8. kadencja, 13. posiedzenie, 1. dzień (09-03-2016)
9. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o utworzeniu Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych, sporządzonej w Pekinie dnia 29 czerwca 2015 r. (druki nr 246 i 269).
Poseł Łukasz Schreiber:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy. Zacznę od tego, że idea powstania Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych łączy się z rozwojem chińskiej inicjatywy rewitalizacji tras handlowych na linii Chiny - Europa ˝Jeden pas i jeden szlak˝. Ten nowy jedwabny szlak to jednoznaczne odwołanie do okresu świetności Chin. To historyczno-kulturalne odwołanie, które musi wskazywać na to, że Chiny zamierzają do tego okresu nawiązać. Polska wtedy była na peryferiach świata antycznego. Dzisiaj możemy odegrać w tym kluczową czy jedną ze strategicznych ról. Tak naprawdę powstanie tego pomysłu, cała idea, opiera się na daniu impulsu do inwestycji infrastrukturalnych w Azji i na Pacyfiku. Azjatycki Bank Rozwoju szacuje, że do 2020 r. aż 8 bln dolarów zostanie zainwestowanych w infrastrukturę w Azji. Tak naprawdę jedne z kluczowych rzeczy dla nas to kolej towarowa i trzy magistrale, które mają połączyć Eurazję. Mówimy więc o wielkim projekcie cywilizacyjnym. Ale ten projekt już dzisiaj trwa. Pomiędzy 2011 r. a 2014 r. już trzy miasta chińskie, Chengdu, Chongqing i Suzhou, rozpoczęły pracę nad połączeniem i stałymi liniami kolejowymi do Europy. Jest to także kluczowe z punktu widzenia Europy Środkowo-Wschodniej.
Dla Polski są tak naprawdę trzy podstawowe cele, trzy podstawowe wymiary powstania banku. Pierwszy niesie ze sobą skutki ekonomiczne, drugi - polityczne, trzeci wreszcie - społeczno-gospodarcze. O skutkach ekonomicznych można powiedzieć krótko: Polska subskrybuje kapitał w wysokości 830 mln dolarów, realna wpłata to 166 400 tys. dolarów, czyli 20%, płatna w pięciu równych ratach, reszta stanowi zabezpieczenie. Odpowiedzialność krajów członkowskich opiera się na wysokości ich udziałów.
Drugi czynnik to czynnik, który niesie skutki polityczne. W projekcie wśród państw założycielskich jest 57 krajów. Znajdują się tam wszystkie duże kraje Unii Europejskiej: zarówno Niemcy, Francja, Hiszpania, Włochy, jak i Wielka Brytania. Do państw założycielskich przystąpiła także Rosja. Pozycja Polski jako lidera w Europie Środkowo-Wschodniej w relacjach ze stroną chińską została podtrzymana. Jesteśmy jedynym krajem Europy Środkowo-Wschodniej, który jest wśród państw członkowskich założycieli. Wątpliwości, o których trzeba powiedzieć, dotyczą stanowiska Stanów Zjednoczonych, które jest negatywne. Tak naprawdę początków tego należałoby szukać w zachwianiu systemu z Bretton Woods i upadku Lehman Brothers, w kryzysie w Stanach Zjednoczonych na przełomie lat 2008 i 2009. Niewątpliwie inicjatywa Chin jest poczytywana jako ofensywa, jest poczytywana jako stawienie wyzwania Bankowi Światowemu i Azjatyckiemu Bankowi Rozwoju, ale Zachód został zaproszony, a sojusznicy Ameryki, w tym Australia, Korea Południowa, Izrael czy Wielka Brytania, także przystąpili do AIIB.
No i wreszcie najważniejsza sprawa z punktu widzenia Polski - skutki społeczno-gospodarcze. Mamy na dzień dzisiejszy rekordowy deficyt handlowy z Chinami. Do 2020 r. sprzedaż towarów z Polski do Chin ma według prognoz rosnąć średnio o 11%. To przystąpienie do Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych może niewątpliwie tylko ten proces przyspieszyć. Samo przystąpienie Polski do AIIB znalazło się także w planie wicepremiera Morawieckiego i zostało podkreślone w ˝Kapitale dla rozwoju˝. Dla Polski to wielkie szanse, zarówno szanse infrastrukturalne, jak i szanse na zwiększenie eksportu, na ekspansję polskich firm, na to, byśmy się stali pomostem między Wschodem a Zachodem, a więc na zwiększenie roli w tranzycie, na znalezienie swojej niszy, wreszcie na zwiększenie roli politycznej. Korytarze będą biegły dwa (Dzwonek), jeden zachodni, przez Kazachstan, Rosję i Białoruś, drugi północny, z pominięciem Kazachstanu - oba idą przez Polskę do krajów Europy Zachodniej. Można więc powiedzieć, że szlak morski preferuje kraje bałkańskie, tutaj Grecja jest strategicznym państwem, zaś szlak lądowy - właśnie Polskę.
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Dziękuję, panie pośle.
Poseł Łukasz Schreiber:
Podsumowując, chciałbym powiedzieć, że ciągle oczywiście AIIB pozostaje wielkim znakiem zapytania...
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Panie pośle, proszę kończyć.
Poseł Łukasz Schreiber:
...wiedzą to nawet Chińczycy. To ma być główny impuls - kolejny - rozwoju dla Chin, o tym też wszyscy wiemy. Ale chciałbym podkreślić dwie rzeczy. Nie jest to na pewno inicjatywa...
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Panie pośle, dziękuję panu bardzo.
Poseł Łukasz Schreiber:
Już kończę.
Nie jest to inicjatywa: z Chinami przeciw Amerykanom, jak często można przeczytać, natomiast możemy wreszcie wykorzystać nasze położenie geograficzne, które wcześniej tak często w historii było dla nas...
(Wicemarszałek wyłącza mikrofon)
Przebieg posiedzenia