8. kadencja, 14. posiedzenie, 3. dzień (18-03-2016)

Oświadczenia.

Poseł Rafał Weber:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Moje oświadczenie poświęcam osobie Kazimierza Pilata ps. Zaremba, żołnierzowi Armii Krajowej w stopniu porucznika, oficerowi rezerwy w stopniu kapitana, organizatorowi konspiracyjnego Związku Walki Zbrojnej w Stalowej Woli walczącego z niemieckim okupantem w czasie II wojny światowej.

    Kazimierz Pilat urodził się w 1897 r. w Tyczynie koło Rzeszowa. We wczesnej młodości należał do niepodległościowej organizacji Zarzewie. Między 1918 a 1922 r. był żołnierzem powstającego Wojska Polskiego i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po demobilizacji w latach 1922-1929 studiował na wydziale mechanicznym Politechniki Lwowskiej. Był inżynierem. Pracował głównie w zakładach produkujących dla wojska, m.in. w wytwórni balonów i spadochronów w Zbrojowni nr 2 w Warszawie. Był żonaty, miał syna Wojciecha.

    Do Stalowej Woli przybył w październiku 1938 r. i podjął pracę w powstających Zakładach Południowych budowanych w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Był konstruktorem sprzętu artyleryjskiego w dziale konstrukcyjnym, a następnie w dziale gospodarki maszynowej w zakładzie mechanicznym.

    W czasie wojny Zakłady Południowe w Stalowej Woli znalazły się pod niemieckim zarządem. Okupacja była powodem tworzenia się konspiracyjnych związków. Zakłady były pierwszym konspiracyjnym centrum walki z okupantem, a Kazimierz Pilat był jednym z organizatorów Związku Walki Zbrojnej w Stalowej Woli. Niemcy po kilku miesiącach rozbili stalowowolskie podziemie, zniszczyli komórkę ZWZ, natomiast Kazimierz Pilat reaktywował ją ponownie. Rozumiał potrzebę połączenia wszystkich sił w walce z niemieckim okupantem pod jednym kierownictwem Armii Krajowej. Od chwili powstania obwodu niżańskiego do chwili aresztowania Kazimierz Pilat był komendantem Armii Krajowej tegoż obwodu. Był człowiekiem pewnym i zdecydowanym na wszystko, człowiekiem, którego darzono ogromnym zaufaniem.

    9 marca 1944 r. został aresztowany na terenie Zakładów Południowych przez Niemców. Był okrutnie torturowany i bity. Mimo to nikogo nie wydał, mimo to nikogo z jego powodu nie aresztowano. Po kilku dniach nieludzkich tortur został zamordowany w budynku stalowowolskiego gestapo w marcu 1944 r. Informację o jego śmierci przekazał w tajemnicy niemiecki lekarz 19 marca 1944 r. Po tym wydarzeniu jego żonie i synowi dał bezpieczne schronienie w swoim domu konspiracyjny kolega Rudolf Golik ps. Zych, który następnie zorganizował im przerzut do Zakopanego. Do dzisiaj nikt nie wie, gdzie Kazimierz Pilat został pochowany. Przypuszcza się, że może w parku obok dzisiejszej ulicy Skoczyńskiego. Stalowowolska organizacja Armii Krajowej ufundowała pomnik por. Pilata, który właśnie znajduje się w tym parku. Ponadto na cześć kapitana parkowi miejskiemu nadano uchwałą rady miejskiej właśnie jego imię.

    W dniu jutrzejszym w 72. rocznicę śmierci kapitana odbędą się w Stalowej Woli uroczystości upamiętniające jego osobę. Warto wspominać lokalnych bohaterów, warto przypominać o ludziach walczących o niepodległą Polskę, warto mówić o niezłomnych ludziach, a takim był Kazimierz Pilat. Cześć jego pamięci. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia