8. kadencja, 20. posiedzenie, 3. dzień (10-06-2016)

32. punkt porządku dziennego:

Informacja prezesa Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu gospodarczego faktur dokumentujących czynności fikcyjne.

Poseł Ireneusz Zyska:

    Wolni i Solidarni.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec informacji prezesa Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu gospodarczego faktur dokumentujących czynności fikcyjne.

    Kontrola przeprowadzona przez NIK, obejmująca okres od stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. miała na celu ocenę rzetelności i skuteczności działań organów kontroli skarbowej, zapobiegających wprowadzaniu do obrotu gospodarczego faktur dokumentujących czynności fikcyjne.

    Wśród celów szczegółowych na pierwszy plan wysuwa się ocena działań ze strony ministra finansów i jego nadzoru wobec organów skarbowych w zakresie zwalczania tego procederu. O jego zatrważającej skali dobitnie świadczą dane podane w raporcie. Wartość zakwestionowanych faktur wzrosła z 18,7 mld zł w 2013 r. aż do prawie 82 mld zł w 2015 r. Tylko w ubiegłym roku ujawniono 360 tys. takich faktur, a ich średnia wartość wyniosła ok. 227 tys. zł. Dzisiaj wielokrotnie była o tym mowa z tej mównicy, jednakże te liczby są tak przerażające, że warto je jeszcze raz powtórzyć.

    Celem wystawiania takich faktur jest wyłudzanie podatku VAT, unikanie płacenia podatku lub zawyżanie kosztów, aby obniżyć podatek dochodowy. Mimo wzrostu wartości podatku wymierzonego przez urzędy kontroli skarbowej z tytułu fikcyjnych faktur z 2,3 mld w 2013 r. do 12 mld zł w 2015 r. odzyskanie niezapłaconego VAT-u z fikcyjnych faktur nastręcza ogromne trudności, głównie z uwagi na brak majątku osób, które są wykorzystywane do popełniania oszustw przez ich faktycznych organizatorów, których trudno jest ustalić.

    Do tego należy dodać upływ zbyt długiego czasu od pozyskania informacji o podejrzanych transakcjach do wszczęcia kontroli oraz wysokość kar, kompletnie nieadekwatną do wagi przestępstw. W rezultacie w zastraszającym tempie urosły zaległości w podatku VAT - z 12,3 mld na koniec 2011 r. aż do 42,7 mld zł na koniec ubiegłego roku.

    Jak wspomniałem w moim wystąpieniu dotyczącym rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw, problem wyłudzania podatku VAT nie dotyczy jedynie Polski, ale całego obszaru Unii Europejskiej. Ponieważ brakuje koncepcji i chęci wdrożenia systemowych rozwiązań w tej materii na forum Wspólnoty, warto skupić się na kompleksowych, a nie doraźnych rozwiązaniach wypracowanych w toku prac Rady Ministrów oraz Sejmu i Senatu RP. Z pewnością warto przyjrzeć się rozwiązaniom, które funkcjonują i działają poprawnie w innych państwach. Jednym z nich jest wypracowanie centralnego rejestru faktur. Rozwiązanie takie wprowadziły z dobrym skutkiem chociażby Portugalia, Czechy i Słowacja.

    Zmniejszeniu luki w podatku VAT z pewnością nie sprzyja zwiększający się stopień skomplikowania tego podatku i pojawiające się w ślad za tym liczne interpretacje przepisów dokonywane przez organy skarbowe. Ten fakt bezwzględnie wykorzystują oszuści, gdyż jak wiadomo, w mętnej wodzie dobrze łowi się ryby. Klasykiem stały się internetowe memy porównujące ilość stron komentarzy do ustawy o VAT z lat 90. i w ostatnich latach. Dlatego też warto wsłuchać się w głos organizacji przedsiębiorców apelujących nawet nie tyle o obniżenie podatków, ile o ich uproszczenie. Dotyczy to wszystkich podatków, a w szczególności podatku od towarów i usług.

    Panie Prezesie! Pragnę podkreślić, że przedłożona informacja została przygotowana na bardzo wysokim poziomie ustaleń faktycznych i merytorycznie przeprowadzonych analiz. Dziękuję za tak wyczerpujące opracowanie omawianego problemu. Wyrażam nadzieję, że ustalenia zawarte w przedłożonej informacji będą stanowić impuls do działania rządu i parlamentu w kierunku zlikwidowania negatywnych zjawisk będących przedmiotem tego opracowania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia