8. kadencja, 20. posiedzenie, 1. dzień (08-06-2016)
3. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 451 i 521).
Poseł Mirosław Pampuch:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pragnę przedstawić w imieniu klubu Nowoczesna stanowisko klubu w sprawie zmiany ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw.
Na początku taka uwaga do pana posła Jerzego Jachnika. Naprawdę trzeba słuchać, co posłowie mówią z tej trybuny, a nie wyciągać wnioski tylko i wyłącznie na podstawie swoich wyobrażeń o tym, co rzekomo mówili. Klub Nowoczesna wyraźnie w swoim wystąpieniu zaznaczył, że popieramy rozszerzenie, szerszy udział organizacji społecznych w postępowaniu karnym. Natomiast wyraziliśmy wątpliwość, czy akurat w postępowaniu karnym wstąpienie organizacji społecznej do procesu ma się odbywać na każdym jego etapie, a nie, tak jak było dotychczas, na początku postępowania, czy ewentualnie tego typu regulacja nie wydłuży postępowania karnego w sprawie. Także co do wywodów dotyczących znajomości historii przez pana przewodniczącego pozostawiam to bez komentarza, ponieważ to tylko świadczy o panu pośle, który przekazuje tego typu niesprawdzone dane.
Ale przechodzę do meritum. Obecnie procedujemy kolejną zmianę Kodeksu postępowania karnego, i to w niecały miesiąc od kompleksowej nowelizacji. Nasuwa się więc pytanie, jakie szczególne okoliczności legły u podstaw procedowanych zmian i dlaczego te zmiany są procedowane w takim pośpiechu. Przedstawiciel ministra sprawiedliwości podczas pierwszego czytania wyraźnie stwierdził, że w Ministerstwie Sprawiedliwości brak jest danych dotyczących nadmiernego, nieuzasadnionego stosowania przez sądy możliwości wyłączenia jawności rozpraw czy też nadużywania przez oskarżonych wniosków o wyłączenie jawności rozpraw z uwagi na ważny interes oskarżonego. Skoro nie ma żadnych obiektywnych kryteriów wprowadzenia zmian do obowiązujących przepisów, to nasuwa się nieodparty wniosek, że zmiany są podyktowane włącznie względami pozamerytorycznymi, nie ulega zaś wątpliwości, że gros przepisów ma za zadanie ograniczyć zasadę niezawisłości sędziowskiej na rzecz wyjątkowego uprzywilejowania prokuratora na sali sądowej. Rozumiem, że niezawisłe sądy są solą w oku Prawa i Sprawiedliwości. Partia ta, korzystając z pełni władzy ustawodawczej i zawłaszczając pełnię władzy wykonawczej, chciałaby teraz przejąć pełną kontrolę nad niezawisłymi sądami, tak by już bez przeszkód móc rozprawiać się z osobami, które nie podzielają jej poglądów.
Niniejsza ustawa pod płaszczykiem transparentności i jawności procesu karnego wprowadza rozwiązania naruszające zasadę niezawisłości sędziowskiej. Podczas prac komisji strona rządowa w emocjonalnym wystąpieniu wskazywała na art. 45 ust. 1 konstytucji, na zasadę jawności procesu. Faktem jest, że jest to jedna z podstawowych zasad. Jednak jawność procesu nie jest wartością bezwzględną. Pan minister bowiem nie doczytał do końca tego przepisu, gdyż art. 45 konstytucji w ust. 2 stanowi, że wyłączenie jawności rozprawy może nastąpić również ze względu na bezpieczeństwo państwa, jak też ważny interes prywatny, w tym interes oskarżonego. W tej chwili poprawka, wniosek mniejszości - jak rozumiem, po przebiegu posiedzenia komisji, podczas pierwszego czytania - posłów Prawa i Sprawiedliwości zamierza w pełnej rozciągłości uzależnić stosowanie jawności od decyzji prokuratora. Tym samym narusza to wprost zasadę niezawisłości sędziowskiej, art. 45 ust. 2. I po to jest państwu potrzebna blokada Trybunału Konstytucyjnego, żeby tego typu przepisy móc bezkarnie wdrażać do naszego systemu prawnego.
A w zakresie art. 357, a więc możliwości transmitowania rozpraw przez media, idziecie państwo w drugi kraniec. Rzeczywiście sąd teraz mógł arbitralnie odmówić transmisji tychże rozpraw. Natomiast państwo proponujecie odwrócenie tej zasady o 180 stopni. Wskazujecie, że sądy w ogóle są zobowiązane i nie ma sytuacji, w których może nastąpić odmowa transmisji. To rzeczywiście może prowadzić niestety do przekształcenia sali sądowej w teatr, jest to sprzeczne z dobrem (Dzwonek) wymiaru sprawiedliwości.
Klub Nowoczesnej przedkłada poprawki do przedmiotowej ustawy i uwarunkuje poparcie zmian tej ustawy od przyjęcia tychże poprawek. Proszę bardzo.
Przebieg posiedzenia