8. kadencja, 13. posiedzenie, 2. dzień (10-03-2016)
15. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 293).
Poseł Dorota Niedziela:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej wobec rządowego projektu ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, druk nr 293.
Pozwólcie państwo, że na początku przytoczę słowa pani prezes Rady Ministrów Beaty Szydło. W exposé sejmowym 18 listopada 2015 r. pani premier mówiła, że ze szczególną mocą podkreśla, iż rząd Prawa i Sprawiedliwości będzie rozmawiać z Polakami, albowiem dialog i współpraca to warunek zrealizowania działań, które stoją przed rządem Prawa i Sprawiedliwości zgodnie z oczekiwaniami społeczeństwa. Pod poprzednimi rządami bowiem współpraca z organizacjami i związkami branżowymi miała charakter fasadowy.
To szczytnie brzmiące cele, to szlachetne słowa, a tu, w Sejmie, w tym momencie mamy do czynienia z zapisem tych słów, z wypełnieniem tych słów w postaci ustawy, którą państwo przedstawiacie, ustawy, którą my mamy zaopiniować, nad którą mamy procedować, ustawy, która dotyczy większości rolników w Polsce, która dotyczy większości Polaków, a więc ustawy, o której procedowaniu powinniśmy rozmawiać i prowadzić dialog według słów pani premier. Ustawa ta bowiem nie tylko reguluje i nadzoruje obrót ziemią rolną zasobu Skarbu Państwa, panie ministrze, tak jak pan powiedział, lecz także nadzoruje i monitoruje sprzedaż ziemi prywatnej, tego, do czego Polak jest przyzwyczajony najmocniej, własności i prywatności. Dialog zaś i współpraca podczas tworzenia tego projektu są przykładem na to, iż władza realizuje swoje działania niezależnie od uwag, niepokojów, sprzeciwów, opinii obywateli, organizacji, związków branżowych. Podczas bowiem samych konsultacji społecznych na 75 bardzo poważnych uwag strony społecznej państwo uwzględniliście tylko kilka dotyczących przepisów przejściowych. To nowe standardy. Według wszystkich wcześniejszych zapowiedzi miał to być dialog.
Ustawa dotyczy zabezpieczenia gruntów rolnych przed ewentualnym spekulacyjnym wykupem przez cudzoziemców w związku z kończącym się okresem ochronnym na zakup polskiej ziemi, mijającym 1 maja br. Ministerstwo przedstawiło nam projekt wprowadzania ograniczeń dla cudzoziemców, ale ograniczenia dla cudzoziemców skończyły się jednocześnie ograniczeniami obejmującymi prawie 90% Polaków. Rząd postawił sobie słuszny cel, bardzo słuszny, panie ministrze - utrzymać polską ziemię w polskich rękach. Pozostaje jednak pytanie, czy ten projekt wypełnia ten cel, czy zmiany faktycznie temu służą. Czy liczne sprzeciwy i skargi rolników, organizacji nie stanowią podstawy do bardzo mocnego słowa w obronie i do wielce daleko posuniętej obawy o łamanie trzech podstawowych praw obywatelskich? Jest to prawo do naszej własności, jest to prawo do naszej wartości i jest to prawo do naszego dziedziczenia.
Wszystkie autorytety prawne, jak i Rada Legislacyjna rządu zgłaszają poważne uwagi do podstaw tej ustawy wynikające z naruszenia prawa własności i zbyt dalekiej ingerencji w prywatny obrót ziemią, łącznie z prawem do jej dziedziczenia. Ustawa daje ogromną władzę i kompetencje urzędnikom agencji, którzy będą mogli na szeroką skalę korzystać z prawa pierwokupu i wykupu, oraz restrykcyjnie zaostrza warunki nabycia ziemi. Rada Legislacyjna rządu zgłosiła wątpliwości co do poszczególnych zapisów, które wydają się niekonstytucyjne. Wątpliwości zgłasza również rzecznik praw obywatelskich, mówiąc o ustawie nawet, że istnieje ryzyko głębokiej ingerencji ustawodawcy w prawa właścicieli i ewentualnych nabywców nieruchomości rolnych. Projektowane rozwiązania będą bowiem miały zastosowanie do ogromnej liczby nieruchomości i bezpośrednio dotyczyć będą praw i wolności setek tysięcy ludzi. Przedstawione rozwiązania traktować należy jako możliwość wywłaszczania wszystkich nieruchomości rolnych na rzecz Skarbu Państwa bez wykazania ustawowych przesłanek uzasadniających takie działanie w każdym przypadku, gdy jest taka możliwość.
I tu pojawia się niebezpieczeństwo. Właściciel, który nabył nieruchomość rolną, ten młody rolnik, panie ministrze, będzie zobowiązany prowadzić swoje gospodarstwo rolne osobiście, będzie zobowiązany prowadzić je przez 10 lat od dnia nabycia i będzie musiał prowadzić je pod nadzorem agencji nieruchomości. Jeśli bowiem agencja stwierdzi, że prowadzi je źle, będzie miała prawo poprzez sąd wystąpić o wykup tego gospodarstwa. Czyż to nie przypomina nacjonalizacji, proszę państwa? Urzędnik państwowy może pozwać i państwo ręką urzędnika może pozbawić nas prywatnej ziemi. Czy rząd Prawa i Sprawiedliwości chce, by polska ziemia zamiast w rękach polskich rolników była w rękach państwa? I czy agencja - która według nas powinna nazwać się agencją nacjonalizacji rolnej - służyć będzie do wywłaszczania rolników, zaś prezes tej superagencji nacjonalizacji będzie wykonywał polecenia, komuś da, komuś nie da?
Jest to ustawa, która szkodzi polskim rolnikom. Jest to ustawa, która wywołuje konflikty na wsi i będzie wywoływała konflikty na wsi. Jest to z kolei ustawa prowadząca do upokarzających relacji między wszechwładną agencją i rolnikiem. Z pewnością jest to zamach na własność rolników. To też z pewnością wielkie oszustwo w stosunku do rolników, którzy zaufali temu rządowi. To ustawa nie do przyjęcia i nie do poprawienia, groźna dla rolników i groźna dla wsi polskiej. Będziemy bronić własności prywatnej rolnika i chronić ją, nie zgadzając się na nową reformę rolną rodem z PRL-u. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia