8. kadencja, 18. posiedzenie, 2. dzień (12-05-2016)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 1 kwietnia br. Sejm przyjął tzw. ustawę dekomunizacyjną, czyli ustawę o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Po przyjęciu ustawy przez Senat trafiła ona do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy celem podpisania.

    Zgodnie z powyższym aktem prawnym nazwy ulic, mostów czy placów nadane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą w żaden sposób upamiętniać ani propagować osób, wydarzeń, organizacji lub dat, które są symbolami komunizmu lub innego totalitarnego ustroju. Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989.

    Samorządy będą zobowiązane do zmiany nazw upamiętniających komunizm w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Decyzję o stwierdzeniu nieważności uchwały nadającej niezgodną z nowymi przepisami nazwę budowli, obiektów lub urządzeń użyteczności publicznej będzie podejmował wojewoda po zasięgnięciu opinii Instytutu Pamięci Narodowej.

    Ponad 25 lat po przeprowadzeniu w Polsce zmian ustrojowych nadal nawet 1,5 tys. ulic może nosić nazwy związane z komunizmem. Mamy w kraju ulice upamiętniające PKWN, ulice 40-lecia PRL, Armii Czerwonej, Władysława Gomułki, Polskiej Partii Robotniczej czy chociażby Karola Świerczewskiego. Jest to dziedzictwo dla Polski i Polaków znieważające. Konieczność uregulowania tych kwestii nie powinna budzić żadnych kontrowersji politycznych. Nie bez powodów w art. 13 konstytucja stanowi, że zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a Kodeks karny w art. 256 uznaje propagowanie ustroju faszystowskiego lub innego totalitarnego ustroju państwa za czyn zabroniony. Jakiekolwiek propagowanie komunistycznej symboliki jest bowiem demoralizujące dla społeczeństwa.

    Nie możemy akceptować honorowania ludzi i instytucji, którzy na to nie zasłużyli. Czasem daje się usłyszeć głosy, że niekiedy komunistyczni patroni ulic to mniej znani działacze partyjni niższego szczebla albo naukowcy, którzy zezwolili na propagandowe wykorzystanie rezultatu swoich badań i prac. Zdarza się również, że nazwiska patronów ulic, doskonale znane starszemu pokoleniu, upamiętniające czasy PRL, nic nie mówią młodym ludziom. Czasami patroni ulic, szkół czy budynków są mieszkańcom danej miejscowości po prostu mało znani albo wcale nieznani. Jeśli mieszkańcy nie mają żadnej wiedzy na temat patrona swojej ulic, należy im ją przekazać. Jest to bowiem ogromne wyróżnienie. Zdecydowanie jednak nie możemy propagować żadnych nazwisk, które kojarzą się z komunizmem i zasługami dla PRL i PZPR. Powinniśmy upowszechniać wiedzę o osobach zasłużonych dla najnowszej historii Polski, niezwiązanych z żadnym ustrojem totalitarnym. Osób, które mogłyby dostąpić zaszczytu objęcia patronatem ulicy, placu czy budynku, w naszym kraju nie brakowało. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia