8. kadencja, 15. posiedzenie, 2. dzień (31-03-2016)
25. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (druki nr 364 i 376).
Poseł Sprawozdawca Anna Paluch:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw. Projekt zawarty jest w druku nr 364.
Wysoka Izbo! Ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. Sejm dokonał zmian w ustawie Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw. Wspomniane przepisy regulują zakres udzielania koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie węglowodorów. Ponadroczne doświadczenia w stosowaniu uchwalonych w 2014 r. przepisów skłaniają do stwierdzenia, że występują poważne problemy w ich interpretowaniu. Błędy w przepisach uniemożliwiają prawidłowe prowadzenie postępowań koncesyjnych. Przede wszystkim konieczne jest wprowadzenie samoistnej podstawy prawnej w przypadku zmiany koncesji, tak żeby nie wykorzystywać art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, co niezmiernie komplikuje procedurę. Ponadto trzeba było dokonać korekty przepisów przejściowych regulujących kwestie koncesji udzielanych na podstawie przepisów sprzed wejścia w życie nowelizacji z 2014 r., w tym spraw dotyczących ważnych praw nabytych, np. prawa podmiotu, który odkrył i udokumentował złoże do uzyskania koncesji na wydobycie węglowodorów z tego złoża. Przechodzę do szczegółowej prezentacji przepisów zawartych w sprawozdaniu komisji.
Wysoka Izbo! Art. 1 projektu ustawy dotyczy zmian w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. W art. 34 tej ustawy ust. 1 otrzymuje brzmienie, cytuję: ˝1. Organ koncesyjny może dokonać zmiany koncesji także na wniosek przedsiębiorcy, któremu została ona udzielona.˝. Po ust. 1 z kolei dodaje się ust. 1a w brzmieniu... (Gwar na sali)
Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:
Bardzo proszę państwa posłów o ciszę, bo przeszkadza to pani poseł sprawozdawcy.
(Głos z sali: Nie słyszą.)
Bardzo proszę o spokój. Proszę o ciszę. (Dzwonek)
(Poseł Anna Zalewska: Bardzo przepraszam, pani marszałek.)
Dziękuję.
Poseł Sprawozdawca Anna Paluch:
Po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: ˝1a. Do zmiany koncesji stosuje się odpowiednio przepisy o jej udzieleniu. Współdziałanie z organami określonymi ustawą dotyczy wówczas tylko tych spraw, które są przedmiotem zamierzonej zmiany, w szczególności w zakresie zgodności z przeznaczeniem lub sposobem korzystania z nieruchomości określonym w sposób przewidziany w art. 7. Przepisu art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.˝.
I parę słów komentarza. Należy tutaj wyjaśnić przede wszystkim, że koncesje mogą być wydawane przez organ koncesyjny albo na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy, albo z urzędu. Wydzielenie tych przepisów do ust. 1 i 1a, czyli do odrębnych jednostek redakcyjnych, potwierdza intencje ustawodawcy, czyli ułatwia interpretację tych przepisów w taki mianowicie sposób, że ten przepis zawarty w ust. 1a odnosi się zarówno do koncesji wydawanych przez organ koncesyjny na wniosek, jak i z urzędu. To są zmiany w art. 1.
Art. 2 projektu wprowadza zmiany do ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw. Dokonuje się tu modyfikacji przepisów w art. 8 i 11 tej ustawy z 2014 r. Przypomnę, że art. 8 reguluje zasady wykonywania koncesji, w tym na przykład sposób naliczania opłaty koncesyjnej i jej podział pomiędzy uprawnione podmioty.
