8. kadencja, 21. posiedzenie, 1. dzień (21-06-2016)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2015 roku wraz z informacją o podstawowych problemach radiofonii i telewizji w 2015 roku (druk nr 392) oraz komisyjnym projektem uchwały (druk nr 616).
Poseł Grzegorz Furgo:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sejm dzisiaj będzie rozpatrywał, rozpatruje, sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji za 2015 r. Na sali jest 10 osób - ciężko się mówi do pustej sali. Tym razem debata nad sprawozdaniem będzie miała charakter głęboko polityczny, wręcz fundamentalny. Żałuję, że debata odnosi się wyłącznie do kwestii kadrowych, a nie programowych - jak sądzę, komisja nie zapoznała się z treścią całego raportu, a jedynie podjęła wątek personalnego wykluczenia członków mających rodowód w Platformie i PSL-u. Niestety TVP i media publiczne są wyłącznie stroną sporu politycznego, a nie kluczem do społeczeństwa obywatelskiego kształtującym świadomość. Skoncentrowaliście się państwo na krytyce rady poprzez parę elementów programowych czy publicystycznych, nie zwracając jednak uwagi na codzienność, czyli codzienną szeroką pracę rady opisaną w raporcie.
Wyrok zapadł dawno - macie państwo większość i zrobicie, co chcecie. Nie jesteście obiektywni. Szkoda, że nie ma pani posłanki Kruk, bo pod jej adresem właśnie chciałem to powiedzieć. Mam wrażenie, że nie oglądacie dzisiejszej telewizji i tego, co tam się w zasadzie dzieje. TVP jest stroną sporu politycznego, a twarzą jest zjawiskowy redaktor Klaudiusz Pobudzin.
Przypuszczamy, że kontrolowane przez Prawo i Sprawiedliwość obie Izby parlamentu oraz prezydent odrzucą to sprawozdanie, a skutkiem będzie odwołanie rady i powołanie jej nowego składu. Przed wyborami PiS mówił o tym, że TVP służy do zwalczania opozycji. A dzisiaj, proszę państwa, jest inaczej? W marcu zeszłego roku prezydent Komorowski gościł w głównym przekazie TVP 3 godz., pani posłanko, pani poseł, a prezydent Duda w marcu tego roku - 8 godz. Takie są fakty. Jednocześnie w tym samym czasie Sejm rozpatruje ustawę powołującą nowy organ - Radę Mediów Narodowych. Celem jest przejęcie kontroli nad instytucjami odpowiedzialnymi za ład medialny w Polsce. Będzie to więc debata o mediach publicznych i regulacji mediów publicznych.
Sprawozdanie pokazuje, że rada działała sprawnie. Nie wydarzyło się nic niepokojącego poza jednym przypadkiem. W 2015 r. rada kierowana przez Jana Dworaka zbuntowała się i nie zatwierdziła wyniku konkursu na członków Zarządu TVP przeprowadzonego przez radę nadzorczą tej instytucji i wygranego przez politycznych nominatów. Rada odmówiła ich zatwierdzenia, a spośród wskazanych zatwierdziła tylko dobrego prezesa - Janusza Daszczyńskiego. Ten fakt pozytywnie wpłynął na ocenę całego raportu rady. To dowód niezależności rady, która nie godzi się na brutalne polityczne targi. Szkoda zaś, panie przewodniczący, że zdecydowała się na to po wielu latach, bo wcześniej wielokrotnie znaliśmy wyniki konkursu przed ich rozstrzygnięciem. O czym to świadczy? Minęły czasy, kiedy rada składała się z przedstawicieli wszystkich partii. Szkoda. Minęły czasy, kiedy reprezentanci różnych środowisk umieli ze sobą rozmawiać. Od czasu, gdy Polską rządzą prawicowe i centrowo-prawicowe formacje, obowiązuje zasada eliminacji i deprecjonowania przeciwników politycznych w myśl zasady: rada ma być wyłącznie nasza. Jednoczesne procedowanie odebrania krajowej radzie kompetencji mianowania organów nadzorczych mediów publicznych i przekazania ich niemającej umocowania konstytucyjnego Radzie Mediów Narodowych jest krokiem do zachowania status quo. Chyba nikt nie wierzy w to, że rządzący oddadzą Radzie Mediów Narodowych jej niezależność, zwłaszcza gdy zasiądą w niej posłowie PiS. Media publiczne były i nadal będą łupem politycznej, sejmowej większości. Nie ma znaczenia, czy jest to PO, czy Prawo i Sprawiedliwość. Może z tą jedną różnicą, że PiS to wszystko robi brutalnie i z otwartą przyłbicą. Lepszy czasami jest rzeczywiście szczery brutal od zakulisowego gracza.
