8. kadencja, 17. posiedzenie, 2. dzień (28-04-2016)
14. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 426).
Poseł Andrzej Czerwiński:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej złożę oświadczenie dotyczące ustawy o efektywności energetycznej.
Słyszeliśmy o przyczynach wdrożenia tej ustawy, projektu, który będzie przedmiotem prac, ale chciałbym zacząć od przypomnienia rzeczy, o których nie wszyscy pamiętają. Pamiętamy troskę ludzi w Europie, we Wspólnocie, po części też na świecie o środowisko i przyjęcie zobowiązania prawnego, które powszechnie nazywało się 3 x 20. Ci, którzy dyskutują, widzą, co to jest te 3 x 20. Pamiętamy, to zostało nam w głowach, że trzeba inwestować w OZE, bo to jest bardzo ważne, i trzeba ograniczać emisję dwutlenku węgla, bo to też jest ważne. A gdybyśmy zapytali nawet przeciętnego fachowca, co z tymi trzecimi 20%...
(Poseł Mirosława Nykiel: To już nie wie.)
...to okazałoby się, że duża część fachowców nawet nie za bardzo pamięta, o co tu chodzi. A chodzi o najważniejszą rzecz z tego tercetu: efektywność. Dlaczego to jest oczywiste? Jeśli na czymś oszczędzamy, to ta oszczędność, po pierwsze, może przyspieszyć wzrost nakładów inwestycyjnych, a może także w przyszłości umożliwić ulokowanie tych środków, które są oszczędzone, w czymś innym.
Długo pracowano w parlamencie. Myśmy też pracowali i pamiętam dobrze, że dyskusje były bardzo trudne, również z opozycją wtedy, a teraz z większością rządową, żeby bardzo trudny temat przełożyć na prawo w skuteczny sposób, bo jak biznesmen podchodzi do sprawy, to inwestuje w coś, co powinno mu dać pewne profity, jeśli te nakłady w pewnym okresie mu się zwrócą. On nie oczekuje, że ktoś mu da trochę pieniędzy i wtedy on coś zrobi i będzie miał je w kieszeni, bo to nie jest biznes. Na konkurencyjnym rynku trzeba pokazać coś, co umożliwia pewne rzeczy. A dlaczego pracowaliśmy nad pewnym wsparciem? Dlatego, że te przepisy dotyczą w dużej części tych, którzy nie są przedsiębiorcami. To są odbiorcy końcowi energii, to są właściciele lokali, budynków itd. A więc żeby zachęcić w tym globalnym biznesie do oszczędzania, trzeba było znaleźć metodę wsparcia. Jeśli mówimy o publicznych instytucjach, to z nimi jest zawsze najgorzej, bo one nie wydają swoich pieniędzy, tylko przedstawiają koszty funkcjonowania do zatwierdzenia.
(Poseł Mirosława Nykiel: Tak jest.)
Instytucja publiczna zawsze sama się wyżywi, bo skąd biorą się koszty funkcjonowania administracji? Wiemy, z kieszeni podatnika. Ale żeby w odpowiedzialności za finanse publiczne móc mówić, że inwestujemy w coś, co to ograniczy w perspektywie, to tę administrację publiczną trzeba zachęcić do pewnych przedsięwzięć. Jeśli mówimy o prywatnych odbiorcach, o przedsiębiorstwach, to efekt tej dyskusji jest namacalny, mierzalny. Oni umieli się znaleźć, jeśli chodzi o zapisy, które są, i umieją też korzystać z funduszy, które były przeznaczone na ten cel.
Po pierwsze, fundusz ochrony środowiska, bo on wypracował pewne metody i był bardzo skuteczny, po drugie, środki europejskie, które zostały zapisane w programie ˝Infrastruktura i środowisko˝, precyzyjnie mówiły, co jest grane. My także, dyskutując, zastanawialiśmy się nad tym, co w ustawie zrobić z tymi publicznymi instytucjami. Chcieliśmy dać im wzór i wtedy decyzja była taka, że to Ministerstwo Gospodarki powinno dać przykład, że w samej swojej siedzibie też powinno osiągnąć zakładane cele. Czy je osiągnęło czy nie, kto to sprawdzi, skoro Ministerstwa Gospodarki nie ma? (Poruszenie na sali)
Teraz chciałbym dołożyć do tego wszystkiego troszeczkę dziegciu, ale tak bardzo delikatnie, panie ministrze. Proszę nie traktować tego jako jakiejś wycieczki, ale tłumaczenie, że to wszystko, o czym dyskutujemy, jest spowodowane przepisami Unii itd., trochę już jest nie na czasie, bo jest ustawa. Mamy wreszcie - przepraszam za to ˝wreszcie˝ - projekt rządowy, cieszymy się, że jest, ale to nie jest rewolucja, panie ministrze, z całym szacunkiem. Dokładnie przeczytałem uzasadnienie tego projektu ustawy i znalazłem następujące stwierdzenie: Polska osiągnęła istotny postęp w realizacji krajowego celu w zakresie gospodarowania energią.
