8. kadencja, 21. posiedzenie, 2. dzień (22-06-2016)
19. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2017 Rokiem Tadeusza Kościuszki (druki nr 345 i 508).
Poseł Urszula Pasławska (tekst niewygłoszony):
W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko w sprawie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ustanowienia roku 2017 Rokiem Tadeusza Kościuszki.
Tadeusz Kościuszko jest bohaterem narodowym Polski i Stanów Zjednoczonych. Na jego cześć wybudowano kopiec Kościuszki w Krakowie, a jedno z amerykańskich hrabstw zostało nazwane jego nazwiskiem. Najwyższy szczyt Australii zdobyty przez Pawła Edmunda Strzeleckiego to Mount Kosciuszko - Góra Kościuszki. Generał Tadeusz Kościuszko brał udział w amerykańskiej wojnie o niepodległość oraz w polskich narodowowyzwoleńczych powstaniach.
W 2017 r. przypada 200. rocznica śmierci Tadeusza Kościuszki. Tadeusz Kościuszko, dokładnie Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko herbu Roch III, urodził się 4 lutego 1746 r. w Mereczowszczyźnie, zmarł 15 października 1817 r. w Solurze - generał polski i amerykański, inżynier fortyfikator, brał udział w wojnie o niepodległość USA, wzniecił powstanie przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794 r.
Po raz pierwszy wyjątkowym talentem wojskowym wykazał się wkrótce po przybyciu do Ameryki, 24 września 1776 r. Otrzymał tam zadanie opracowania fragmentu ufortyfikowania miasta Filadelfii, rejon rzeki Delaware.
W uznaniu zasług, uchwałą Kongresu Tadeusz Kościuszko awansowany został 13 października 1783 r. na generała brygady armii amerykańskiej. Otrzymał też specjalne podziękowanie, nadanie gruntu, ok. 250 ha, oraz znaczną sumę pieniędzy, która miała być wypłacona w terminie późniejszym, w rocznych ratach. Kiedy Kongres wypłacił mu zaległe pobory w 1798 r., mimo trudnej sytuacji finansowej, natychmiast przeznaczył te pieniądze na wykupienie wolności i kształcenie Murzynów. Całą resztę swojego amerykańskiego majątku Kościuszko powierzył Jeffersonowi, który był wykonawcą jego testamentu o wyraźnie abolicjonistycznym wyrazie.
Parę lat później, 24 marca 1794 r. na rynku krakowskim złożył narodowi uroczystą przysięgę i objął formalnie przywództwo insurekcji nazwanej później powstaniem kościuszkowskim jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej.
Ranny pod Maciejowicami Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli rosyjskiej. Został zwolniony przez cara Pawła I w 1796 r. Generał złożył przysięgę, że nie będzie walczył przeciwko Rosji. Car zaś obiecał zwolnienie ok. 20 tys. Polaków więzionych po klęsce powstania. Car nie spełnił tej obietnicy.
W 1799 r. Kościuszko spotkał się z Napoleonem, który przekonywał go do poparcia pomysłu stworzenia polskich oddziałów we Francji. Kościuszko odrzucił propozycję Napoleona i zajął stanowisko opozycyjne wobec pronapoleońskich sympatii większości polskich wojskowych.
W latach 1798-1815 mieszkał w Brevile pod Paryżem u Piotra Zeltnera i wziął udział w tworzeniu Legionów Polskich. W 1799 r. - 17 października i 6 listopada - spotkał się z Napoleonem. Kościuszko był przeciwnikiem wiązania sprawy polskiej z Napoleonem, któremu nie ufał.
Utrwalił się w naszej świadomości jako pierwszy w dziejach naczelnik powstania, który poderwał Polaków do czynu zbrojnego. Jest bohaterem narodowym Polski i Stanów Zjednoczonych.
Tadeusz Kościuszko traktował swoje wojskowe i obywatelskie obowiązki jako służbę dla pomyślności całego narodu. Głęboko wierzył w niezbywalną godność człowieka, którego dobro stawiał na pierwszym miejscu. Dziś o jego zasługach i znaczeniu dla państwa polskiego przypominają nam liczne pomniki, ulice, szkoły i inne instytucje jego imienia. Tadeusz Kościuszko zmarł w 1817 r. w Solurze w Szwajcarii. Jego serce spoczęło w 1927 r. na Zamku Królewskim w Warszawie.
Przebieg posiedzenia