8. kadencja, 16. posiedzenie, 2. dzień (13-04-2016)

12. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Poseł Katarzyna Lubnauer:

    Panie i Panowie Posłowie! Pani Marszałek! Chciałabym odnieść się do naszej prośby związanej z informacją w sprawach bieżących, informacją dotyczącą reformy oświaty, a także planów ministerstwa dotyczących zmian w oświacie.

    Przyjęta 29 grudnia ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw była rewolucją zmieniającą w głównej mierze wiek obowiązku szkolnego dla dzieci. Przesunięcie tego wieku z 6 do 7 lat spowodowało zmiany, których efekty będziemy odczuwać jeszcze bardzo długo. Było to trochę jak skok na główkę do wody bez sprawdzenia, jaka jest głębokość tej wody. Przypomnę, że w całej naszej dyskusji było dość dużo odniesień do tego, że brakuje symulacji, brakuje informacji dotyczących rzeczywistych możliwości samorządów w zakresie zapewnienia opieki nad 3-letnimi dziećmi. Brakuje, tak naprawdę, informacji dotyczącej tego, jakie skutki dla nauczycieli będzie miała ta zmiana. Dlatego chcielibyśmy zadać szereg pytań.

    Pierwsze pytanie: Jak wygląda obecnie, kiedy już mamy sytuację, w której doszło do zapisu dzieci do przedszkoli i szkół, sytuacja trzylatków w obrębie całego kraju? Przypomnijmy, że oczywiście w bardzo wielu dużych miastach nie będzie problemu z dziećmi 3-letnimi, aczkolwiek nie wszędzie. Na przykład w Łodzi, moim rodzinnym mieście, będzie problem z dziećmi 3-letnimi, nie wszystkie znajdą miejsca w przedszkolach, ale są tereny w Polsce, np. na Śląsku, gdzie tak naprawdę ta sytuacja jest, można powiedzieć, wręcz tragiczna. W związku z tym co ministerstwo robi w tym celu, żeby zapewnić tym dzieciom miejsce w przedszkolach? Jak to wygląda w całej Polsce? Powiem od razu, że zapewnienia ministerstwa, że jest 50 tys. wolnych miejsc w przedszkolach na terenie kraju, absolutnie mnie nie satysfakcjonują, dlatego że dziecko, które nie ma w miejsca w przedszkolu w Łodzi, ciężko przenieść do Olsztyna.

    Następna kwestia to jest kwestia nauczycieli. Jestem obecnie po spotkaniu, po dużym spotkaniu z nauczycielami z Łodzi. Oni wszyscy są bardzo zaniepokojeni swoim losem. Szczególnie nauczyciele nauczania początkowego, którzy w tym roku oddają klasy III, żyją w bardzo dużej niepewności. I wbrew temu, o czym zapewniało ministerstwo, nie dostali żadnych propozycji związanych z przejściem do przedszkoli, szczególnie że tak naprawdę główną blokadą w kwestii uruchomienia dodatkowych grup przedszkolnych nie jest brak nauczycieli, tylko brak miejsca, czyli brak fizycznej możliwości otworzenia dodatkowych oddziałów przedszkolnych.

    Kolejna rzecz, która nas niepokoi, to jest kwestia programów i podręczników szkolnych. Przypomnijmy, że w tym roku edukację w klasach I rozpoczną w głównej mierze siedmiolatki i część sześciolatków, natomiast dzieci 6-letnie z powrotem będą w przedszkolach. I w tym momencie warto by było, żeby dzieci 6-letnie uczyły się w tych przedszkolach już z podstawy programowej przeznaczonej dla dzieci 6-letnich, a nie 5-letnich. I teraz jest pytanie, czy już powstały programy dla dzieci 6-letnich w oddziałach przedszkolnych, jak również czy będą im zapewnione odpowiednie podręczniki.

    Kolejna rzecz to jest kwestia tych gmin, w których w ogóle brakuje dzieci. Czy ministerstwo ma już jakieś dane dotyczące tego, jak będą uruchamiane oddziały szkolne w gminach, w których zabraknie dzieci na utworzenie chociażby jednego oddziału szkolnego? Co zrobią rodzice, którzy będą musieli wysyłać dziecko do szkoły w sąsiedniej gminie nawet przez cały okres edukacji w szkole podstawowej? Bo przypomnę, że jeżeli nie zostanie utworzona w tej chwili klasa I, to nie będzie również klas II, III, IV itd.

    Następna kwestia to jest kwestia finansowa dotycząca samorządów. Tu mam na myśli nie ten rok, bo w tym roku jeszcze, jak wiemy, subwencja jest w oparciu o dane zeszłoroczne, i one będą dość wysokie, natomiast oczywiście można mieć niepokój, co będzie się działo w latach przyszłych.

    Kolejną rzeczą jest kwestia planów ministerstwa związanych ze zmianami edukacyjnymi. Nauczyciele mówią dość jednoznacznie. Oni mają takie odczucia: chaos, bałagan, poczucie zagrożenia. Tak naprawdę szczególnie nauczyciele szkół podstawowych nie wiedzą absolutnie, co ich czeka. Zmiana proponowana w wielu tekstach i również w wywiadach z panią minister Zalewską mówiąca o czterech kołach, czyli układzie 4+4+4+4, oznacza tak naprawdę zwolnienia bardzo wielu nauczycieli nauczania wczesno-, właściwie nie wczesnoszkolnego, tylko nauczania przedmiotowego w szkole podstawowej, jak również w ogóle reformę samorządów. Nie mamy w tej chwili żadnych informacji co do tego, jak to ma wyglądać. Nauczyciele słusznie są zaniepokojeni. Również przebieg konsultacji... Pozwoliłam sobie wczoraj odwiedzić, być na jednych z tych konsultacji. Byłam wczoraj na konsultacjach w Łodzi dotyczących bezpieczeństwa. W żaden sposób nie mogą wskazywać, w jakim kierunku te zmiany mają iść, dlatego że nie ma żadnych materiałów, na bazie których te konsultacje by się odbywały. (Dzwonek)

    Te wszystkie sprawy są dla nas niepokojące. Oczekujemy od ministerstwa opinii i informacji we wszystkich tych sprawach. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia