8. kadencja, 12. posiedzenie, 2. dzień (25-02-2016)

14. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o uchwale Senatu w sprawie ustawy budżetowej na rok 2016 (druki nr 251 i 257).

Poseł Rafał Wójcikowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Ministrowie! Pani Premier! Proszę państwa, stanowisko ruchu Kukiza ponownie w kwestii budżetu, w kwestii związanej też z poprawkami, które wpłynęły z Senatu. Te poprawki tak naprawdę w większości mają charakter nieistotny i kosmetyczny, bo to są promile, nawet jeśli nie mniejsze części, jeżeli chodzi o budżet. Żadnych znaczących zmian w budżecie nie było i te poprawki nie zmieniły charakteru tego budżetu, a skoro nie zmieniły charakteru tego budżetu, to nie mogą zmienić naszego stanowiska wobec tego budżetu. Ponownie chcę zwrócić uwagę, że to jest budżet, w którym wydatki wzrastają w tempie 3-krotnie większym niż PKB, czyli nożyce pomiędzy wydatkami a PKB zwiększają się, co w długim okresie jest niekorzystne i prognozuje wynikające z tego możliwe problemy z obsługą długu publicznego, ze zwiększającym się deficytem. Jeżeli chce się zwiększać wydatki w jakichś konkretnych dziedzinach, takich jak polityka prorodzinna, należy szukać ograniczeń wydatków w innych dziedzinach, a nie podnosić podatki i dochody w tempie 3-krotnie szybszym niż tempo wzrostu PKB. To jest naszym zdaniem niedopuszczalne. Rozumiemy, że częściowo jest to spuścizna po poprzednim rządzie, ale mimo wszystko należy znać proporcją, mocium panie. To tempo wzrostu wydatków jednak nie powinno być aż 3-krotnie wyższe od zakładanego przez projektodawcę budżetu tempa wzrostu PKB.

    Na co chciałem jeszcze zwrócić uwagę w drugiej kolejności? Mianowicie wczoraj w prasie mogliśmy się zapoznać z doniesieniami o uaktualnionej prognozie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych związanej z Funduszem Ubezpieczeń Społecznych i jego prognozą finansową na najbliższe 5 lat. ZUS, jeżeli wierzyć oczywiście tym doniesieniom prasowym, przedstawił bardzo niepokojące prognozy. Według tych doniesień prasowych okazuje się, że wszystkie dotychczasowe ZUS-owskie prognozy sprawdzają się jako czarne scenariusze, czyli pogłębia się zapaść i kryzys Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Najnowsza prognoza pokazuje, że w wersji optymistycznej będziemy do tego funduszu dokładać 50 mld, ale w wersji pesymistycznej, która jest, niestety, najbardziej prawdopodobna, może się skończyć tak, że za 5 lat ta dotacja może sięgać nawet 80-90 mld. Nie ma takiego budżetu, który to wytrzyma w przyszłości. I to jest naszym zdaniem najbardziej poważny problem, którym powinna się zająć w najbliższym czasie Wysoka Izba. Proszę panów posłów o zapoznanie się z tą prognozą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zwrócenie uwagi na to, że jeśli te tendencje będą takie, jak tam opisano, to będziemy mieli bardzo poważny problem z utrzymaniem płynności państwa i z tym, żeby po prostu państwo nie zbankrutowało. Nie chcę, żeby za 5 lat było tak, że większość jakichkolwiek dochodów, które się pojawią, będzie ładowana w ten wór bez dna zwany Funduszem Ubezpieczeń Społecznych, a to nam grozi.

    Jeżeli chodzi o tegoroczny budżet, nie ma cięć w administracji. Biurokracja ma się dobrze, podatek VAT i związane z nim karuzele mają się dobrze. Czekamy na ten centralny rejestr podatników, który ma pozwolić zwalczać patologię w VAT, ale go nie ma. Jest za to program 500+, który jest szumnie nazwany projektem pronatalistycznym, projektem prodemograficznym, a tak naprawdę jest projektem częściowo prorodzinnym i zdecydowanie prosocjalnym, na który w tej formie nas chyba jednak nie stać. Mówi się o 1 bln zł w odniesieniu do narodowego programu rozwoju, tylko nie mówi się, skąd wziąć ten 1 bln. Generalnie z kieszeni obywateli, przedsiębiorców i oszczędności obywateli. Tylko w jaki sposób? Bo obywatele nie chcą inwestować, chociaż mają środki. Dlaczego? Bo ryzyko niepowodzenia tych inwestycji jest wysokie, a oceniane jest przez nich widocznie jako tak wysokie, że nie chcą go podejmować. Czy tempo wzrostu wydatków 3-krotnie przewyższające tempo wzrostu PKB obniża czy podnosi ryzyko inwestowania w takiej gospodarce? Proszę sobie odpowiedzieć na to pytanie, odpowiedź jest retoryczna. Wiadomo, że podnosi. W takim razie jak premier Morawiecki przekona, żeby inwestować pieniądze w gospodarkę przy takim wzrastającym ryzyku? To jest pytanie, które powinien sobie rząd postawić. Nie ma stymulacji do czynienia oszczędności. Bez długoterminowego wzrostu oszczędności nie będzie wzrostu gospodarczego, bo nie będzie z czego sfinansować programów, ale nie ma żadnego programu stymulacji do czynienia oszczędności, wręcz przeciwnie - utrzymany jest podatek Belki, oszczędności są opodatkowane 19-procentowym podatkiem od zysków, więc przy tak niskich stopach procentowych, jakie są obecnie, nikomu nie opłaca się oszczędzać. To czym będziemy finansować te wielkie projekty inwestycyjne? Samymi środkami unijnymi i kredytami? Znowu wzrośnie ryzyko. No, ale cóż.