W dalszym ciągu nie wiemy jednak, jaki będzie rzeczywisty koszt utrzymania mediów narodowych, bo przecież na posiedzeniach komisji i podkomisji nie byli państwo w stanie wyliczyć, ile ta telewizja rzeczywiście kosztuje. Kwota 2 mld zł wydaje się rzucona w ciemno z nadzieją, że to wystarczy. Z jakich to wynika wyliczeń, że ma to być 2 mld, a nie 3 czy 5? Jest tak dlatego, że obecnie twórcy projektu o mediach narodowych wraz z szefostwem TVP troszczą się o to, czego nie pokazywać, zamiast o to, co warto oglądać. Tak było w przypadku metody liczenia uczestników marszu KOD. Przyznają państwo, że było to kompromitujące. Zresztą najlepszą oceną poziomu rzetelności, przypomnę dzisiaj po raz drugi, było bardzo gorące przywitanie prezesa telewizji na festiwalu opolskim.
Obecne podejście prezentowane przez krajową radę z Janem Dworakiem oraz prezentowane przez Krzysztofa Czabańskiego jest w sumie podobne. Według nich istnieją niepodważalne instytucje. Są to dwa kanały ogólnopolskiej telewizji, kanały regionalne, cztery kanały publicznego radia oraz PAP. Nie wiem tylko, jak obie strony sporu wyliczyły, że koszt ich utrzymania wyniesie 2 mld, bo tyle według nich ma kosztować ich utrzymanie. Czy wiedzą jednak, jakie mają być te media publiczne, jaką mają pełnić funkcję? Debatuje się jedynie, jak skutecznie przejąć radio i telewizję, za czyje pieniądze. Brak w tym wszystkim debaty o tym, jakich mediów chcemy.
Jako Nowoczesna chcemy radykalnej reformy mediów, jednak dopóki klasa polityczna nie dojrzeje do współpracy, nie uda się nam stworzyć nawet namiastki BBC. Media publiczne muszą mieć misję, mają krzewić kulturę narodową, promować podstawy społeczne, muszą uczyć. Dzisiaj w erze cyfryzacji media publiczne stają do nierównej walki z Internetem o dostęp do umysłów odbiorców. Nie możemy stracić czasu na budowanie nowych zrębów instytucji mediów publicznych. W podkomisji do spraw rozpatrzenia projektów ustawy medialnej zaproponowaliśmy już, żeby członków Rady Mediów Narodowych wybierali rektorzy państwowych uniwersytetów. Wywołało to rodzaj oburzenia i zdziwienia, że ma ich wybierać ciało, które nie składa się z polityków. To krok w stronę odpartyjnienia mediów. To konieczne, bo klasa polityczna oderwała się nieco od rzeczywistości. Autonomia uniwersytetów umożliwia ponadpolityczność.
Proszę państwa, niestety wygląda na to, że w tej kadencji nie doczekamy się żadnej poważnej debaty nad kształtem mediów, bo władza potrzebuje ich jako narzędzia propagandowego, a nie instrumentu do krzewienia korzystnej dla obywateli misji społecznej. Niestety nie jesteście obiektywni w tworzeniu misji mediów. Przejawia się to choćby w tym, co przedstawia i oferuje obecnie Telewizja Polska. Czasem odnoszę wrażenie, że sami jej państwo nie oglądacie, bo brniecie wciąż w stronę pogłębiania telewizji funkcyjnej, a nie misyjnej. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia