8. kadencja, 19. posiedzenie, 2. dzień (19-05-2016)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Pani Marszałek! Pani Poseł! Panie Pośle! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to pytanie dotyczące lokalnych rynków pracy i roli powiatowych urzędów pracy. Myślę, że tutaj trudno by się było przekonywać, że ogromną rolę odgrywają powiatowe urzędy pracy, jeśli chodzi o walkę z bezrobociem, o tworzenie nowych miejsc pracy, bo to jest ta instytucja, która się tym zajmuje.
Zanim odpowiem na te szczegółowe pytania, może warto jednak parę słów poświęcić temu, jaka jest dzisiaj aktualna sytuacja na rynku pracy, bo jest się czym pochwalić. Na koniec kwietnia mamy stopę bezrobocia na poziomie 9,6%. To jest najniższa stopa bezrobocia w tym miesiącu od 25 lat i to jest dobra wiadomość. W liczbach bezwzględnych to jest jeszcze w dalszym ciągu ponad 1,5 mln osób bezrobotnych. Jednak warto też zwrócić uwagę na specyfikę bezrobocia. To bezrobocie w dalszym ciągu w naszym kraju jest zróżnicowane, i to mocno. Są województwa, gdzie bezrobocie jest już poniżej 6%, ale nadal są województwa, gdzie bezrobocie jest dwucyfrowe, powyżej 20%, mówiąc w układzie powiatowym. Tak że to jest ważne. Jeżelibyśmy popatrzyli na województwo, z którego państwo jesteście, stopa bezrobocia na koniec kwietnia wynosi 12,1%, czyli jest jeszcze znacznie wyższa niż stopa bezrobocia w kraju, ale jak już popatrzymy na poszczególne np. powiaty, to w powiecie buskim poniżej 7%, a w powiecie skarżyskim poniżej 22%, czyli ta różnica jest jeszcze w dalszym ciągu bardzo duża. Stąd ważne, aby w tych pracach, zgodnie też z ustawą, która funkcjonuje, szukać takich instrumentów, aby te różnice niwelować.
Oczywiście ważnym elementem są oferty pracy. W tej chwili tych ofert pracy jest zdecydowanie więcej. Tylko w I kwartale pracodawcy zgłosili ponad 357 tys. ofert. To jest też zdecydowanie więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Takim drugim instrumentem oprócz ofert pracy są środki na działania aktywizujące, czyli aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. W tegorocznym budżecie mamy ponad 6200 mln zł na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. To już są znaczne środki, z których można skorzystać. W ubiegłym roku z tych środków zaktywizowano ponad 0,5 mln ludzi, a w I kwartale już ponad 100 tys. Warto też podkreślić, że uruchomiliśmy już w styczniu proces przekazywania środków. Tutaj staraliśmy się, aby w momencie uchwalenia ustawy budżetowej te środki już były przekazywane do urzędów powiatowych, aby można było szybciej z tych instrumentów skorzystać.
Teraz odpowiadając na pytanie pani poseł: W tej chwili jesteśmy na takim etapie, że zgodnie z ustawą do końca czerwca przygotowujemy ocenę skutków regulacji wprowadzonych 2 lata temu, w tym m.in. też kwestię związaną z profilowaniem. Ja osobiście oceniałem te zmiany negatywnie, ale one już funkcjonują, trzeba zobaczyć, jak to działa. Wiem na pewno, że jeżeli mamy utrzymać ten system, to musimy go bardzo mocno uelastycznić, żeby nie dochodziło do takich sytuacji, jak dzisiaj, że w Internecie są instrukcje, jak skorzystać i do jakiego profilu się zakwalifikować. To zapewne musimy zmienić. W ramach tych konsultacji jestem często na spotkaniach w kraju, spotykam się z dyrektorami powiatowych urzędów pracy i wojewódzkich urzędów pracy, aby zasięgnąć opinii, ale też nie tylko, bo spotykam się z organizacjami związkowymi i organizacjami pracodawców, aby jak najlepiej rozeznać się w sytuacji dotyczącej samej ustawy i tych instrumentów, które funkcjonują.
Pani poseł mówiła o Krajowym Funduszu Szkoleniowym. Tak, ten fundusz cieszy się dużym zainteresowaniem. Zmieniliśmy teraz zasady, znieśliśmy tę barierę 45 lat, fundusz jest bardziej dostępny, ale też wiemy, że jest tam dość dużo różnych nadużyć, i to też po prostu trzeba zmienić. Generalnie chcemy jesienią, po otrzymaniu ankiet z urzędów pracy, przygotować się do podjęcia decyzji dotyczącej albo przygotowania nowej ustawy o rynku pracy, albo znowelizowania tej obecnie funkcjonującej. Tutaj zdecydowana większość pracowników urzędów pracy, ale również tych, którzy z ich pracy korzystają, czyli poszukujących pracy, przedsiębiorców, jest za tym, abyśmy napisali nową ustawę, prostszą, czytelniejszą dla wszystkich. Ta ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która funkcjonuje obecnie, była już kilkadziesiąt razy zmieniana. Tutaj musimy podjąć decyzję, czy chcemy dokonywać zmiany.
Myślę, że w tej dyskusji ważnym elementem jest też to, czy dzisiaj, po zmianach administracyjnych, funkcjonowanie urzędów pracy, które są powiatowymi urzędami pracy, jest optymalnym rozwiązaniem, czy należy tu dokonać jakiejś zmiany. Głosy są podzielone. Z pozycji państwa, które odpowiada za politykę rynku pracy, wpływ na lokalne rynki pracy jest mały, bo to samorządy podejmują decyzje. Warto się nad tym zastanowić, bo ten system, który u nas funkcjonuje, jest ewenementem w skali państw europejskich, bo większość państw europejskich ma system, który jest rządowym systemem walki z bezrobociem. U nas jest trochę inaczej. Ale myślę, że jesienią będziemy już przygotowani do podjęcia decyzji, czy piszemy nową ustawę o rynku pracy (Dzwonek), czy nowelizujemy te ustawy, aby te wszystkie mankamenty, o których pani mówiła, ale również które zgłaszają do nas przedstawiciele powiatowych urzędów pracy, pracodawcy i poszukujący pracy, uwzględnić. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia