8. kadencja, 13. posiedzenie, 2. dzień (10-03-2016)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 207 i 276).

Poseł Tomasz Piotr Nowak:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Proces kontradyktoryjny w procedurze karnej wzbudzał w wielu środowiskach związanych z wymiarem sprawiedliwości wiele nadziei na usprawnienie pracy sądów. Nowelizacja Platformy Obywatelskiej zakładała wprowadzenie równości stron, oskarżyciela i obrony, oraz zwiększała obiektywizm sędziego, którego aktywność nie była wykluczona, miał on tylko stać na straży prowadzonego procesu i zachowania równości stron. Sędzia miał być tylko arbitrem, oceniać postępowanie i przygotowanie merytoryczne stron, które walczą między sobą na argumenty i dowody. Zmiana zmuszała do większej pracy w postępowaniu dowodowym prokuratorów, których rola nie kończyła się teraz na złożeniu aktu oskarżenia, lecz na późniejszym procesowaniu się z obroną, której rola praktycznie się nie zmieniła w procesie.

    W postępowaniach cywilnych zasada kontradyktoryjności jest sprawdzającą się w zastosowaniu normą. Zmusza to do zapoznania się ze sprawą prokuratora, który wcześniej po złożeniu dowodów do sądu nie zawsze interesował się dalszym przebiegiem procesu.

    Minister sprawiedliwości uważa, że reforma przyniosła skutek odwrotny, ponieważ zmalała liczba aktów oskarżenia kierowanych do sądów, a nie zmalała liczba przestępstw. Sugeruje, że prokuratury korkują się, a procesy sądowe się wydłużają. Wrócimy więc do sytuacji sprzed nowelizacji, że wszelkie błędy śledztwa znów będzie musiał naprawiać sąd. Niewinności udowadniać nie trzeba, więc sędzia musiał będzie szukać dowodów winy. Sędziowie zatem miesiącami szukali potrzebnych i niepotrzebnych dowodów z obawy przed uchyleniem, a uchylenia, zwłaszcza w przypadku uniewinnień, i tak następowały, więc wszystko zaczynało się od nowa.

    Dlaczego więc ministerstwo chce wrócić do niekorzystnego dla obywateli stanu prawnego wydłużającego czas procesów, w których sąd zamiast być niezależnym i obiektywnym arbitrem, staje się jedną ze stron (Dzwonek), tygodniami szukając materiałów i dążąc do udowodnienia winy oskarżonego, co - sięgając korzeni prawa rzymskiego - jest zadaniem oskarżyciela, czyli właśnie prokuratora? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)

Przebieg posiedzenia