8. kadencja, 21. posiedzenie, 2. dzień (22-06-2016)
29. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o Rzeczniku Praw Przedsiębiorcy (druk nr 573).
Poseł Mieczysław Kasprzak:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu wnioskodawców przedstawić projekt ustawy o Rzeczniku Praw Przedsiębiorcy z druku nr 573.
Wysoka Izbo! Aktualnie w Rzeczypospolitej Polskiej funkcjonuje instytucja rzecznika: praw obywatelskich, praw dziecka, pacjenta, ucznia, ubezpieczonych oraz konsumentów. Konstytucyjne umocowanie ma jedynie rzecznik praw obywatelskich oraz rzecznik praw dziecka.
Instytucja rzecznika praw przedsiębiorcy, zwanego dalej w skrócie RPP, jest koncepcją powstałą na bazie doświadczeń i przemyśleń pierwszego społecznego rzecznika przedsiębiorców Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Taki rzecznik społeczny funkcjonował w latach 2003-2004. Zadaniem tego społecznego rzecznika była obrona interesów przedsiębiorców w sytuacjach konfliktowych, których stroną jest państwo, instytucje państwa. Sprawy sporne między przedsiębiorcami, pracodawcami a pracownikami nie były w kompetencji rzecznika praw przedsiębiorcy.
Rzecznik praw przedsiębiorcy byłby istotny i ważny dla małych i średnich przedsiębiorstw, gdyż w zainteresowaniu rzecznika praw obywatelskich są głównie sprawy systemowe, duże, wymagające rozwiązań systemowych, natomiast mali przedsiębiorcy, szczególnie ci, którzy zaczynają działalność gospodarczą, pozbawieni są profesjonalnej obsługi prawnej. Dla nich są to bardzo często sprawy trudne, bardzo często takie firmy, takie przedsiębiorstwa nie mają żadnej opieki i upadają, są poza zainteresowaniem instytucji państwowych. Powołanie rzecznika praw przedsiębiorcy gwarantowałoby także indywidualnym przedsiębiorcom, tym małym, realne dochodzenie swoich praw.
Dzisiaj grupa małych i średnich przedsiębiorstw zatrudnia około 6,5 mln pracowników. To pokazuje, jak ważna jest to grupa społeczna, jeżeli chodzi o tworzenie naszego dochodu narodowego, tworzenie miejsc pracy, dlatego wymaga szczególnego wsparcia. Myślę, że powinno nam wszystkim zależeć na tym, aby udzielić im takiej pomocy prawnej, takiego wsparcia. Uważamy, że jest to celowe w związku z zapotrzebowaniem na taką instytucję zgłaszanym z różnych stron. Zresztą wymownym faktem jest powstanie ruchu Niepokonani 2012, który właśnie zrzesza wszystkie osoby, które zostały w jakiś sposób pokrzywdzone przez instytucje państwowe, przez organy państwa, a nie znalazły jakiegoś swojego racjonalnego, pozytywnego rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o dochodzenie swoich praw, jak powiedziałem, rzecznik praw obywatelskich nie zawsze jest w stanie ze względu na liczną grupę spraw cięższych, jeśli można tak to określić, czy tych systemowych zająć się drobnymi sprawami poszczególnych przedsiębiorców.
Źródła finansowania, bo na pewno takie pytania będą się pojawiać. Otóż byłoby to w granicach 10 mln zł. To jest taki budżet, jaki dzisiaj posiada rzecznik praw dziecka. Budżet rzecznika praw obywatelskich to jest ponad 35 mln zł.
Jakie byłyby kompetencje rzecznika praw przedsiębiorcy? Otóż podejmowałby sprawy z własnej inicjatywy i doprowadzał do rozstrzygnięć bądź kierował sprawy do rozstrzygnięcia przez określone instytucje czy organy. Formy rozstrzygnięć mogłyby być bardzo różne. Instytucja miałaby 30 dni na podjęcie danej sprawy.
Jak ustrojowo byłby umocowany rzecznik praw przedsiębiorcy? Powoływany byłby przez Sejm za zgodą Senatu na wniosek marszałka Sejmu albo grupy 35 posłów. Tryb zgłaszania kandydatów na rzecznika określony byłby uchwałą Sejmu o powołaniu rzecznika praw przedsiębiorcy. Kadencja trwałaby 5 lat, licząc od dnia złożenia ślubowania. Ta sama osoba nie mogłaby pełnić funkcji przez dwie kolejne kadencje. Wcześniejsze skrócenie kadencji może wynikać jedynie z rezygnacji rzecznika z zajmowanego stanowiska, jego śmierci lub odwołania.
Rzecznik praw przedsiębiorcy w swojej działalności byłby niezależny od innych organów państwa, co jest ważne, i odpowiadałby jedynie przed Sejmem. Dla zabezpieczenia tej niezależności byłby chroniony immunitetem formalnym.
Skutki dla budżetu państwa i dla samorządów. Otóż proponujemy, aby rzecznik praw przedsiębiorców był finansowany z części środków wpłacanych przez przedsiębiorców na Fundusz Pracy. Przedsiębiorcy bardzo często wskazują, że nie zawsze środki, które wpłacają na Fundusz Pracy, są właściwie przez nich wykorzystane czy nie służą im do wykonywania ich zadań. Właściwie byłaby to taka rekompensata, która umożliwiłaby przedsiębiorcom lepsze funkcjonowanie i skutki dla budżetu państwa praktycznie byłyby zerowe, gdyż byłoby to zawarte w środkach, które sami przedsiębiorcy płacą na Fundusz Pracy. Tym samym dla budżetów samorządów również skutki finansowe byłyby zerowe.
Projekt nasz jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i nie wchodzi w kompetencje prawa unijnego.
Dlatego zwracam się do Wysokiej Izby o podjęcie dalszych prac i przyjęcie ustawy o rzeczniku prac obywatelskich, przepraszam, pracodawców...
(Poseł Mirosława Nykiel: Przedsiębiorców.)
...przedsiębiorców. Byłoby to wypełnienie tej funkcji, o której już dzisiaj była mowa na tej sali. W dniu wczorajszym obchodziliśmy Dzień Przedsiębiorcy, który w zasadzie nic materialnego nie wnosi, jest takim symbolicznym rozwiązaniem i uhonorowaniem przedsiębiorców, a tutaj dajemy konkretne rozwiązanie, konkretną propozycję, która pozwala lepiej funkcjonować przedsiębiorcom i rozstrzygać spory między przedsiębiorcą a państwem, ogólnie mówiąc, czy instytucjami państwa.
Prosiłbym bardzo, panie marszałku, o dalsze procedowanie i przyjęcie tej ustawy. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia