8. kadencja, 22. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2016)
Oświadczenia.
Poseł Jerzy Gosiewski:
Szanowny Panie Marszałku! Szczególnie Wysoka Izbo! W Prostkach na Warmii i Mazurach w dniu 3 lipca 2016 r. w trzeciej odsłonie XVIII Dni Prostek w 360. rocznicę bitwy pod Prostkami ulicami miasta przemaszerowały wojska polskie i szwedzkie, by na pobliskich łąkach przeprowadzić inscenizację tej bitwy. Głównym bohaterem w bitwie pod Prostkami był hetman polny litewski Wincenty Aleksander Korwin Gosiewski herbu Ślepowron.
Wincenty Gosiewski z nadania Korony Polskiej był hetmanem polnym litewskim, podskarbim wielkim litewskim, pisarzem wielkim litewskim, generałem armii litewskiej, stolnikiem wielkim litewskim, starostą puńskim i markowskim, starostą wieliskim.
Wincenty Gosiewski ukończył studia na Akademii Wileńskiej, studiował również w Wiedniu, Padwie oraz Rzymie. Był marszałkiem Sejmu zwyczajnego tu w stolicy, w Warszawie. Gosiewski był wielkim przywódcą wojskowym oraz dyplomatą.
Przed bitwą pod Prostkami Wincenty Gosiewski za patriotyzm był więziony w Kiejdanach przez zdrajcę Polski Janusza Radziwiłła, przez którego został osadzony w Kiejdanach, przewieziony później do Królewca. Wiosną 1656 r. hetman Gosiewski uciekł z niewoli na Litwę, gdzie w krótkim czasie własnym kosztem zorganizował kilka chorągwi. Walcząc z siłami szwedzkimi, dotarł aż pod Warszawę. Zgodnie z wolą króla Polski hetman Wincenty Gosiewski przeniósł się ze swoimi chorągwiami na teren Prus Książęcych i Litwy. W pierwszych dniach października 1656 r. hetman przeprawił się ze swoim wojskiem przez Narew w Wiźnie albo Łomży i przesuwał się szybko w kierunku Ełku.
Przeciwnikami Wincentego Aleksandra Korwina Gosiewskiego w bitwie pod Prostkami byli gen. Jerzy Fryderyk Waldeck, dowodzący wojskiem szwedzko-brandenburskim, Bogusław Radziwiłł ze swoim wojskiem i oddziałami pruskimi, a także zbliżające się znaczne wojska szwedzkie i brandenburskie. Wrogie armie to świetnie uzbrojone wojska szwedzkie, a także brandenburskie i zdradzieckie, głównie pruskie, pod przywództwem Bogusława Radziwiłła, który właśnie pod Prostkami wzięty był przez Gosiewskiego do niewoli. Armie wroga liczyły łącznie ponad 20 tys. ludzi. Siły hetmana polnego litewskiego Wincentego Gosiewskiego liczyły łącznie tylko ponad 12 tys. ludzi. W jego armii było przeszło 2 tys. Tatarów. Pozostała część wojska Gosiewskiego to armia litewska, oddziały zaciężne koronne i tzw. pospolite ruszenie.
8 października 1656 r. pod Prostkami Gosiewski rozbił wroga. Warto wspomnieć, że w tej bitwie szwedzkie wojska straciły 5 tys. ludzi, a wojsko polskie jedynie 200-250 żołnierzy. Dla strony szwedzkiej oznaczało to stratę 75% stanu przebywającej w Polsce armii Karola Gustawa X. W wyjątkowo wówczas trudnej sytuacji Polski zwycięstwo pod Prostkami było przełomowym wydarzeniem, co w przyszłości zaowocowało wycofaniem się Szwedów z naszego kraju.
Inscenizację w Prostkach w 2016 r. przeprowadzono, kiedy to wójtem i radnymi byli: Mirosław Orłowski, Paweł Ratkiewicz, Rafał Wilczewski, Wiesław Eugeniusz Karwowski, Krzysztof Borkowski, Hanna Frąckiewicz, Anna Elżbieta Kacprowska, Mariusz Karwowski, Jolanta Komosińska, Krzysztof Rogiński, Małgorzata Ewa Wojciechowska, Kamil Zyskowski, Zdzisław Siedlecki, Mariola Barbara Sikorska, Henryk Strojecki, Wojciech Wnętkowski. (Dzwonek) Inscenizację oglądali mieszkańcy nie tylko Warmii i Mazur, ale również przybysze z całego kraju, a także parlamentarzyści: Kopiczko, Kossakowski i ja. Byli tam również goście z Litwy, Białorusi i z innych krajów.
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Proszę kończyć, panie pośle.
Poseł Jerzy Gosiewski:
Z tego miejsca bardzo chciałem podziękować organizatorom i uczestnikom inscenizacji bitwy pod Prostkami, pięknej uroczystości, oraz podziękować przede wszystkim za to, że wspólnie kultywujemy tradycje narodowe.
Wicemarszałek Stanisław Tyszka:
Dziękuję, panie pośle.
Poseł Jerzy Gosiewski:
Hetman Wincenty Gosiewski wraz ze swoimi żołnierzami to chluba oręża polskiego. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia