8. kadencja, 12. posiedzenie, 3. dzień (26-02-2016)
17. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez Radę Ministrów dokument: Sprawozdanie o pomocy publicznej udzielanej w sektorze rolnictwa lub rybołówstwa w Rzeczypospolitej Polskiej w 2014 roku (druk nr 168) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (druk nr 227).
Poseł Kazimierz Plocke:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Platforma Obywatelska poprze rządowy dokument o pomocy publicznej udzielanej w roku 2014 w sektorze rolnictwa i rybołówstwa na terenie Polski.
Pomoc publiczna w rolnictwie i rybołówstwie była udzielana w formie pomocy de minimis, dla przypomnienia - częściowe spłaty kapitału, kredytu bankowego, dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych, ulgi i zwolnienia podatkowe czy też dotacje.
W roku 2014 pomoc publiczna była udzielana w ramach kategorii A, która dotyczyła dotacji, refundacji, opłat publicznych, zwolnień podatkowych, umorzeń podatkowych czy odsetek. Pomocy publicznej udzielono także w ramach kategorii C, która dotyczyła dopłat do kredytów preferencyjnych, odroczeń czy rozłożenia terminu zapłaty podatku bądź innych opłat.
W ramach kategorii A wielkość pomocy publicznej w roku 2014 wyniosła 1 806 362 tys. zł i została udzielona przez pięć podmiotów. Pierwszy dotyczy ministra rolnictwa i rozwoju wsi, który kierował środki na realizację następujących programów: po pierwsze, postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej, na prowadzenie ksiąg hodowlanych - kwota 100 mln zł, po drugie, ochrona roślin - 400 tys. zł, były to środki skierowane na wypłatę odszkodowań z tytułu chorób, które występowały w uprawach rolnych, po trzecie, zwalczanie chorób zakaźnych - prawie 206 mln zł, zadania realizowane przez Inspekcję Weterynaryjną, wreszcie dopłaty do składek na ubezpieczenie upraw rolnych i zwierząt gospodarskich - ponad 160 mln zł.
Drugim podmiotem, który udzielał pomocy publicznej, był prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, który udzielił pomocy na poziomie 0,4 mln zł. Były to środki dla rolników, którzy ponieśli straty w uprawach rolnych, dotyczyło to przede wszystkim dzierżawców gruntów rolnych Skarbu Państwa.
Trzecim podmiotem był prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który udzielił pomocy na poziomie 545 mln zł z podziałem na realizację następujących programów: po pierwsze, pomoc w spłacie kredytów inwestycyjnych w przetwórstwie rolno-spożywczym dla rolnictwa na kwotę 35 mln zł, na utworzenie linii kredytowej na nowe technologie w produkcji rolnej - ponad 46 mln zł, kredyt na zakup gruntów rolnych - kwota 39 mln zł, dotacja dla firm zajmujących się zbieraniem padłych zwierząt - kwota 95 mln zł, na uruchomienie linii kredytowej na utworzenie i urządzenie gospodarstw rolnych przez młodych rolników - 152 mln zł, zalesianie gruntów rolnych - 46 mln zł i odtwarzanie potencjału produkcyjnego w lasach objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - kwota prawie 18 mln zł, była wreszcie udzielana pomoc w formie dopłat do kredytów preferencyjnych na zakup ziemi przez rolników, była to decyzja Rady Ministrów państw Unii Europejskiej z 20 listopada 2009 r. Przypomnę, że to był 3-letni okres, który został bardzo dobrze oceniony przez rolników, i mnóstwo ziemi zostało zakupione przez zainteresowanych rolników.
Kolejnym podmiotem, który udzielał pomocy publicznej, był prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników. Była to pomoc na poziomie 0,5 mln zł - pomoc w składkach na ubezpieczenie dla tych rolników, którzy ucierpieli w wyniku klęsk żywiołowych występujących w gospodarstwie rolnym. Kolejnym podmiotem były również jednostki samorządu terytorialnego, które realizowały program związany ze zwrotem akcyzy na paliwo rolnicze wykorzystywane do produkcji rolnej - kwota ponad 793 mln zł.
Jeżeli chodzi o pomoc publiczną udzieloną w ramach kategorii C, była to kwota 8,7 mln zł. Pomoc była udzielana przez prezesów Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - ulgi w składkach dla rolników, którzy ponieśli straty w uprawach rolnych bądź działach specjalnych. Również jednostki samorządu terytorialnego, przede wszystkim gminy udzielały ulg i zwolnień w przypadku realizowania inwestycji w gospodarstwach rolnych. Ten mechanizm także został zastosowany.
Ważnym instrumentem, który był stosowany w 2014 r., była pomoc de minimis. W roku 2014 była to pomoc na poziomie 79 mln euro, natomiast warto pamiętać, że skumulowana 3-letnia pomoc dla Polski to ponad 225 mln euro. My oczywiście także korzystaliśmy z tej pomocy, i przypomnę, że ta pomoc nie może przekraczać 15 tys. euro na jeden podmiot czy na jedno gospodarstwo, i minister wspomniał w swoim wystąpieniu, że z tej pomocy korzystali również nasi rolnicy. Przypomnę tylko, że ponad 75 tys. gospodarstw korzystało z tejże pomocy de minimis na zakup materiału siewnego. Ponad 19 tys. gospodarstw skorzystało z pomocy w odszkodowaniu z tytułu niskiego plonowania wiśni i czarnej porzeczki. Prawie 42 tys. gospodarstw korzystało z tejże pomocy w wyniku embarga rosyjskiego, jeżeli chodzi o eksport cebuli, kapusty i jabłek. Oczywiście w roku 2014 wypłacono środki finansowe dla 440 gospodarstw - dotyczyło to przede wszystkim województwa podlaskiego - dla rolników, którzy ponieśli straty w uprawach rolnych spowodowane przez dziki.
Chcę też zwrócić uwagę, że w roku 2014 było bardzo niskie zainteresowanie, jeśli chodzi o kwestie dotyczące poręczeń i gwarancji, które to możliwości ma w swoich kompetencjach prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przypomnę, że to jest zadanie do wykonania. Warto z tego korzystać, ale na dzisiaj rzeczywiście tego zainteresowania nie ma. W roku 2014 gwarancji i poręczeń dotyczył jeden wniosek, który był w dodatku niepełny i został odrzucony. Natomiast od początku istnienia agencji z tej pomocy skorzystało ponad 200 podmiotów. To też jest niewiele, jest to zadanie do wykonania.
Natomiast pomoc de minimis w rybołówstwie też już została zasygnalizowana. Przypomnę, że ta wartość skumulowana to ponad 40 mln euro; na jeden podmiot może to być kwota 30 tys. euro. W roku 2014 z tej pomocy skorzystało ok. 30 podmiotów na kwotę 665 tys. euro. To była przede wszystkim pomoc skierowana do tych podmiotów, które zostały objęte rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 804/2007. Rzeczywiście pomoc de minimis jest ważnym instrumentem, jak powiedziałem, natomiast żeby te projekty, które są przygotowane przez resort, były uruchomione, to oczywiście musi być zabezpieczenie także w budżecie państwa.
A zatem, podsumowując, panie marszałku, Wysoka Izbo, chcę stwierdzić, że w roku 2014 pomoc publiczna skierowana do sektora rolnego i rybackiego gwarantowała swobodne realizowanie zadań, do których realizacji był zobowiązany minister rolnictwa i rozwoju wsi, a także podległe mu służby. Dlatego jeszcze raz wnoszę w imieniu Platformy Obywatelskiej o przyjęcie tego dokumentu i popieramy go. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia