8. kadencja, 19. posiedzenie, 1. dzień (18-05-2016)

9. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o poselskim projekcie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (druki nr 315 i 365).

Poseł Sprawozdawca Grzegorz Schreiber:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Infrastruktury przedłożyć sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Sprawozdanie zawarte jest w druku nr 365.

    Projekt zgodnie z intencją wnioskodawców ma na celu określenie warunków, zasad i trybu lokalizacji, realizacji oraz eksploatacji elektrowni wiatrowych oraz warunków lokalizacji zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie elektrowni wiatrowych.

    Obecnie w polskim prawodawstwie brak jest przepisów jednoznacznie regulujących zasadę lokalizacji lądowych elektrowni wiatrowych, czego konsekwencją są liczne protesty mieszkańców zamieszkujących tereny sąsiadujące z istniejącymi lub planowanymi elektrowniami wiatrowymi. Konflikty te wynikają z potencjalnego negatywnego wpływu przedmiotowych inwestycji na zdrowie i życie ludzi, zwierząt gospodarskich oraz dzikich zwierząt, bo i te są poddane temu zagrożeniu. Do najistotniejszych zjawisk towarzyszących pracy elektrowni zalicza się emisję hałasu i infradźwięków oraz efekt tzw. migotania cienia. Dodatkowo istnieją obawy o stan techniczny elektrowni wiatrowych jako całości oraz poszczególnych ich urządzeń, w tym urządzeń technicznych. W skrajnych przypadkach zaniedbania stanu technicznego przez właściciela może to prowadzić i niestety prowadzi do awarii i oderwania łopat.

    Na te wszystkie problemy uwagę zwróciła Najwyższa Izba Kontroli w swojej informacji o wynikach kontroli. Jest to zawarte w informacji ˝Lokalizacja i budowa lądowych farm wiatrowych˝, zwanej dalej informacją, z dnia 26 lipca 2015 r. W informacji odniosła się negatywnie Najwyższa Izba Kontroli do procesu lokalizacji i późniejszego użytkowania elektrowni wiatrowych. Wychodząc temu naprzeciw, grupa wnioskodawców przygotowała projekt, który procedowała Komisja Infrastruktury.

    Proponowane w projekcie ustawy regulacje odnoszą się do następujących zagadnień. Są tam oczywiście nowe przepisy prawne, takie jak wprowadzenie definicji elektrowni wiatrowej, elementów technicznych elektrowni wiatrowej, ustalenie, że podstawą lokalizacji elektrowni wiatrowych o mocy zainstalowanej większej niż 40 kW jest wyłącznie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, określenie odległości, w której mogą być lokalizowane elektrownie wiatrowe od zabudowy mieszkalnej oraz niektórych form ochrony przyrody, równej lub większej niż 10-krotność wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami, plan miejscowy przewidujący lokalizację elektrowni wiatrowych, który ma zawierać maksymalną całkowitą wysokość elektrowni wiatrowej oraz ma być sporządzony co najmniej dla obszaru, na którym nie może być zlokalizowana zabudowa mieszkaniowa, a jego granicę wyznacza maksymalna wysokość elektrowni wiatrowej w nim przyjęta. W projekcie, który omawiamy w przedłożeniu komisji, określono również zasady i tryb postępowania Urzędu Dozoru Technicznego przy ocenie stanu technicznego elektrowni wiatrowej.

    Inne zmiany - bo te wymienione to są nowe przepisy, które ta ustawa wprowadza, ale tą ustawą wprowadzamy także zmiany do innych ustaw, np. do ustawy Prawo budowlane. Tutaj mamy zmianę definicji budowli poprzez wykreślenie elektrowni wiatrowej z dotychczasowej treści, wskazanie wojewody jako organu administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organu pierwszego stopnia w sprawach obiektów i robót budowlanych dla elektrowni wiatrowej. W zakresie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza się zasadę, iż plan miejscowy przewidujący możliwość lokalizacji budynków powinien umożliwiać lokalizację mikroinstalacji w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii również w przypadku innego przeznaczenia terenu niż produkcyjne, chyba że ustalenie planu miejscowego zakazuje lokalizacji takich urządzeń. W zakresie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz udziale społeczeństwa w ochronie środowiska jest zmiana polegająca na wskazaniu regionalnego dyrektora ochrony środowiska jako organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wreszcie w zakresie przepisów przejściowych w projekcie ustawy zaproponowano regulacje odnoszące się do wszczętych przed wejściem w życie ustawy postępowań administracyjnych i sporządzanych projektów planów miejscowych oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, a także warunków uzyskania decyzji Urzędu Dozoru Technicznego zezwalających na eksploatację elektrowni wiatrowych.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poselski projekt ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wpłynął do Sejmu 19 lutego 2016 r. 10 marca został skierowany do Komisji Infrastruktury do pierwszego czytania. Odbyło się ono 16 marca. Komisja powołała podkomisję nadzwyczajną, do której skierowała projekt. Podkomisja na trzech posiedzeniach 16, 17 i 18 marca przyjęła sprawozdanie, które z kolei trafiło do komisji. Komisja 30 marca przyjęła sprawozdanie.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie prac nad tym projektem, zarówno w podkomisji, jak i komisji, przyjęto wiele poprawek. Należy to powiedzieć w sposób oczywisty i wyraźny: ten projekt budził powszechne zainteresowanie społeczne, z jednej strony wyrażane poprzez aplauz i ewidentną aprobatę dla jego procedowania, dla jego powstania, a z drugiej strony zbierał on oczywiście krytyczne opinie. To wszystko również znalazło swoje odzwierciedlenie w czasie prac komisji. Komisja pracowała przy otwartej kurtynie, zapraszane były strony społeczne, które uczestniczyły w posiedzeniach komisji i wyrażały swoje opinie, takie właśnie, o jakich wcześniej wspomniałem - jedne wyrażające aprobatę dla wielu zapisów tego projektu, inne bardzo krytycznie odnoszące się do nich. Tak więc trzeba powiedzieć bardzo wyraźnie, że w czasie prac komisji i podkomisji przyjęto szereg poprawek do tego projektu. To nie jest tak, jak można było gdzieniegdzie przeczytać, że projekt ten został przyjęty bez żadnych zmian, tak jak przedstawili go wnioskodawcy. Otóż w podkomisji przyjęto kilkanaście poprawek, także na posiedzeniu komisji przyjęto ich bodaj 13. Zostały zgłoszone wnioski mniejszości, o czym zaraz też powiem Wysokiej Izbie.