(Poseł Krzysztof Gadowski: Brawo!)
Poparte to jest faktami. Jakimi? Co najmniej 9% oszczędności w 2016 r. jest zrealizowane, biorąc średnią zużycia z okresu 2001-2004. To była Polska w ruinie czy Polska przygotowana do działania? Czy trzeba było trąbić na każdym rogu ulicy: bo my robimy, bo tamto czy siamto? Nie. Po prostu grono ludzi przygotowało dobrze pewien program w ramach polityki energetycznej do 2030 r. i krok po kroku zadanie określone w tym programie realizowało. A jaka jest, moim zdaniem, przyczyna tego, że dzisiaj nad tym procedujemy? Przyczyną jest zmiana ustawy o działach, bo przecież ustawa o efektywności energetycznej odwołuje się do ministerstwa infrastruktury, do ministerstwa gospodarki, minister gospodarki ma nadzór nad sprawozdaniami prezesa URE. I teraz po prostu życie nie nadążyło, wasze przygotowanie, ponieważ wcześniej wprowadziliście zmiany niż była gotowość tych nowych do analizy danych, które decydują o kosztach pewnych inwestycji.
Dwa razy dyskutowaliśmy tu o zmianie ustawy o działach, nie chcę uzasadniać, ale pamiętamy, dlaczego, ponieważ to, tamto, owo. Nie chciałbym teraz wymieniać, bo to jest w sumie drobiazg. Decyzja została podjęta, jest ustawa o działach. Chciałbym jednak poprosić o to, żeby nie psuć rzeczy, które są dobrze przygotowane, żeby w oparciu o tę ustawę, która funkcjonuje, dokonać pewnych korekt i dać szansę ludziom, którzy nauczyli się pewnych rzeczy, inwestować w przyszłość, żeby dalej mogli z tych inwestycji korzystać.
Jeśli mówimy o odbiorcach końcowych, budynkach, certyfikatach i o świadectwach, to jest to robota, którą wielu posłów naprawdę rzetelnie zrobiło, bo tam nie ma polityki. Tam da się wyliczyć, da się na pieczątce przeczytać, czy to jest instytucja fachowa czy niefachowa, zatwierdzająca dany program, czy to jest efektywne czy nie. Również paru rzeczy nie da się zepsuć ze względu na to, że instytucje, które mogłyby być poddane wpływom politycznym, zostały odłączone w możliwie dużym zakresie od sterowania politycznego. I taką instytucją jest prezes URE. Prezes URE jest niezależną w tej chwili od jakiegokolwiek ministerstwa osobą, ma stabilność na dwie kadencje niepokrywające się z kadencją parlamentu. I z tego powodu - to jest już moja ocena merytoryczna pewnych uwag - nie rozumiem, dlaczego w tej chwili rząd, ministerstwo proponuje odstąpienie od przetargów, gdzie daje się decyzję administracyjną prezesowi URE, a on przecież pracuje w odpowiednich ramach finansowych. To, żeby móc... Przetarg to jest coś oczywistego - mamy kryteria, jest poprzeczka, coś mieści się pomiędzy limitem dolnym a górnym, jest do finansowania. A jeśli ktoś ma wydać decyzję, to jest to uznaniowa decyzja, choćby niezależnego prezesa, ale uznaniowa. To, że ktoś ma kłopoty, trudności... to administracja zawsze ma trudności, a to, że liczylibyśmy na ilość tych certyfikatów, też nie jest usprawiedliwieniem.
I ostatnia rzecz, o której bym chciał merytorycznie powiedzieć. To jest tak, że nic nas w tej chwili nie goni tak, że ta ustawa musi być teraz i że w połowie roku będziemy zmieniać warunki, które są przygotowane do końca roku. Mam na myśli nie finansowanie czy nie składanie tych ofert do przetargu, inwestycji, które nie są jeszcze zakończone do chwili wejścia w życie tej ustawy... (Dzwonek) Będziemy pracowali nad tymi...
I tutaj też może być pan pewien, panie ministrze, że popracujemy, licząc na to, że uwagi, o których tylko wspomniałem, będą dyskutowane. W zależności od tego, jaki końcowy kształt przyjmie ta ustawa, będziemy podejmować decyzję o wsparciu albo nie. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka)
Przebieg posiedzenia