    Kwota wolna od podatku, sztandarowy projekt - w lesie. Okazuje się, że nie ma na to pieniędzy i nie będzie w najbliższym czasie. Już się w tej chwili mówi, że nie 8 tys., tylko 5. Jaki jest ten Trybunał Konstytucyjny, taki jest, ale jednak orzekł, że jest to wybitnie niesprawiedliwe. A skoro jest to wybitnie niesprawiedliwe, to powinniśmy się tym w pierwszej kolejności zająć, żeby likwidować tę wybitną niesprawiedliwość, zwłaszcza w zakresie płacenia przez obywateli podatków. Obywatele płacą wybitnie niesprawiedliwy podatek dochodowy od osób fizycznych. Powinniśmy to naprawić. Nie zrobiliśmy nic w tym temacie. Dalej jest on wybitnie niesprawiedliwy, niezgodny z konstytucją, ale nie będziemy tego tematu podejmować.

    Nie robimy nic w zakresie zmiany Prawa budowlanego. Przez nieudolne Prawo budowlane wiele firm zbankrutowało. Przychodzi drugi okres unijny, jeżeli chodzi o wykorzystanie środków. Co prawda, poprawiliśmy prawo związane z podwykonawcami, ale kodeks budowlany jest w lesie, nie ma go. A to jest podstawa według nas.

    No i ostatni element, który nas niepokoi, z zapowiedzi rządowych to jest opłata audiowizualna przeniesiona do rachunku za prąd, dodana do ceny prądu. Chcielibyśmy, aby nie ukrywać znowu kolejnych pseudopodatków nakładanych na obywateli, którzy już mają dosyć tych wszystkich podatków. Już nie wspomnę o podatku handlowym, tak ? propos nieudolności. Kwestia podatku handlowego nie jest rozwiązana, nie ma tu koncepcji rządu. Rządowa koncepcja jest tak naprawdę niewyartykułowana wyraźnie, ciągle się zmienia. A mamy zapisane wpływy z tego podatku w budżecie. Ciekawe, jak je uzyskamy. Rozumiem, że NBP pokryje ewentualne niedobory. Chodzi o ten wyższy zysk NBP. A opłata audiowizualna? Myśmy proponowali, aby wprowadzić podatek od reklamy radiowo-telewizyjnej - to też będzie mógł być podatek na wzór akcyzy czy opłaty paliwowej - i dzięki temu podatkowi to sfinansować, a nie ciągle z kieszeni obywateli wyciągać kolejne pieniądze. Zwłaszcza że obywatele, jeżelibyśmy ich o to zapytali, to powiedzieliby, że absolutnie nie chcą uiszczać opłaty audiowizualnej czy też, jak to tak będzie nazwane, abonamentu radio-telewizyjnego, wszystko jedno.

    Pani premier Szydło, kiedy przyjmowaliśmy w tej Izbie podatek bankowy, apelowała w mediach i mówiła: Sprawdzamy wiarygodność opozycji. Jeżeli opozycja jest za obywatelami, jeżeli opozycja jest biało-czerwona, to powinna poprzeć podatek bankowy i pokazać, że jest odpowiedzialna. No i część opozycji, my, w naszym rozumieniu poparła podatek bankowy. Pokazaliśmy pani premier, że jest odpowiedzialna. Ale kiedy myśmy powiedzieli: Sprawdzam, i dodali: pani premier, trzeba dbać nie tylko o obecnych obywateli, ale o tych, którzy się nie urodzili, i o tych, którzy są mali, też trzeba dbać i trzeba nie prowadzić takiej polityki, że oni będą mieli do spłacenia tak astronomiczne sumy, jak już zostaną dorosłymi obywatelami Rzeczypospolitej, że w te pędy spakują się i wyjadą i nie będą nawet próbowali tego spłacać. Prosimy o jakąś przynajmniej namiastkę odpowiedzialności za przyszłych obywateli. Czyli zaproponowaliśmy: Zapiszmy w ustawie o finansach publicznych regułę o zmniejszającym się deficycie, zapiszmy, tak jak Niemcy czy Wielka Brytania, możliwość tworzenia w przyszłości zrównoważonego budżetu, i nie ma żadnego odzewu. To znaczy, że my zdaliśmy egzamin z odpowiedzialności. A czy zdał go PiS? Nie wiem. To PiS sobie niech sam odpowie, czy zdał egzamin z odpowiedzialności. I przyszli obywatele na pewno o to zapytają. Naszym zdaniem koncepcja ujemnego podatku dochodowego byłaby słuszniejsza niż koncepcje, które zaproponował PiS, ale niestety nie została przyjęta.

    Jeżeli chodzi o budżet w tej postaci, to Klub Poselski Kukiz’15 nie będzie w stanie głosować za jego przyjęciem, aczkolwiek nie będzie w tej sprawie dyscypliny partyjnej, ponieważ bardziej cenimy sobie wolność poglądów niż narzucanie takiej (Dzwonek) dyscypliny. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia