8. kadencja, 21. posiedzenie, 3. dzień (23-06-2016)
Oświadczenia.
Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):
Oświadczenie poselskie w sprawie 70. rocznicy śmierci Mariana Bernaciaka
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na dzień 24 czerwca przypada 70. rocznica śmierci Mariana Bernaciaka pseud. Orlik i Dymek - podporucznika rezerwy Wojska Polskiego, członka Związku Walki Zbrojnej AK, dowódcy partyzanckich oddziałów AK i Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość na Lubelszczyźnie.
Marian Bernaciak przyszedł na świat 6 marca 1917 r. W wieku 20 lat ukończył gimnazjum im. A. J. Czartoryskiego w Puławach. Obowiązkową roczną służbę wojskową zakończył w stopniu plutonowego podchorążego, po czym przydzielono go do 2. Pułku Artylerii Ciężkiej. Jego mobilizacja nastąpiła w sierpniu 1939 r. Podczas obrony Włodzimierza Wołyńskiego dostał się do sowieckiej niewoli. Udało mu się jednak zbiec z jenieckiego transportu i wrócić w rodzinne strony.
W 1940 r. Bernaciak rozpoczął konspiracyjną działalność w ramach Związku Walki Zbrojnej, a później Armii Krajowej. Był szefem Kedywu Podobwodu ˝A˝ w Obwodzie AK Puławy. W 1943 r. utworzył oddział partyzancki, który otrzymał kryptonim OP I/15 Pułku Piechoty AK ˝Wilków˝ i przeprowadził ponad 20 bojowych akcji. Dzięki jego postawie podczas akcji ˝Burza˝ w Dęblinie uratowano ważne obiekty i uchroniono ludność przed wywózką.
Po nieudanym marszu na Warszawę oddział Bernaciaka został rozwiązany, a poszukiwany przez NKWD ˝Orlik˝ musiał się ukrywać. W marcu 1945 r. Bernaciak odtworzył swój oddział, który kilka miesięcy później wszedł w skład Zrzeszenia WiN. Sam ˝Orlik˝ został mianowany dowódcą zgrupowania oddziałów WiN w Inspektoracie Rejonowym ˝Puławy˝, a następnie zastępcą inspektora puławskiego ds. bezpieczeństwa. Według niektórych źródeł awansował wówczas do stopnia majora, wedle innych - do stopnia kapitana. Jego liczące ok. 200 żołnierzy zgrupowanie było największe na Lubelszczyźnie i przeprowadziło m.in. takie akcje jak rozbicie trzech grup operacyjnych KBW w Woli Zadybskiej, rozbicie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Państwa w Puławach, czy uwolnienie z transportu pod Bąkowcem ok. 120 więźniów, w tym wielu żołnierzy niepodległościowego podziemia.
W 1945 r. na terenie Lubelszczyzny licznie zgromadzone było wojsko i siły bezpieczeństwa. Aby ułatwić konspirację i jednocześnie zachować gotowość bojową, Bernaciak podzielił swoje zgrupowanie na mniejsze grupy, a rok później z jego członków utworzył dwa poddziały. ˝Orlik˝ cały czas bowiem dostosowywał taktykę do zmieniającej się sytuacji, co tylko potwierdzało jego znakomite zdolności przywódcze.
W akcję likwidacji zgrupowania Bernaciaka zaangażowano siły liczące kilkanaście tysięcy żołnierzy i funkcjonariuszy. Najpierw aresztowano rodziców i brata ˝Orlika˝, samego Bernaciaka usiłowano schwytać podczas jego powrotu z odprawy w Życzynie. Został wówczas zaatakowany przed grupę żołnierzy i oddział KBW. ˝Orlik˝ został dwukrotnie raniony i nie miał już szans na ucieczkę, dlatego najprawdopodobniej strzałem z pistoletu popełnił samobójstwo. Jego ciało przetransportowano do Warszawy i pochowano w kwaterze 45N, tzw. kwaterze przy studni na cmentarzu Bródnowskim.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r. prezydent RP Lech Kaczyński za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej nadał pośmiertnie Marianowi Bernaciakowi Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski. Cześć i chwała bohaterom! Dziękuję.
Przebieg posiedzenia