    W odniesieniu do poprawek, które wprowadziła podkomisja - oczywiście był tam szereg poprawek redakcyjnych - na pewno warto w tym momencie przywołać zmianę w art. 28, która to zmiana prowadziła do jednej rzeczy. Otóż w projekcie pierwotnie istniał podział na postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych i elektrowni wiatrowych. Projekt dzielił takie sytuacje na trzy podgrupy. Podkomisja postanowiła ujednolicić tę sytuację. Jednolicie w stosunku do pozwoleń na budowę budynków mieszkalnych i do elektrowni wiatrowych wprowadziła przepis, który mówi, iż wszystkie one będą prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, o ile zachowane były w planie zagospodarowania wymogi odległościowe, czyli ujednolicił postępowanie. Te grupy, które były w projekcie wnioskodawców, zostały w tym momencie zmienione. Wydaje się, że jest to bardzo dobra zmiana.

    Szereg zmian, myślę, że nie będę przedłużał swojego wystąpienia, podkomisji, bardzo istotnych zmian, zostało również przyjętych na posiedzeniu Komisji Infrastruktury, o którym wspomniałem, która przyjmowała sprawozdanie podkomisji. Wprowadzono, jak już powiedziałem, 13 zmian i skupię się, przywołam jedną zmianę do art. 30, warto ją tutaj krótko opisać.

    Otóż zmiany w art. 30 prowadziły do takich regulacji prawnych, które umożliwiają realizację zabudowy mieszkaniowej, o ile są miejscowe plany. To był zapis o tyle ważny, jest on o tyle ważny, że rzeczywiście budził wątpliwości mieszkańców, którzy z jednej strony zostali niejako ukarani przez budowniczych elektrowni, a następnie za to jeszcze mieli ponieść dodatkową karę, nie mogliby rozbudowywać swoich domów. Zrobiliśmy w komisji pierwszy krok, umożliwiający, poprzez przyjęcie zmian do art. 30... Jednocześnie zapowiedzieliśmy, i to, myślę, zostanie przez mój klub spełnione, dalej idące zmiany, które wyjdą niejako poza plan miejscowy, ale również dokonają zmian w tzw. wuzetkach, które też powinny być dostosowane i powinny umożliwiać budowanie domów mieszkalnych na tych terenach, które są objęte zagrożeniem wiatrakowym, aczkolwiek o tym będzie decydowała gmina, która w tym zakresie będzie podejmowała decyzje zgodne z wolą mieszkańców.

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Myślę, że tyle tytułem takiego ogólnego wprowadzenia do naszej dyskusji. Oczywiście obowiązkiem moim jest również powiedzieć, iż w trakcie pracy Komisji Infrastruktury przedstawiono szereg poprawek, które nie zostały przyjęte przez komisję. Część z nich zgłoszono jako wnioski mniejszości i takich wniosków mniejszości komisja odnotowała 20. Jednakowoż po przepracowaniu tego projektu przez komisję, komisja uważa, że przyczyni się on do uregulowania zasad lokalizacji elektrowni wiatrowych na terenie Polski - plan miejscowy, kryterium odległościowe, procesu budowlanego poprzez pozwolenie na użytkowanie, decyzję zezwalającą na eksploatację oraz późniejszej eksploatacji. Dodatkowo zrealizowane są postulaty, co myślę, jest dość ważne, Najwyższej Izby Kontroli, które były zawarte w informacji, której zresztą komisja w ubiegłym tygodniu na posiedzeniu komisji, takim dodatkowym posiedzeniu komisji omawiającym raporty NIK-u, wysłuchała, zapoznała się z nią. Można tylko żałować, że tego raportu, który został 2 lata temu przyjęty, dopiero teraz mogliśmy wysłuchać w komisji, w Sejmie.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu komisji wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić poselski projekt ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z druku nr 365. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka)

Przebieg posiedzenia