8. kadencja, 13. posiedzenie, 2. dzień (10-03-2016)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 207 i 276).

Poseł Andrzej Matusiewicz:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec przedłożenia dotyczącego zmiany ustawy Kodeks postępowania karnego i innych ustaw.

    Realizacja określonej polityki karnej znajdującej wyraz zarówno w treści przepisów prawa procesowego, jak i materialnego regulujących zasady odpowiedzialności karnej leży w pełnej gestii ustawodawcy, który jest w tym zakresie ograniczony jedynie gwarancyjnymi normami konstytucji i źródłami prawa międzynarodowego. Obecny ustawodawca, uzyskując mandat do kształtowania tej polityki od suwerena, wybiera określone rozwiązania, ma do tego prawo. Prawo i Sprawiedliwość sprzeciwiało się na każdym etapie procesu legislacyjnego zmianom przeprowadzonym w ustawie z dnia 27 września 2013 r. oraz w ustawie lutowej z 2015 r. Zapowiadało powrót do priorytetowej dominacji zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 2 § 2 k.p.k. nad zasadą kontradyktoryjności w programie wyborczym, przedstawiając główne założenia w czasie kampanii. Argumenty, że ta zmiana jest za szybko, bo upłynęło tylko 8 miesięcy od wejścia w życie nowych przepisów, nie są prawdziwe. Uważamy, że szkoda czasu na dalsze funkcjonowanie obecnych przepisów. Te zmiany są przemyślane i mają charakter kompleksowy. Wiążą się z wejściem w życie nowej ustawy o prokuraturze po ponad 30 latach funkcjonowania peerelowskiej ustawy z 1985 r.

    Przywrócono hierarchiczność prokuratury oraz unię personalną prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. Zlikwidowano wreszcie prokuraturę wojskową jako przeżytek z PRL-u. Wszyscy prokuratorzy mogą wreszcie zajmować się ściganiem przestępstw, wykonywać czynności w postępowaniu przygotowawczym w o wiele większym zakresie niż poprzednio. Nie należy się obawiać poleceń prokuratorów nadrzędnych co do przeprowadzenia czynności procesowych podwładnych. One będą wydawane pisemnie. Będzie pełna przejrzystość hierarchiczności, a nie naciski ustne bez żadnego udokumentowania. Ta nowela k.p.k. daje możliwość prokuratorom bardziej skutecznego ścigania przestępstw. Prokuratorzy z jednostek nadrzędnych czas pracy przeznaczony na wizytacje i szkolenia swoich podwładnych zagospodarują konkretnymi czynnościami w postępowaniu przygotowawczym. Mamy wielu młodych i zdolnych prokuratorów. Dajmy im szansę, żeby się wykazali. Będą mieć możliwość szybszego awansu zawodowego. Dlatego jest potrzeba, aby jak najszybciej weszła w życie ta ustawa. Proponowany termin - 15 kwietnia. Znakomita większość praktyków stosowała przez wiele lat przepisy Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego z 1997 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. Jest zasadą, że aplikanci sędziowscy, prokuratorscy, adwokaccy, radcowscy zdają egzamin według przepisów obowiązujących w dacie egzaminu. Ostatnie egzaminy odbyły się w pierwszej połowie ubiegłego roku. W tym roku były jedynie egzaminy komornicze.

    Nowela wprowadza niezbędne korekty w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, dostęp do akt w procedurze aresztowej w zakresie przepisów o środkach zapobiegawczych, w tym odnośnie do najsurowszego środka, tymczasowego aresztowania, a więc powrót do treści art. 258 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

    Rezygnuje się z obrońcy na żądanie, przeprowadzone są także inne zmiany dotyczące oskarżonego i prawa do obrony. Zmiany w obrębie trybów konsensualnych również są, jak też zmiany reguł w wyznaczaniu składu orzekającego, nowe brzmienie art. 351 § 1 k.p.k., zmiany dotyczące postępowania odwoławczego - tu tych zmian jest jak najmniej, bo zasadniczo są utrzymane modele postępowania odwoławczego z noweli wrześniowej z 2013 r. - nowy rozdział 55a k.p.k., nowy środek zaskarżenia: skarga na wyrok sądu odwoławczego, ale tu warto podkreślić, że wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, chodzi o bezwzględne przyczyny odwoławcze.

    Wysoka Izbo! Chciałem złożyć jeszcze cztery poprawki na ręce pani marszałek i proszę Wysoką Izbę (Dzwonek) o poparcie przedłożenia rządowego z druków nr 207 i 276. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia