8. kadencja, 14. posiedzenie, 1. dzień (16-03-2016)

4. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (druki nr 291 i 316).

Poseł Joanna Augustynowska:

    Panie Marszałku! Panowie Posłowie i Panie Posłanki! Niemal od początku swojego istnienia po 1989 r. Senat Rzeczypospolitej Polskiej sprawował wiodącą rolę w zakresie opieki nad Polonią i Polakami zamieszkałymi poza granicami kraju. Była to kompetencja pozakonstytucyjna, lecz powszechnie i prawnie akceptowana. Jej geneza wywodziła się z tradycji przedwojennej oraz z faktu, że w wyborach czerwcowych w roku 1989 jedynie Senat został wybrany w pełni demokratycznie. Faktycznym potwierdzeniem istotnej roli odgrywanej w tym zakresie przez Senat stawało się coroczne rezerwowanie w ustawie budżetowej, w części pozostającej w dyspozycji Kancelarii Senatu, środków z przeznaczeniem na potrzeby Polonii. Swoje kompetencje w tym zakresie Senat wywodzi także ze swojego regulaminu.

    Nie negujemy tego, że opieka Senatu nad Polonią i Polakami za granicą powinna dalej funkcjonować. Niestety w myśl projektu opieka Senatu nad Polonią i Polakami za granicą będzie realizowana poprzez współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy. Współpraca polegać będzie na zlecaniu realizacji zadań publicznych finansowanych z części budżetu państwa dotyczącej Kancelarii Senatu. Po konsultacjach z organizacjami pozarządowymi wyłaniają się jednak następujące wnioski. Podstawowymi elementami działań związanych ze zmianą ustawy powinny być, po pierwsze, zapewnienie przejrzystych procedur konkursowych, po drugie, zapewnienie równego dostępu do środków publicznych dla wszystkich podmiotów uprawnionych do korzystania z nich, po trzecie, zniwelowanie możliwości wystąpienia ewentualnych opóźnień w zakresie przekazywania tych środków i, po czwarte w końcu, umożliwienie przejęcia przez Kancelarię Senatu realizacji dalszych etapów konkursu rozpoczętych przez ministerstwo i podpisanie umów na realizację zadań publicznych z podmiotami wyłonionymi przez komisję konkursową obradującą w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

    Projekt ustawy budzi jednak bardzo poważne wątpliwości i zawiera złe rozwiązania związane z finansowaniem tych zadań. Po pierwsze, o czym wspominała wcześniej posłanka z Platformy Obywatelskiej, Prawo i Sprawiedliwość, uchwalając ustawę budżetową na 2016 r., zarezerwowało środki na działalność w tym zakresie tak naprawdę bez podstawy prawnej. Po drugie, ta ustawa nie pokazuje, w jaki sposób te środki będą rozdysponowywane przez Senat, jakie będą zasady, kto będzie się mógł o nie ubiegać, jakie będą procedury z tym związane. I, po trzecie, nasuwa się pytanie, dlaczego planuje się rezygnację z przetargów i przyznanie Prezydium Senatu kompetencji do określenia trybu postępowania przy zlecaniu zadań publicznych. O ile do tej pory można było mieć pewne zastrzeżenia co do przejrzystości tego procesu, o tyle po nowelizacji w ogóle o takich równych szansach i rywalizacji nie będzie mogło być już mowy.

    W związku z powyższym Nowoczesna nie poprze tego pomysłu ze względu na brak fundamentalnych zasad transparentności i przejrzystości przy realizacji zadań publicznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia