8. kadencja, 16. posiedzenie, 1. dzień (12-04-2016)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o lasach (druki nr 394 i 411).
Poseł Wojciech Skurkiewicz:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę na wstępie podziękować pani premier Beacie Szydło i całemu rządowi za tę inicjatywę i przygotowanie nowelizacji ustawy o lasach.
Z końcem kwietnia minie okres przejściowy, charakteryzujący się ograniczoną możliwością nabywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntów rolnych i leśnych przez cudzoziemców. Istnieje zagrożenie, że od 1 maja 2016 r. ziemia w Polsce będzie przedmiotem wzmożonego zainteresowania nabywców z innych krajów. W odpowiedzi na to Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wskazane rozwiązania nie odnoszą się jednak do gruntów leśnych. Jest przy tym wielce prawdopodobne, że po 1 maja nastąpi wzrost popytu ze strony osób fizycznych, i nie tylko, na nieruchomości gruntowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na niepaństwowe grunty leśne, których w Polsce jest ok. 2 mln ha. Powstanie też trudność w wywiązywaniu się przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe z obowiązku w zakresie powiększania areału lasów narodowych.
Projektowana ustawa wprowadza instrumenty prawne do nabywania przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, gruntów leśnych. W przypadku sprzedaży gruntów leśnych przez osobę fizyczną lub prawną Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, przysługiwać będzie z mocy ustawy prawo pierwokupu tych gruntów. Jeżeli przeniesienie własności wskazanych gruntów następować będzie w wyniku zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży, Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa mogą złożyć oświadczenie o nabyciu tego gruntu. Analogiczne rozwiązania przewidywane są również w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego w odniesieniu do gruntów rolnych. Należy podkreślić, że projektowane rozwiązania nie ingerują w konstytucyjną istotę prawa własności. Prawo pierwokupu i wykupu nie będzie dotyczyć przypadków zbycia na rzecz szerokiego kręgu osób bliskich oraz dziedziczenia zarówno ustawowego, jak i testamentowego. Analogiczne rozwiązania istnieją w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego i są od wielu lat stosowane w praktyce.
Należy wskazać, iż rozwiązania przewidziane projektowaną ustawą są uzasadnione racjonalną potrzebą ingerencji w danym stanie faktycznym i prawnym i służą bezpośrednio realizacji konstytucyjnie uzasadnionego celu, jakim jest ochrona środowiska. Prawo pierwokupu oraz tzw. prawo wykupu przysługujące Skarbowi Państwa umożliwią powiększenie areału zasobów naturalnych o strategicznym charakterze, jakimi są lasy państwowe. Zapewnienie trwałości lasów wraz z ich wielofunkcyjnością ma istotne znaczenie także dla bezpieczeństwa ekologicznego kraju. Osiągnięcie tego celu możliwe jest właśnie przez zwiększenie strategicznych zasobów leśnych kraju, jakimi są lasy państwowe. Spodziewanym efektem będzie powiększenie powierzchni lasów stanowiących własność Skarbu Państwa oraz poprawa stanu, kondycji lasów w ten sposób nabytych przez objęcie ich standardami gospodarowania i ochrony obowiązującymi w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pragnę podkreślić, że polska ziemia leśna jest niepomnażalnym dobrem publicznym i jako takie grunty leśne powinny zostać poddane szczególnym regulacjom prawnym zapewniającym powiększenie areału lasów państwowych. Nadrzędnym celem polityki leśnej jest bowiem zapewnienie trwałości lasów wraz z ich wielofunkcyjnością, co ma istotne znaczenie także dla bezpieczeństwa ekologicznego kraju. Zapewnienie trwałości lasów jest możliwe do osiągnięcia właśnie przez zwiększenie zasobów leśnych naszego kraju. Podstawą prac zalesieniowych w Polsce jest ˝Krajowy program zwiększania lesistości˝ zatwierdzony przez Radę Ministrów. Program określa wielkość zalesień, ich rozmieszczenie oraz sposób realizacji. Zwiększenie zasobów leśnych ma następować w szczególności przez zwiększenie lesistości kraju do poziomu 30% w roku 2020 i 33% w 2050 r.
Jednocześnie należy podkreślić, iż nie ma możliwości realizowania zasadniczego celu ustawy, czyli powiększenia areału lasów państwowych, bez zastosowania prawa pierwokupu i prawa wykupu. W obecnym systemie prawa nie ma możliwości przymuszenia podmiotów, które będą chciały np. sprzedać grunt, do jego zbycia na rzecz Skarbu Państwa. Prawo pierwokupu i tzw. prawo wykupu - o analogicznej konstrukcji, jednakże dotyczące przypadków innych niż sprzedaż - wydają się jedynymi instrumentami w systemie prawa, które zapewnią skuteczną realizację głównego celu ustawy. Zastosowane środki nie nakładają nadmiernych ciężarów ponad to, co jest (Dzwonek) niezbędne do tego, by przepisy o pierwokupie i wykupie działały w praktyce. Niezależnie od powyższego nie może ujść uwadze również to, że prawo pierwokupu gruntów na rzecz Skarbu Państwa zostało już z dniem 1 stycznia 2012 r. przyjęte bez zastrzeżeń Unii Europejskiej i wprowadzone do polskiego prawodawstwa na mocy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w odniesieniu do parków narodowych.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie nowelizacji ustawy o lasach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia