8. kadencja, 13. posiedzenie, 2. dzień (10-03-2016)

12. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Poseł Bartłomiej Wróblewski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Dzisiejsza dyskusja wskazuje na fakt, że wprowadzona w 2015 r. reforma procesu karnego nie została przez koalicję Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego należycie przygotowana. Wbrew apelom środowisk, m.in. prokuratorskich, o ewolucyjne zmiany w zakresie postępowań karnych dokonano jednak pewnej istotnej zmiany, można powiedzieć, wręcz rewolucji. W konsekwencji doszło do spadku efektywności prowadzonych postępowań prokuratorskich. Stąd liczne sygnały ze środowisk prawniczych, ale także od obywateli o konieczności wycofania się z reformy bądź przynajmniej ograniczenia zakresu zmian.

    O konkretnych przykładach słabości mechanizmów kontradyktoryjnego procesu karnego mówił bardziej szczegółowo pan minister Patryk Jaki. Myślę, że za chwilę też odniesie się do pytań. Wskazał także na zmiany wprowadzone ostatnio przez Sejm, zmierzające do tego, aby sędzia ponownie był nie tylko arbitrem, ale także aktywnym uczestnikiem postępowania.

    Pan poseł Arkadiusz Myrcha wskazał, że reformę przygotowali wybitni prawnicy. Ja nie kwestionuję kunsztu prawniczego tych osób, niemniej trzeba odróżnić low-end books od low-end action. Innymi słowy, jedna rzecz to to, co nam się wydaje, często w wyniku abstrakcyjnych spekulacji, inne są doświadczenia konkretnych ludzi na sali sejmowej.

    Pan poseł Wojciech Wilk z Platformy Obywatelskiej pyta, czy decyzja o wycofaniu się z reformy nie jest przedwczesna. Można stawiać takie pytania, o czym powiem za chwilę, ale uważam, że bardziej istotnym elementem jest pytanie, czy reforma, którą przeprowadzono w zeszłym roku, aksjologicznie odpowiada podstawom polskiej konstytucji, naszego porządku prawnego, naszej tradycji prawnej. Ostatecznie bowiem w mojej ocenie to nie doskonałość rozwiązań instytucjonalnych, ale inny czynnik decyduje o negatywnej ocenie reformy Platformy Obywatelskiej i PSL. Odejście od zasady prawdy materialnej dodatkowo bowiem osłabia pozycję pokrzywdzonych. Działalność sądów określona jest w art. 175 ust. 1 konstytucji jako wymiar sprawiedliwości - wymiar sprawiedliwości, a nie wymiar prawa, nie stosowanie prawa. To wyraźna wskazówka aksjologiczna dla ustawodawcy i całej władzy publicznej. Sądy nie mogą być urzędami, które bezdusznie stosują przepisy prawa. Podstawowym celem musi pozostać ustalenie prawdy, a jednocześnie całościowa ocena okoliczności sprawy i sprawiedliwe orzeczenie.

Przebieg posiedzenia