8. kadencja, 21. posiedzenie, 1. dzień (21-06-2016)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego (druki nr 572 i 606).
Poseł Mirosław Maliszewski:
Szanowny Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mówiąc w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, warto wspomnieć jeszcze o samej roli doradztwa. Ona jest wielka, ona jest duża. Polska wieś się zmienia, rolnictwo się zmienia, a także warunki i otoczenie, w jakim rolnictwo funkcjonuje, ciągle ulegają zmianom. Rolnicy oczekują oczywiście na to podstawowe doradztwo, które jest niezbędne do tego, aby wytworzyć produkt, który później będzie się sprzedawał na rynku, czyli oczekują doradztwa technologicznego - jak produkować, aby była dobra wydajność, jak produkować, aby koszty były niskie, aby osiągać zysk. Ale rolnicy, mając możliwość korzystania z dużej palety środków europejskich i z różnych działań, dzisiaj, wczoraj, oczekują też doradztwa inwestycyjnego, tak aby im doradzić, co zmienić w gospodarstwie pod względem nie tylko właśnie technologii produkcji, ale i charakteru tej produkcji, albo znaleźć dział, dziedzinę, która jest bardziej dochodowa niż inna. A więc rolnicy także potrzebują doradztwa inwestycyjnego - jakie urządzenie, jaki traktor kupić, nie tylko słuchając się tego, kto produkuje. Rolnicy dzisiaj też oczekują doradztwa rynkowego, dotyczącego umiejętności zachowania się na rynku, bo tego często polskiemu rolnictwu brakuje i przez to przegrywają oni konkurencję nie tylko ze swoimi kolegami, partnerami w kraju, ale także na zewnątrz. I tym zagadnieniom głównie ma służyć doradztwo, które powinno polską wieś i polskie rolnictwo wspierać.
Jakie dzisiaj mamy - przypomnijmy jeszcze raz - rodzaje tego doradztwa? Oczywiście jest doradztwo publiczne, o którym dzisiaj mówimy. Ono ma charakter darmowy, czyli jest dla rolnika nieodpłatne. Ono jest świadczone przez ośrodki doradztwa rolniczego, przez centra doradztwa rolniczego, często przez instytucje naukowe, instytuty czy akademie kształcące w kierunkach rolniczych. I takie doradztwo powinno funkcjonować. Ono powinno być zupełnie niezależne od komercji, powinno być niezależne od tych, którzy wytwarzają jakieś produkty, które później sprzedają rolnikom. Tego dotyczy także ta ustawa. Ale doradztwo też coraz częściej i coraz silniej ma charakter prywatny, komercyjny. Może ono nie jest do końca obiektywne, ale po to aby było dobrze odbierane przez rolników, musi iść też w kierunku obiektywizmu. To jest doradztwo, które jest świadczone przez różne firmy działające na rynku. Wreszcie jest też doradztwo, które fundują sobie sami rolnicy, czyli wynajmują oni firmy doradcze w oparciu o analizę tego, jak im w poprzednich latach doradzały. Robią tak grupy producenckie, robią tak różne związki branżowe, niejako filtrując doradców, którzy funkcjonują na rynku.
I wracamy do tej ustawy. Państwo mówicie, że ona ma ogromne znaczenie, ona w dużym stopniu zmieni charakter doradztwa, które oceniacie waszymi ustami jako złe. Ja uważam, że ono nie jest do końca takie złe. Znam bardzo wielu specjalistów, którzy funkcjonują, którzy bardzo dobrze rolnikom doradzają. Chcielibyśmy, aby jeszcze lepiej doradzali, ale to jest głównie uzależnione od ich możliwości finansowych, czyli od środków finansowych, które do tego doradztwa są wkładane. I gdybyście chcieli to doradztwo zmienić, tak jak zapowiadacie, po to aby ono było skuteczniejsze, to jest potrzeba zmiany, ale nie tej ustawy. Jest potrzeba zmiany chociażby ustawy budżetowej i wyasygnowania np. dwa razy takich środków, jak dzisiaj są wkładane do doradztwa rolniczego. Wtedy ono byłoby sprawniejsze, zatrudniłoby lepszych specjalistów, wygrywałoby konkurencję z doradztwem prywatnym. Tymczasem wy, zasłaniając się regionalizacją, dokonujecie rzeczywiście zmiany na stanowiskach, bo przecież nikt na tej sali już nie uwierzy, że inne intencje wam przyświecają - proszę wskazać jedną instytucję, w stosunku do której podejmowaliście inicjatywę, najczęściej poselską, dotyczącą stanowisk kierowniczych, ale także na dole, w której takich zmian nie dokonaliście.
W Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zeszliście do najniższej i najmniejszej struktury. Nawiasem mówiąc, kiedy dokonywaliście tych zmian, jako argument podawaliście, że właśnie powiatowe biura agencji restrukturyzacji mają być tym miejscem, gdzie będzie się doradzać rolnikom, tym pierwszym punktem kontaktowym rolnika z administracją, rolnika z doradcą, i że tam to doradztwo powinno być świadczone. To jest cytat z wypowiedzi jednego z waszych posłów. A więc gdyby ta ustawa poszła w tym kierunku, pewnie zasługiwałaby na poparcie.
Jeśli chodzi o regionalizację, mówi się o tym, że to minister rolnictwa powinien centralnie realizować politykę rolną. Nie ma jednak jednej polityki rolnej, nie ma jednego regionu w Polsce, który jest identyczny z drugim regionem w Polsce. Podnosiłem to także w debacie kilka lat temu. I właśnie różny charakter np. rolnictwa zachodniopomorskiego i rolnictwa podkarpackiego wskazywany był jako argument przemawiający za tym, żeby doradztwo było zlokalizowane przy samorządach wojewódzkich. Nie tylko z tego względu, że wtedy będzie bliżej do tych, którzy podejmują decyzje o tym, jak to doradztwo ma funkcjonować, ale i dlatego, że to doradztwo i jego charakter będą odpowiadać realiom danego regionu. Warto o tym pamiętać.
Ta ustawa ma tylko i wyłącznie intencje personalne, o czym świadczy choćby jeszcze jeden fakt. A mianowicie gdybyście państwo, mówiąc o tym, że należy poprawiać jakość doradztwa, byli wiarygodni, to nie proponowalibyście obniżenia kryteriów, jakie mają spełniać ci, którzy mają pełnić funkcje w zakresie doradztwa. Wam już zaczyna brakować ludzi, więc istnieje pilna potrzeba obniżenia wymogów w zakresie kompetencji i jak najszybszego (Dzwonek), po 14 dniach od dnia wejścia w życie tej ustawy, wprowadzenia zmian na stanowiskach kierowniczych po to, żeby wszędzie byli swoi, a nie nieswoi, bo nawet jak są dobrzy, ale nie są nasi, to trzeba ich wyrzucić.
(Poseł Artur Dunin: Mierny, bierny, ale wierny.)
Z tego powodu Polskie Stronnictwo Ludowe będzie przeciwko tej ustawie i prawdopodobnie poprze większość poprawek, które zostały dzisiaj zgłoszone w czasie posiedzenia komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)
Przebieg posiedzenia