Nadaje się w tym naszym projekcie, który w tej chwili przedstawiam, nowe brzmienie ust. 1. I cytuję: ˝1. Koncesje na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż węglowodorów, udzielone na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują ważność do dnia upływu terminu, na który zostały udzielone, z zastrzeżeniem art. 9 i art. 10.˝. Wysoka Izbo, ta zmiana ma dać możliwość objęcia przepisami wykonawczymi koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie węglowodorów z wniosków złożonych przed dniem 30 września 2014 r., a udzielonych po tej dacie. Skąd ta data się wzięła? Mianowicie z przepisu o charakterze retroaktywnym, który był zawarty w art. 11 ust. 2 ustawy z 2014 r., czyli przy tej ostatniej nowelizacji. Ten artykuł, ten przepis art. 11 ust. 2 umorzył wszystkie wnioski o wydanie koncesji złożone w okresie 3 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy. Skoro ustawa weszła w życie 1 stycznia 2015 r., więc te 3 miesiące wstecz to jest właśnie 30 września. To jest ta data graniczna. Umorzono zatem postępowania z wniosków złożonych po 30 września, ale były wszczęte postępowania z wniosków złożonych jeszcze wcześniej, przed 30 września 2014 r. Właśnie tych koncesji dotyczy, tych wniosków koncesyjnych dotyczy regulacja ust. 1 w art. 8 obecnie zmienianej ustawy. Z kolei ust. 3 w tymże art. 8 ma identyczne działanie jak ust. 1, ale dotyczy wniosków o koncesje na wydobycie węglowodorów. Ust. 1 dotyczy wniosków na poszukiwanie i rozpoznanie, ust. 3 dotyczy wniosków na wydobywanie węglowodorów.
Kolejne zmiany w art. 8, tzn. w ust. 2 pkt 4, dotyczą opłat koncesyjnych, a zmiany w ust. 4 pkt 7 dotyczą opłat eksploatacyjnych. W obu tych punktach, w tych dwóch jednostkach redakcyjnych wprowadza się dodatkowo odwołanie do art. 141 Prawa geologicznego i górniczego, który stanowi podstawę do rozdziału opłaty pomiędzy uprawnione podmioty, oraz drugie odwołanie do art. 142, który z kolei stanowi podstawę do egzekucji opłat.
Druga zmiana w art. 2 omawianego tu projektu ustawy odnosi się z kolei do art. 11 ust. 3 tej ustawy z 2014 r. Ta zmiana ma na celu usunięcie pewnej niespójności, pewnego rodzaju podwójnego odesłania.
Ta niespójność by powstała po rozszerzeniu działania przepisów przejściowych na koncesje wydane po 30 września 2014 r., ponieważ do tychże koncesji stosuje się przepisy art. 10 ust. 1-5: z jednej strony wprost na podstawie art. 10 w związku z art. 8 oraz działałyby one odpowiednio, gdybyśmy nie zmienili tego przepisu, o którym mówię, art. 11 ust. 3.
To jest całość zmian szczegółowych przepisów art. 2 naszego projektu.
Art. 3 omawianego tutaj projektu stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Mamy tu, Wysoka Izbo, oczywiście do czynienia ze skróceniem vacatio legis. Przypominam, że takie najkrótsze, przyzwoite, jak się przyjmuje, vacatio legis jest 14-dniowe. I taki właśnie 14-dniowy termin był zawarty w druku nr 364, w projekcie przedłożonym Wysokiej Izbie przez grupę posłów, których miałam zaszczyt reprezentować jako przedstawiciel wnioskodawców. Jednakże w trakcie pracy w dniu wczorajszym w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nad przedłożonym projektem komisja uznała za celowe skrócenie tego vacatio legis. Otóż, Wysoka Izbo, trzeba sobie uświadomić przesłanki, które mogą uprawniać do takiego nadzwyczajnego skrócenia vacatio legis, tak żeby to krótkie vacatio legis jakoś nie podważało zaufania do pewności prawa, zaufania do państwa, do organów wykonujących przepisy prawne. I tutaj bez wątpienia należy stwierdzić, że wnioski koncesyjne zostały złożone dawno, jeszcze przed 30 września 2014 r., a więc strony zainteresowane nie muszą wykonywać żadnych czynności, a fakt wcześniejszego wejścia w życie tych przepisów pozwoli na szybsze wydanie koncesji. Czyli wszystkie zainteresowane strony odniosą korzyść z tego skrócenia vacatio legis, będzie to działać na korzyść wszystkich wnioskodawców. Również polskie państwo skorzysta - z wpływów do budżetu za udzielone koncesje. I właśnie taka argumentacja, którą komisja w trakcie posiedzenia rozważyła, zdecydowała o tym, że postanowiliśmy przyjąć poprawkę dotyczącą skrócenia vacatio legis. Cała komisja w zasadzie - nie w zasadzie, tylko cała komisja - zaakceptowała skrócenie vacatio legis w przedkładanym Wysokiej Izbie tekście projektu.
Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o przyjęcie projektu zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 376. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia