8. kadencja, 22. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2016)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o:
- obywatelskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym,
- poselskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym,
- poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym,
- poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym
(druki nr 550, 558, 569, 129 i 667).Poseł Sprawozdawca Bartłomiej Wróblewski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Panowie! Szanowni Państwo! Przedstawiam w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka sprawozdanie o: obywatelskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 550, poselskim projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 558, poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 569, oraz poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 129.
Sejm na 20. posiedzeniu w dniach 9 i 10 czerwca 2016 r. na podstawie art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu skierował powyższe projekty do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Posiedzenia komisji odbyły się w dniach 21 i 29 czerwca. Na pierwszym posiedzeniu w dniu 21 czerwca komisja powołała podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia wymienionych projektów ustaw, której miałem zaszczyt przewodniczyć. Podkomisja odbyła pięć posiedzeń, z czego cztery miały charakter merytoryczny. Pisemne opinie do projektów ustaw przedstawili: Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, Krajowa Rada Sądownictwa, Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, Krajowa Izba Radców Prawnych, biuro orzecznictwa i studiów Biura Trybunału Konstytucyjnego, a także Helsińska Fundacja Praw Człowieka.
Na początku posiedzenia w dniu 22 czerwca podkomisja przyjęła, że projektem bazowym w dalszych pracach legislacyjnych będzie poselski projekt ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 558. Jako decydujący wskazywano argument, że projekt zasadniczo przywraca regulację wcześniejszej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, z dnia 1 sierpnia 1997 r.
Rozwiązania tej ustawy są dobrze znane organom państwa, w tym Trybunałowi Konstytucyjnemu, ponieważ na jej podstawie orzekał w latach 1997-2015. Zwracano uwagę, że projekt przywraca regulacje, których konstytucyjność nie była kwestionowana, które nie budziły także większych kontrowersji społecznych.
Podkomisja nadzwyczajna zakończyła swoje prace w dniu 24 czerwca 2016 r. i w tym dniu przekazała swoje sprawozdanie do komisji sprawiedliwości. Komisja prowadziła i zakończyła prace na posiedzeniu w dniu 29 czerwca.
W trakcie prac komisji i podkomisji przedstawiciele większości klubów wyrażali pogląd na temat celowości przyjęcia nowej ustawy bądź zmiany ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Wielokrotnie podkreślano, że nowa ustawa o trybunale powinna rozwiązać wszystkie spory bądź przynajmniej znaczną część sporów wokół Trybunału Konstytucyjnego, odpowiadać standardom konstytucyjnym, a jednocześnie spełniać oczekiwania społeczne dotyczące większej legitymizacji i transparentności działań trybunału.
W związku z przyjętym założeniem, że projekt będzie bazował na przepisach ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1997 r., w trakcie prac komisji i podkomisji dyskutowano przede wszystkim o tych rozwiązaniach projektu, które stanowiły odstępstwo od regulacji obowiązujących do 2015 r. Szczegółowo omawiano propozycje, którym zwykle odpowiadały zgłoszone formalnie poprawki, autorstwa bądź inspirowane przez przedstawicieli Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej oraz posłów klubów Prawa i Sprawiedliwości, Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej, klubu Kukiz’15, Polskiego Stronnictwa Ludowego, a także posła niezrzeszonego Janusza Sanockiego.
Wszystkie regulacje załączonego projektu zostały w sposób systematyczny dwukrotnie omówione, najpierw w podkomisji nadzwyczajnej, a następnie w komisji. W nadesłanych opiniach oraz w trakcie dyskusji zgłaszane były wątpliwości co do niektórych instytucji i regulacji projektu. Dzięki temu pewną część wątpliwości udało się wyeliminować bądź złagodzić. Tam, gdzie nie było to możliwe, zgłoszono wnioski mniejszości.
Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po rozpatrzeniu wszystkich czterech projektów wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt tej ustawy w brzmieniu zaproponowanym w sprawozdaniu komisji z druku nr 667.
Jednocześnie komisja zgodnie z art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu przedstawia, na żądanie wnioskodawców w osobach pana Jarosława Marciniaka z Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, pani poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz, panów posłów Borysa Budki, Roberta Kropiwnickiego, Krzysztofa Paszyka i Marcina Święcickiego, wskazane w druku wnioski mniejszości.
Chciałbym podziękować za konstruktywną współpracę paniom i panom posłom, a także wszystkim ekspertom i uczestnikom komisji i podkomisji. W razie szczegółowych pytań pozostaję do dyspozycji Wysokiej Izby. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)
Przebieg posiedzenia