8. kadencja, 17. posiedzenie, 2. dzień (28-04-2016)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 426).

Poseł Krzysztof Sitarski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie przedłożonego Wysokiej Izbie projektu ustawy o efektywności energetycznej.

    Na początku trzeba jasno powiedzieć, że ustawa w tej formie to konsekwencja wprowadzenia prawodawstwa Unii Europejskiej do polskiego prawa, kolejnych etapów pakietu klimatyczno-energetycznego. Grozi nam spadek konkurencyjności europejskiej gospodarki względem innych państw.

    Mamy do czynienia z wysokim poziomem energochłonności w Polsce. Poziom energochłonności trzeba obniżyć, to fakt, ale czy to wpłynie na niższe koszty wytwarzania? Tutaj mam wątpliwość. Z powodu wejścia w życie wyżej wymienionego pakietu ceny energii dla odbiorców końcowych w Polsce wzrosną w opinii ekspertów. Trzeba będzie płacić miliardy za uprawnienia do emisji CO₂.

    Dla przypomnienia: w pakiecie określono trzy najważniejsze cele. Pierwszy cel - ograniczenie o 20% emisji gazów cieplarnianych, drugi - 20-procentowy udział ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii w krajach unijnych, trzeci - zwiększenie o 20% efektywności energetycznej.

    Należy tutaj też nawiązać do porozumienia klimatycznego podpisanego w Nowym Jorku w sobotę, 22 kwietnia br. Podpisane porozumienie paryskie z 2015 r. muszą ratyfikować wszystkie państwa. Przypominam, że przewiduje się, że porozumienie winno wejść w życie najpóźniej z końcem 2020 r., kiedy zaczną obowiązywać cele redukcji emisji. Niestety w porozumieniu przewidywana jest systematyczna eliminacja paliw kopalnych, w tym węgla, z miksu energetycznego. Rząd Rzeczypospolitej wyraźnie stawia na nowe, niskoemisyjne technologie spalania paliw kopalnych. I generalnie jest to bardzo trudna sytuacja dla polskiej gospodarki.

    Także nieprzewidywalny jest z punktu widzenia biznesu poziom zmienności prawa dla sektora gospodarczego związanego z energetyką, a to rzutuje na energetykę. Budowa nowoczesnych jednostek wytwórczych, jak również kompleksowe modernizacje istniejących już bloków znacząco poprawiają energetyczną efektywność polskich elektrowni, np. inwestycja w modernizację kotłów w blokach w elektrowni Turów, budowa instalacji odazotowania spalin w Zespole Elektrowni Dolna Odra czy system odsiarczania spalin w elektrociepłowni Bydgoszcz.

    Efektywność energetyczna to stosunek ilości energii zaoszczędzonej w porównaniu z ilością energii zużywanej lub prognozowanej. W tym momencie chodzi o zmniejszenie zużycia energii podczas produkcji, w trakcie eksploatacji czy przy świadczeniu usług. Dla przykładu w budynku dotyczy to energii potrzebnej do ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, klimatyzacji czy energii elektrycznej zużywanej przez wszelkie urządzenia.

    Ustawa w kształcie proponowanym przez rząd RP wprowadza zapisy dyrektywy z 25 października 2012 r. i określa: zasady opracowywania krajowego planu działań dotyczącego efektywności energetycznej, zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej, zasady realizacji obowiązku uzyskania oszczędności energii, zasady przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa. Także ta dyrektywa definiuje sprawy efektywności energetycznej w myśl polityki Unii Europejskiej i Polska zobowiązana jest do ustanowienia orientacyjnych krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2020, opierając się na zużyciu energii pierwotnej bądź na zużyciu końcowym. Zakłada się m.in.: remontowanie rocznie przynajmniej 3% łącznej powierzchni budynków centralnych instytucji rządowych; ustanowienie krajowych i długoterminowych strategii na rzecz promowania inwestycji w remonty budynków mieszkalnych, komercyjnych, a także opracowanie krajowych systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub równoważnych środków, tak aby zapewnić odbiorcom końcowym oszczędności energii na poziomie przynajmniej 1,5% rocznie; oprócz tego wykorzystanie wysokosprawnej kogeneracji oraz wydajnych instalacji centralnego ogrzewania i chłodzenia; obowiązkowe i regularne audyty energetyczne, przeprowadzane co najmniej co 4 lata w dużych przedsiębiorstwach, z wyjątkiem tych, w których wdrożono certyfikowane systemy; zachęcanie konsumentów do oszczędniejszego zużycia energii dzięki upowszechnieniu inteligentnych sieci i liczników oraz przekazywaniu dokładnych informacji na temat rachunków za energię.

    Przechodzę do definicji najważniejszych. Przez audyt efektywności energetycznej rozumie się opracowanie zawierające analizę zużycia energii oraz określające stan techniczny obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, zawierające wykaz przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, a także ocenę ich opłacalności ekonomicznej i możliwej do uzyskania oszczędności energii. Efektywność energetyczna to stosunek uzyskanej wielkości efektu użytkowego danego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, w typowych warunkach ich użytkowania lub eksploatacji, do ilości energii zużytej na ten obiekt.

    Wymagania w zakresie audytu efektywności energetycznej w ramach systemu białych certyfikatów zostały określone w rozporządzeniu do ustawy. Nacisk kładzie się tutaj na ocenę stanu technicznego oraz analizy zużycia energii obiektu. System tzw. białych certyfikatów obowiązuje w Polsce już od 2013 r. Przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym mają obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, URE, świadectwa efektywności energetycznej lub uiszczenia opłaty zastępczej. Białe certyfikaty są generalnie potwierdzeniem zaoszczędzenia określonej ilości energii w wyniku realizacji inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej. Białe certyfikaty posiadają prawa majątkowe i są przedmiotem obrotu na towarowej giełdzie energii. Oszczędności podlegające certyfikacji w Polsce to energia pierwotna za 1 rok, a podmioty zobligowane do certyfikacji to przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające energię elektryczną, gaz ziemny, ciepło sieciowe odbiorcom końcowym, odbiorcy końcowi, towarowe domy maklerskie i domy maklerskie zakupujące energię elektryczną na giełdzie towarowej na zlecenie odbiorców, bez instalacji objętych systemem EU-ETS.

    Dla przypomnienia, ww. obowiązki można realizować przez projekty u odbiorcy końcowego w celu poprawy efektywności energetycznej, zakup świadectw efektywności energetycznej lub wpłacenie opłaty zastępczej. W projekcie URE, regulator, wydaje na wniosek certyfikaty firmom, które zrealizowały przedsięwzięcia dające oszczędności energii, i są one tylko dla nowych projektów. Do tej pory obowiązuje skomplikowana, trudna, kosztowna procedura przetargowa.

    Klub Kukiz’15 popiera projekt, ale z zastrzeżeniem, że należy go skierować do rozpatrzenia i dalszych prac we właściwych komisjach. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia