8. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (31-03-2016)

15. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy (druk nr 298).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za wystąpienia klubowe i za poparcie naszego projektu. Jeszcze generalnie do całej debaty. Oczywiście było kilka wątków poruszanych w tej debacie.

    Pierwsza kwestia dotycząca... Może nie będę się odnosił do jednego wystąpienia i pytania przedstawiciela ugrupowania Kukiz, bo nie za bardzo wiem, jak odpowiedzieć na to pytanie, a chcę być tutaj w miarę precyzyjny.

    Jeśli chodzi o kwestie związane z szarą strefą. Oczywiście mamy wszyscy świadomość, którzy zajmujemy się problematyką rynku pracy i praw pracowniczych, że ta nowelizacja nie rozwiązuje problemu likwidacji szarej strefy. Ona ma umożliwić, że ta szara strefa będzie się nam zmniejszała. To jest nieustanna walka o to, abyśmy stosowali takie przepisy prawa pracy, które z jednej strony chronią pracownika, a z drugiej strony zapobiegają nieuczciwej konkurencji i likwidują szare strefy. I ten postulat, o który zabiegaliśmy, aby umożliwić Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzenie skutecznej kontroli, od wielu lat temu służy. Już to było na tej sali dzisiaj mówione. Jeżeli mamy dzisiaj taki przepis, że pracodawca może dostarczyć umowę o pracę do końca pierwszego dnia pracy, to było częstym przypadkiem, najczęściej była odpowiedź - i te kontrole Państwowej Inspekcji Pracy to w jasny sposób wykazały - że pracownik jest pierwszy raz w pracy.

    Były pytania pani poseł Tomaszewskiej dotyczące ilości. Warto podkreślić, że w skali kraju Państwowa Inspekcja Pracy kontroluje 10% zakładów. Jeżeli z tych 10% zakładów kwestie nieprzestrzegania praw pracowniczych w zakresie niepotwierdzania umów na piśmie dotyczą prawie 20%, to jest to bardzo duży odsetek. Liczbowo to było ponad 13 tys., w 2014 r. jeszcze więcej, czyli ten proceder jeszcze bardziej rośnie. Oczywiście byłoby dobrze, jeżeli byłaby taka sytuacja, że ta kultura pracy nam się, że tak powiem, poprawia, że pracodawcy nie stosują różnych wybiegów, żeby omijać prawo czy ułatwiać sobie życie. Nie jest też do końca tak, o czym pani poseł mówiła, że jeżeli zmniejszalibyśmy koszty pracy, to automatycznie likwidujemy szarą strefę. Tak to niestety nie działa. Nawet przy zmniejszaniu kosztów pracy znowu będą kolejne grupy osób, które będą próbowały przepisy prawa omijać. I to jest cały proces, o który walczymy, żeby doprowadzić do sytuacji, w której ograniczymy w znaczny sposób szarą strefę przez takie między innymi działania. Ale tu już od razu chcę powiedzieć, bo były też podawane inne przykłady, pan poseł z PSL mówił o zmianach dotyczących przyjętych rozwiązań w poprzedniej jeszcze kadencji Sejmu. Przypomnę, że to był projekt prezydencki dotyczący urlopów rodzicielskich i wykorzystywania godzin na opiekę nad dzieckiem. Ta kwestia też jest do rozważenia i do poprawy.

    Przygotowujemy się do powołania komisji kodyfikacyjnej do zmian prawa pracy. Chcemy, i taki mamy ambitny cel, do końca kadencji przygotować nowy Kodeks pracy - zbiorowych stosunków pracy, indywidualnych stosunków pracy, bazując też na przygotowanych wcześniej projektach, które przygotowała komisja kodyfikacyjna, która pracowała przez 4 lata, złożona z profesorów prawa pracy. Te prace zakończyły się w 2006 r. Wiele cennych zapisów zostało wtedy przygotowanych, warto z tego skorzystać. Chcemy przygotować nowe rozwiązania. Przypomnę, że Kodeks pracy z 1974 r. był już wielokrotnie zmieniany i warto nad tym popracować. Tak że w tym zakresie chcemy przygotować zmiany dotyczące Kodeksu pracy.

    Jeśli chodzi o kwestię - pani poseł Pępek o to pytała - związaną z ubezpieczeniem społecznym, czyli żeby wprowadzić zapis, żeby automatycznie z dopuszczeniem do pracy podpisanie umowy było również zgłoszeniem do ZUS-u, to nie ma takiej potrzeby, bo dzisiaj te przepisy jednoznacznie wskazują, że w momencie rozpoczęcia pracy ta osoba jest już ubezpieczona. Potwierdzenie tego faktu w ZUS-ie może być w ciągu 7 dni. Nie ma potrzeby tej zmiany, tym bardziej że to dotyczy już innej ustawy - ustawy o ubezpieczeniach społecznych. Nie ma tutaj potrzeby stosować tego przepisu.

    Jeśli chodzi o opinię - też pani poseł z Nowoczesnej pytała - Sądu Najwyższego, uważamy, że ta opinia dotycząca zmiany art. 104 i art. 200¹ § 5 mówiąca o tym, że jest niepotrzebny ten zapis... Chcemy doprecyzować, żeby to było jasno powiedziane, żeby to jednoznacznie wynikało, że kwestia informowania czy kwestia badań lekarskich musi być załatwiona przed dopuszczeniem pracownika do pracy. I taką informację pracownik, czy to młodociany, czy inny, powinien otrzymać.

    Tak że wydaje się, myślę, że ta zmiana - wprawdzie nie jakaś, która w zdecydowany sposób będzie likwidować szarą strefę, ale w znaczny sposób ułatwi Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzanie kontroli - poprawi klimat, jeśli chodzi o zatrudnianie pracowników.

    Mam nadzieję, że w komisji kodyfikacyjnej, do której ten projekt zapewne zostanie skierowany, jako że nie padł jeszcze wniosek przeciwny, będziemy mogli dosyć szybko go przeprocedować i przyjąć. Tak jak zapowiedziałem, przygotowujemy się do powołania komisji kodyfikacyjnej do zmian prawa pracy z zamiarem, aby w tej kadencji Sejmu przygotować dwa nowe kodeksy pracy, czyli kodeks indywidualnych stosunków pracy i kodeks zbiorowych stosunków pracy, a więc dokonać przeglądu kodeksu, który funkcjonuje, ale również skorzystać z kodeksów przygotowanych przez komisję kodyfikacyjną, nad którymi prace zakończyły się w 2006 r.

    Jeszcze raz wszystkim państwu dziękuję za wystąpienia klubowe, za pytania i proszę o kontynuowanie prac w komisji sejmowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia