8. kadencja, 20. posiedzenie, 2. dzień (09-06-2016)

23. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (druk nr 461).

Poseł Krzysztof Gadowski:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Goście Górnicy! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić sprawozdanie co do obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.

    Sprawa realizacji deputatu węglowego, zwłaszcza dla emerytów i rencistów górnictwa, skomplikowała się wraz z utratą płynności finansowej spółek węglowych. O tym mówił wnioskodawca. Spowodowane to było przede wszystkim wzrostem ceny węgla, jak i nadpodażą węgla na rynkach światowych. Dziś mamy rzeczywiście sytuację zróżnicowaną, niejasną na wielu płaszczyznach, można powiedzieć, dziwną, zdaniem wielu niesprawiedliwą.

    Spójrzmy, jak dziś wygląda realizacja tego ekwiwalentu, deputatu węglowego. Z jednej strony mamy emerytów, rencistów i osoby do tego uprawnione, w których przypadku realizacja deputatu węglowego następuje ze środków Skarbu Państwa. Dotyczy to przede wszystkim pracowników kopalń likwidowanych, jak i pracowników odchodzących na emeryturę z SRK - Spółki Restrukturyzacji Kopalń, a także byłych pracowników PRG, PDŻ, czyli tych, którzy kiedyś pracowali i którzy otrzymali te uprawnienia na mocy odrębnej ustawy. Sam miałem przyjemność wnosić ten projekt i go nowelizować.

    Budżet państwa na ten cel w roku 2016 przeznaczył kwotę ok. 181 mln zł. Z drugiej strony mamy emerytów i rencistów z czynnych dalej przedsiębiorstw górniczych. Osoby te do 2014 r. otrzymywały deputat węglowy w formie rzeczowej albo w formie ekwiwalentu pieniężnego. Sytuacja diametralnie zmieniła się w roku 2015. Tu są różne kwoty szacunkowe, jedni mówią, że 160 tys., inni mówią, że ok. 200 tys. obecnych emerytów, byłych pracowników górniczych straciło ten ekwiwalent. Wnioskodawca mówił o tym, z jakiego powodu, jak to wygląda w spółkach. Można powiedzieć, że część spółek zawiesiła, część nie wypłaca w ogóle. Ale mamy trzy spółki węglowe Skarbu Państwa: Lubelski Węgiel Bogdanka, Tauron Wytwarzanie i Spółkę Restrukturyzacji Kopalń, które wypłacają swoim emerytom ekwiwalent pieniężny. Nie wspominam już o zróżnicowaniu wielkości tego ekwiwalentu. Sytuacja zaczyna się coraz bardziej komplikować w związku z restrukturyzacją przemysłu węglowego, kiedy Spółka Restrukturyzacji Kopalń zaczyna przejmować zakłady górnicze albo ich część łącznie z pracownikami.

    A więc temat jest otwarty i należy to w jakiejś formie jak najszybciej rozwiązać. Ale nie może być tak - jak wszyscy tu zapewne będziemy twierdzić - że tylko ci emeryci i renciści, którzy są w spółce restrukturyzacyjnej, mają te świadczenia zabezpieczone przez budżet państwa, a ci, którzy do końca pracowali w swoich zakładach, nie mają tego zabezpieczenia. Wielokrotnie tu, w Sejmie, na tej sali, ten temat poruszaliśmy. Sam miałem przyjemność ostatnio nawet zadać pytanie do ministra energii na temat dalszej sytuacji związanej z ekwiwalentem pieniężnym. Wtedy usłyszałem odpowiedź od obecnego tu pana ministra, że prace są podjęte, pojawia się zespół, który miał przygotować założenia do ustawy, mowa była nawet o specustawie, iż w najbliższym okresie to będzie obowiązywało. Dzisiaj jeszcze niestety nie mamy tego projektu rządowego, ale zobaczymy, co będzie dalej.

    Omawiany dziś obywatelski projekt ustawy porusza wszystkie te zagadnienia. Może nie jest zbyt doskonały i obszerny w swoim uzasadnieniu, jak niektórzy piszą, jest obarczony wadą legislacyjną, ale zasługuje na to, aby pochylić się nad nim. Nie może być tak i nie możemy przechodzić obojętnie obok rzeszy, nie wiem, 160-200 tys. byłych pracowników zakładów górniczych, którzy nie ze swojej winy zostali pozbawieni tego deputatu. Najwyższa pora, aby rząd i parlament zajęły się uporządkowaniem tej sytuacji.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wiele osób, również tu, na tej sali, pamięta słowa wypowiedziane w 2014 r. przez posła, dziś ministra energii, Krzysztofa Tchórzewskiego, kiedy trwały rozmowy w Kompanii Węglowej ze stroną społeczną w sprawie likwidacji ekwiwalentu. Cytuję: Jeśli deputat miałby zostać odebrany, to musi nastąpić zrekompensowanie tych deputatów. Trzeba tę kwestię uporządkować. Kilkanaście lat temu deputat został odebrany kolejarzom, ale sprawę uregulowano. (Dzwonek) Ich uprawnienia reguluje państwo.

    Tak, sprawdziłem, rzeczywiście 250 tys. byłych pracowników kolei otrzymuje ekwiwalent pieniężny, budżet państwa zabezpiecza na ten cel kwotę 390 mln zł. Pora i czas, żeby również w jakiś sposób uporządkować sprawy byłych pracowników górnictwa, którzy dzisiaj tego ekwiwalentu nie otrzymują.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska, dziękując wnioskodawcom za ten obywatelski projekt ustawy, jest za przekazaniem tego projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia