedzieć, że w tym wypadku duzi przedsiębiorcy otrzymują wówczas 47% wsparcia państwa, natomiast mali i średni już 53%.
Chcę też odnieść się do podziałów na sektory. Z punktu widzenia rodzajów działalności, którą prowadzą beneficjenci pomocy publicznej (Dzwonek), największą pomoc otrzymało wytwarzanie i zaopatrzenie w energię elektryczną...
Już kończę, pani marszałek, jeszcze chwilkę.
...gaz, para wodna, gorąca woda i powietrze do układów klimatyzowanych. To są właśnie ci beneficjenci, którzy...
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
Pani poseł, proszę kończyć.
Poseł Ewa Malik:
...zajmują się wytwarzaniem tychże.
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
10 minut to wystarczająco dużo czasu, żeby się zmieścić z wystąpieniem w imieniu klubu.
Poseł Ewa Malik:
Pani marszałek, kończąc już, powiem, że zarówno rząd, jak i przedstawiciele klubu parlamentarnego, którzy są członkami Komisji Gospodarki i Rozwoju, w tym wypadku, jeśli chodzi o ten raport, nie dopatrzyli się ani dużych odstępstw od reguł obowiązujących przy udzielaniu pomocy publicznej we wcześniejszych latach czy też w porównaniu z wcześniejszymi latami, ani też nie zauważyli nieprawidłowości dotyczących wyboru beneficjentów.
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
Pani poseł, proszę kończyć.
Poseł Ewa Malik:
A w związku z tym w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie raportów o pomocy publicznej i pomocy de minimis w roku 2014, zawartych w drukach nr 180 i 208. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia