8. kadencja, 21. posiedzenie, 2. dzień (22-06-2016)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych (druki nr 609 i 624).

Poseł Joanna Borowiak:

    Bardzo dziękuję, pani marszałek.

    Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych, druk nr 609.

    Ustawa porządkuje zarządzanie państwowymi instytutami badawczymi, umożliwiając ministrowi zwiększony nadzór nad nimi. Obecnie w Polsce funkcjonuje 17 państwowych instytutów. Pełnią one szczególną rolę, prowadząc działalność zleconą przez właściwego ministra. Całkowita dotacja bazowa na funkcjonowanie instytutów w bieżącym roku wynosi blisko 550 mln zł, z czego na państwowe instytuty badawcze przeznaczona jest kwota ponad 91 mln zł. Oczywiste jest, że skoro budżet państwa finansuje funkcjonowanie instytutów, to rząd powinien sprawować nad nimi nadzór poprzez właściwych ministrów.

    Jest wiele przykładów na to, że instytuty badawcze nie realizują swoich podstawowych zadań w należyty sposób. Raport Najwyższej Izby Kontroli z października 2015 r. ujawnił nieefektywne wykorzystywanie potencjału naukowego pracowników instytutów oraz koncentrowanie działalności na wykonywaniu usług niezwiązanych z prowadzeniem badań naukowych i prac rozwojowych. Działalność kontrolowanych instytutów polegała w znacznym stopniu na realizacji rutynowych prac na rzecz administracji publicznej i podmiotów gospodarczych przy znikomej działalności wdrożeniowej - mimo że liczba opatentowanych wynalazków wzrosła dwukrotnie, jedynie 20% z nich znalazło zastosowanie w praktyce.

    Także dotychczasowy nadzór nad instytutami nie był sprawowany właściwie - dotyczył głównie kwestii finansowych i organizacyjnych, a w mniejszym stopniu działalności naukowej i wdrożeniowej. Do nadzorujących Najwyższa Izba Kontroli skierowała wnioski o przeprowadzenie kontroli z uwzględnieniem efektów ich działalności naukowej i rozwojowej. Jak widać, konieczne było podjęcie działań zmierzających do uzdrowienia sytuacji w instytutach badawczych i poprawy ich funkcjonowania. Umożliwi to właśnie omawiana ustawa dotycząca wzmocnienia nadzoru nad państwowymi instytutami badawczymi sprawowanego przez właściwego ministra.

    Senat na posiedzeniu w dniu 9 czerwca br. rozpatrzył podjętą przez Sejm ustawę i uchwalił do niej jedną poprawkę, w której proponuje inne zasady wyznaczania osoby do pełnienia obowiązków dyrektora. Sejmowa Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży na posiedzeniu w dniu 21 czerwca zarekomendowała jej przyjęcie.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w sprawie ustawy o zmianie ustawy o instytutach badawczych będzie głosował przeciw odrzuceniu poprawki Senatu. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia