8. kadencja, 20. posiedzenie, 2. dzień (09-06-2016)
19., 20. i 21. punkt porządku dziennego:
19. Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk nr 550).
20. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk nr 558).
21. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (druk nr 569).Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na tej sali konfliktu PiS-u z Trybunałem Konstytucyjnym zakończyć się nie da, bo ani nie przyjmiemy ślubowania od trzech prawidłowo wybranych sędziów Trybunału, ani nie opublikujemy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca. Polska ma dziś problem z agresywną polityką PiS-u wobec trybunału, a nie z trybunałem. Żadna ustawa nie zakończy ataku PiS-u na Trybunał Konstytucyjny i na rządy prawa. Do tego potrzebna jest publikacja wyroku przez panią premier i przyjęcie ślubowania przez pana prezydenta. (Oklaski)
Rozumiem, że PiS chce grać chętnego do kompromisu. Wszyscy wiemy, że to są pozory. I tak z tych wszystkich rozmów wyjdzie ustawa PiS-u ze wszystkimi jej niekonstytucyjnymi zapisami. Nowoczesna nie będzie uczestniczyła w tej politycznej symulacji i dlatego właśnie wycofaliśmy nasz projekt ustawy z porządku obrad.
Wysoka Izbo! Politycy PiS apelują o uspokojenie nastrojów, ale ta ustawa PiS-u to jest po prostu kolejna salwa w stronę sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Szereg jej rozwiązań nie tylko jest sprzecznych z wyrokiem trybunału z 9 marca 2016 r., ale także stanowi dowód zignorowania zaleceń Komisji Weneckiej. Na przykład próbujecie państwo przemycić szkodliwą regulację dotyczącą rozpatrywania wniosków według kolejności wpływu. Co więcej, o tym, czy kolejność wpływu pominąć, zgodnie z projektem mógłby zdecydować wyłącznie prezydent Andrzej Duda.
Niezgodny z art. 173 w związku z art. 10 i art. 194 ust. 2 konstytucji jest z kolei art. 15 projektu, który stanowi, że prezydent będzie miał tak naprawdę prawo nie tyle powołania, ile wyboru prezesa Trybunału Konstytucyjnego spośród wszystkich zgłoszonych kandydatów, których liczba jest właściwie nieograniczona, może być ich 15 z 15 sędziów.
Przypomnijmy, że to właśnie łamanie konstytucji przez Andrzeja Dudę, który uparcie odmawia przyjęcia ślubowania od trzech prawidłowo wybranych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, było tym pierwszym wrogim zachowaniem polityków PiS wobec trybunału. Czy chodzi wam o zmianę w Trybunale Konstytucyjnym, czy o jego całkowity paraliż z wykorzystaniem prezydenta Andrzeja Dudy?
Dlaczego proponujecie paraliżujące prace trybunału rozwiązanie zobowiązujące do odroczenia rozprawy w przypadku nieobecności prokuratora generalnego? Zbigniew Ziobro, odkąd został prokuratorem generalnym, ani razu - ani on, ani jego przedstawiciel - nie pojawił się na posiedzeniach Trybunału Konstytucyjnego. To stwarza potencjalne ryzyko uporczywego odraczania spraw z uwagi na nieobecność prokuratora generalnego lub jego reprezentanta, co więcej w sprawach rozpatrywanych w pełnym składzie, czyli tych, które uważacie za takie ważne dla obywateli.
Orzekanie większością kwalifikowaną 2/3 jest rozwiązaniem sprzecznym z literalnym brzmieniem konstytucji, zostało uznane za niekonstytucyjne w wyroku z 9 marca 2016 r. Nie ma także co do tego sporu wśród ekspertów. Przecież sędziowie muszą mieć możliwość wydania orzeczenia. Jeżeli nie dojdą do porozumienia większością kwalifikowaną 2/3, to co? Obywatel zostanie pozbawiony prawa do wyroku, do rozstrzygnięcia? Nie mówię już o głębokim średniowieczu legislacyjnym przepisów przejściowych, które w ogóle wywracają do góry nogami zasadę niedziałania prawa wstecz, czyli niestosowania przepisów nowej ustawy do stanów faktycznych, które powstały pod rządami innych ustaw.
Wysoka Izbo! Szanowni Posłowie i Posłanki PSL! Projekt nowelizacji czerwcowej ustawy o TK autorstwa posłów PiS także niestety zawiera szereg złych, wątpliwych konstytucyjnie rozwiązań. W pkt 1 proponujecie państwo co prawda zmianę większości, jaką są wybierani sędziowie TK, ze zwykłej na kwalifikowaną 2/3 - jest to rozwiązanie dobre - ale niestety nie wprowadza się mechanizmu zabezpieczającego. I to jest bardzo niebezpieczne.
Większy niepokój budzi jednakże propozycja zawarta w pkt 2 w art. 1, która zakłada, że w stan spoczynku przechodzą wszyscy sędziowie trybunału. Szanowni państwo, taka regulacja jest po prostu sprzeczna z zasadą niezawisłości i nieusuwalności sędziów, z zasadą trójpodziału władzy. Nie może być tak, że zwykłym aktem normatywnym rangi ustawowej usuwani są niezawiśli sędziowie. Niedopuszczalne jest, by władza ustawodawcza pozbywała się nieusuwalnych konstytucyjnie sędziów.
Wysoka Izbo! Dziś pod obrady Sejmu trafił także projekt obywatelski zgłoszony przez Komitet Obrony Demokracji i wbrew intencjom komitetu ta dobra ustawa jest wykorzystywana w złym celu. Ponad 100 tys. Polaków podpisało się pod ustawą, która miała wzmacniać państwo prawa, a dziś PiS wykorzystuje ją po prostu do tworzenia zasłony dymnej, która ma maskować ataki partii rządzącej na trybunał. To jest nieprzyzwoite, to jest nieuczciwe.
Wysoka Izbo! Żaden z dzisiejszych problemów nie dotyczy funkcjonowania tak naprawdę trybunału. Obecne problemy konstytucyjne, z jakimi zmaga się nasz kraj, dotyczą postawy władzy wykonawczej. Problem polega na tym, że prezydent nie przyjmuje ślubowania od trzech prawidłowo wybranych sędziów, problem polega na tym, że pani premier nie publikuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego klub Nowoczesnej będzie dzisiaj głosował za odrzuceniem ustawy zarówno PiS, jak i PSL. Apeluję do polityków PiS: Proszę opublikować wyrok Trybunału Konstytucyjnego, przyjąć ślubowanie od trzech prawidłowo wybranych sędziów. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia