8. kadencja, 21. posiedzenie, 2. dzień (22-06-2016)

15. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2017 Rokiem Rzeki Wisły (druki nr 439 i 481).

Poseł Bogusław Sonik:

    Pani Marszałek! Wisła, królowa polskich rzek, będąca symbolem polskości i patriotyzmu, to nasze naturalne oraz historyczno-kulturowe dziedzictwo. Ta wyjątkowa rzeka przez stulecia tak różnorodnie kształtowana przez naturę i ludzi wymaga obecnie zrównoważonego rozwoju. Jest dla nas wyzwaniem cywilizacyjnym, potrzebuje przemyślanej strategii oraz odważnych, dalekowzrocznych działań.

    Projekt ogłoszenia roku 2017 Rokiem Rzeki Wisły jest wspierany przez organizacje pozarządowe, które od wielu lat działają na rzecz poprawy drożności żeglugi śródlądowej na Wiśle i aktywizują samorządy z terenów położonych nad Wisłą do współpracy. Jest to projekt słusznie dzisiaj wspierany autorytetem Sejmu Rzeczypospolitej.

    Klub Platformy Obywatelskiej oczywiście popiera ten projekt, jednakże niech to ustanowienie Roku Rzeki Wisły zwróci uwagę na zasadnicze problemy związane z zarządzaniem rzeką. Wisła i jej dorzecze to jeden organizm. Obecnie w zarządzaniu tym organizmem panuje brak koordynacji. Za gospodarkę wodną odpowiadają niezależne od siebie regionalne dyrekcje gospodarki wodnej. Za wały przeciwpowodziowe i część innych robót regulacyjnych odpowiadają regionalne zarządy melioracji urządzeń wodnych podlegające marszałkom województw. Za nadzór nad żeglugą odpowiadają urzędy żeglugi śródlądowej. Gospodarką rybacką zajmuje się kilka instytucji. Za ochronę przyrody odpowiadają regionalne dyrekcje ochrony przyrody. Rozdział kompetencji pomiędzy regionalnymi dyrekcjami ochrony środowiska a regionalnymi zarządami gospodarki wodnej jest niejasny i nieprecyzyjny. Największym i najsilniejszym użytkownikiem wód Wisły jest obecnie energetyka, która nie liczy się z innymi użytkownikami rzeki i nie ma żadnej znaczącej przeciwwagi. Ani regionalne zarządy gospodarki wodnej, ani regionalne dyrekcje ochrony środowiska nie mają odwagi przeciwstawić się samowoli energetyków, a negatywne decyzje skutkują często sankcjami wobec dyrektorów regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, których umocowanie jest za słabe.

    Koncerny energetyczne przyzwyczaiły się, że woda w Polsce jest za darmo i bez ograniczeń, nie inwestują w żaden system oszczędzania czy zamkniętego obiegu chłodniczego. Przykładem jest elektrownia w Połańcu, która rozbudowuje się, ale nie buduje zamkniętego obiegu wody ani żadnego systemu zwiększającego efektywność chłodzenia, tylko grodzi rzekę pneumatycznym jazem, zabierając całą wodę do chłodzenia. Obecnie żegluga jest w Połańcu zamknięta już od 10 czerwca i prawdopodobnie nie zostanie otwarta do późnej jesieni. (Dzwonek) Elektrownia zrzuca też ciepłą wodę, która zagraża ichtiofaunie w Wiśle.

    W związku z czym niech ten rok 2017, kiedy świętujemy Rok Rzeki Wisły, będzie rokiem również decyzji administracyjnych, które pomogą udrożnić Wisłę.

Przebieg posiedzenia